waarneming

Eerst Jacht

archeologisch element
ID
32729
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/32729

Beschrijving

De steentijdsite Tielrode Hoge Heerweg bevindt zich langs de Jachtbeek, een bovenloop van de Barbierbeek, op een zandrug geflankeerd door een historische Heerweg. De site ligt op de overgang tussen droge zandgronden ten noorden van de beek en zandleemgronden ten zuiden ervan. Het vondstenareaal strekt zich uit over meerdere aangrenzende percelen langs de Jachtbeek.

Midden-mesolithicum

De veldkarteringen op Tielrode Hoge Heerweg brachten een omvangrijke midden-mesolithische component aan het licht. Het debitagemateriaal bestaat uit afslagen, klingfragmenten, kernen en kernfragmenten, vervaardigd uit lokale silex van eerder matige kwaliteit afkomstig van rolkeien uit de omgeving.

Het werktuigbestand omvat talrijke typische midden-mesolithische artefacten zoals afslagschrabbers, klingschrabbers, marebladspitsen, ongelijkbenige driehoeken, spitsen met schuine of steilschuine afknotting en spitsen met rechte afknotting. Ook spitsfragmenten in Wommersomkwartsiet werden aangetroffen. Daarnaast werden verschillende aangepunte afslagen en klingen, geretoucheerde werktuigen en gebruiksvoorwerpen geregistreerd.

De aanwezigheid van zowel productieafval als afgewerkte werktuigen wijst op herhaalde activiteiten van jagers-verzamelaars op de zandrug langs de Jachtbeek. De locatie, op de overgang tussen droge zandgronden en nattere beekvalleigronden, vormde vermoedelijk een aantrekkelijke verblijf- en exploitatiezone.

Laat-neolithicum

De meest opvallende resultaten van de veldkarteringen behoren tot het laat-neolithicum. De auteurs stellen expliciet dat zij nergens anders in het Waasland een site aantroffen waar het laat-neolithische materiaal zo prominent aanwezig is als op Tielrode Hoge Heerweg.

Het laat-neolithische debitage omvat kwalitatief hoogwaardige silex, herkenbaar aan een witte krijtcortex en een karakteristieke witte overgangslaag onder de cortex. Daarnaast werden artefacten vervaardigd uit Wommersomkwartsiet, kwartsiet van Tienen en mijnsilex afkomstig uit de vuursteenmijnen van Spiennes aangetroffen.

Het werktuigbestand is zeer divers en omvat onder meer hoefijzer-, kielvormige, ronde, ogief- en boordschrabbers, verschillende soorten bladspitsen, gevleugelde pijlpunten met schacht, boorwerktuigen, geretoucheerde klingen en werktuigen met glanssporen. De glanssporen wijzen op activiteiten zoals het oogsten of verwerken van planten.

Bijzonder belangrijk is de grote hoeveelheid fragmenten van gepolijste vuurstenen bijlen uit Spiennes. Op sommige fragmenten zijn slijpsporen zichtbaar. Daarnaast werden ook een dolkfragment, afslagen van bijlherstellingen en hergebruikte bijlfragmenten aangetroffen. Dit wijst erop dat versleten bijlen lokaal werden onderhouden, herscherpt en uiteindelijk herwerkt tot kleinere werktuigen.

Mogelijk midden-neolithicum

Voor een beperkt aantal artefacten wordt een midden-neolithische datering niet uitgesloten. Op de historische vindplaats VR108 vermelden de auteurs een mogelijke midden-neolithische bladspits, hoewel de interpretatie onzeker blijft. De meeste andere spitsen van deze verzameling worden eerder als laat-neolithisch beschouwd.

Auteurs: De Bock, Hubert; De Meireleir, Marc
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Lithische artefacten

Datering: laatneolithicum, middenmesolithicum, middenneolithicum
Typologie: vondstenconcentraties, werktuigen (lithische artefacten)
Context: zandruggen
Materiaal: kwartsiet van Tienen, kwartsiet van Wommersom, lithisch materiaal, vuursteen, vuursteen van Spiennes
Gebeurtenis:
  • Veldkartering Eerste Jacht
    • Bron: DE MEIRELEIR M., 1988-1989: De steentijd langsheen de Durme en de Schelde in het Waasland. In: Vobov-info, 1989-1990, 36-37, p 1-15
      Literatuur ()
    • C.K.:Dmeireleir
    • Bron: De Meireleir M. & De Bock H. 2012: Steentijd langsheen de Barbierbeek –Waasland. Situatie in 2012
      Literatuur ()
Afmetingenset: ⌄
Aantal 386 st

Beschrijving:
386 lithische artefacten: bij de werktuigen o.a. schuin afgeknotte spitsen, driehoekige spits, microkling met recht afgeknotte boord, schrabbers,..
neolithisch: bladspits, gevleugelde pijlpunt,..
ook laat-neolithische component


Je kan deze pagina citeren als: INVENTARIS ONROEREND ERFGOED 2026: Eerst Jacht [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/32729 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.