Merchtem Brusselsesteenweg
archeologisch element- ID
- 3349
- URI
- https://id.erfgoed.net/waarnemingen/3349
Beschrijving
Algemeen
Naar aanleiding van de bouw van het nieuwe sportcomplex “Dooren”, vond in mei 2007 een proefsleuvenonderzoek plaats.
Romeinse periode
Het villadomein ligt op 6 km van de vicus van Asse. Er werd een hoofdgebouw een bijgebouw aangetroffen. Beide gebouwen hebben een noordoost-zuidwestoriëntatie en liggen parallel, ruim 150 m uit elkaar. Er zijn aanwijzingen dat ten zuiden van het projectgebied nog één of meerdere gebouwen stonden.
Het hoofdgebouw is een zogenaamde porticusvilla zonder hoekvertrekken. Het gaat om een symmetrisch ingedeeld rechthoekig gebouw van ongeveer 38 bij 17,5 m. Centraal bevindt zich een enorme zaal van bijna 8 m breed en 28,5 m lang. Drie zware houten palen in de lengteas van deze monumentale ruimte ondersteunden de dakconstructie en verbredingen in de fundering tonen de aanwezigheid van tien muurpijlers. Een ongeveer 3,5 m brede zuilengalerij ten zuidoosten van de grote zaal markeert de voorgevel van het gebouw. Langs de overige drie zijden van de lange zaal liggen in totaal zeven smalle vertrekken van ongeveer dezelfde breedte als de portiek.
De villa werd in latere tijden volledig uitgebroken en vergraven tot op het niveau van de onderkant van de funderingen. De ongeveer 70 cm brede en 20 cm dikke funderingen bestaan uit een stevig en dicht pakket van kiezelsteentjes en bleven grotendeels onaangeroerd. Van de muren daarentegen, resten nog slechts enkele stenen in het uitbraakspoor, met name rechthoekige Doornikse kalkstenen van het parement en onregelmatige lokale Balegemse kalkzandstenen uit de niet-zichtbare muurkern. De verkoolde resten van de houten constructie-elementen tonen aan dat het gebouw verwoest is door brand.
De vondsten in en rond het hoofdgebouw lijken hoofdzakelijk uit de tweede eeuw te dateren en bevestigen de woonfunctie van het gebouw.
Het noordoostelijk deel van het erg ondiep gefundeerde bijgebouw is vergraven en bijgevolg is het grondplan onvolledig. Het gaat alleszins om een rechthoekig gebouw zonder binnenverdeling van ruim 9 m breed en minstens 28 m lang. Het eenvoudig grondplan en de schaarsheid van de vondsten laten vermoeden dat het hier om een bedrijfsgebouw gaat, mogelijk een graanopslagplaats.
Ten zuiden van het hoofdgebouw kwam een Gallo-Romeins grafveld met minstens acht crematiegraven aan het licht. De vorm en grootte varieert, maar het zijn allemaal zogenaamde brandrestengraven. De graven bevatten ook veel aardewerkscherven en dierenbeen, te dateren tussen het begin van de tweede eeuw en het einde van de tweede eeuw. Het grafveld was minstens langs de noordzijde begrensd door een gracht.
Auteurs: Cornelissen, Yasmine; Jansen, Isabelle
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)
Bouwmaterialen
Datering: Romeinse tijdTypologie: bouwmaterialen, vondstenconcentraties
Gebeurtenis:
- Archeologische veldkartering Merchtem
- Bron: Vondstmelding door persoonlijke contactname
Vondstmelding ()
- Bron: Vondstmelding door persoonlijke contactname
Beschrijving:
Romeins keramisch bouwmateriaal op perceel 628b²
Grafveld (Romeins)
Datering: Midden-Romeinse tijdTypologie: brandrestengraven, crematiegraven, grachten (infrastructuur), vlakgraven
Materiaal: aardewerk, bot (dierlijk), verbrand bot (menselijk)
Gebeurtenis:
- Erfgoedonderzoek
- Bron: De Loë A. 1925: Les stations archéologiques du Brabant, Cosyn A. 1925: Guide historique et descriptif des Environs de Bruxelles. Fascicule I: Rive gauche de la Senne, 27-38.
Literatuur () - C.K.:Deloë:1925a
- Bron: De Loë A. 1925: Les stations archéologiques du Brabant, Cosyn A. 1925: Guide historique et descriptif des Environs de Bruxelles. Fascicule I: Rive gauche de la Senne, 27-38.
- Archeologisch vooronderzoek met ingreep in de bodem Merchtem
- Bron: Van Den Vonder I. en E. Van De Velde 2007: De Gallo-Romeinse villa van Merchtem - Dooren (voorlopige resultaten), Archeologie 2007. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant, 16-17.
Literatuur () - C.K.:Vandenvon:2007aa
- Bron: Van Den Vonder I. en E. Van De Velde 2007: De Gallo-Romeinse villa van Merchtem - Dooren (voorlopige resultaten), Archeologie 2007. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant, 16-17.
- Archeologische opgravingen Merchtem
- archeologische opgravingen: van tot
- Bron: Van Den Vonder I. en E. Van De Velde 2007: De Gallo-Romeinse villa van Merchtem - Dooren (voorlopige resultaten), Archeologie 2007. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant, 16-17.
Literatuur () - C.K.:Vandenvon:2007aa
- Bron: Van den Vonder I. 2007: Een Gallo-Romeinse villa met grafveld in de Puursstraat te Merchtem-Dooren (Provincie Vlaams-Brabant)
Literatuur () - C.K.:Vandenvon:2007ab
- Bron: Van den Vonder, I. 2008: Een Gallo-Romeinse villa met grafveld te Merchtem - Dooren (Vlaams-Brabant) In: De Clercq, W., Demeter, S., Guillaume, A., Massart, C., Paridaens, N. & Van Bellingen, S. (eds.), Journée d'Archéologie Romaine - Romeinendag.19.04.2008, 115-119.
Literatuur () - C.K.:Vandenvon:2008aa
- Archeologische opgravingen Merchtem
- Bron: Rahir, E. 1928: Vingt-cinq années de recherches, de restaurations et de reconstitutions, Brussel.
Literatuur () - C.K.:Rahir:1928aa
- Bron: Rahir, E. 1928: Vingt-cinq années de recherches, de restaurations et de reconstitutions, Brussel.
- Erfgoedonderzoek Merchtem
- Bron: De Maeyer, R. 1940: De overblijfselen der Romeinsche villa's in België, 20
Literatuur () - C.K.:DeMaeyer:1940aa
- Bron: De Maeyer, R. 1940: De overblijfselen der Romeinsche villa's in België, 20
- Toevalsvondsten Merchtem
- Bron: DESITTERE M. 1963: Bibliografisch repertorium der oudheidkundige vondsten in Brabant (vanaf de Bronstijd tot de aan de Noormannen), Oudheidkundige Repertoria, III, 99.
Literatuur () - C.K.:Desittere:1963aa
- Bron: DESITTERE M. 1963: Bibliografisch repertorium der oudheidkundige vondsten in Brabant (vanaf de Bronstijd tot de aan de Noormannen), Oudheidkundige Repertoria, III, 99.
- Erfgoedonderzoek Merchtem
- Bron: Verbesselt J. 1969: Tussen Zenne en Rupel, Het parochiewezen tot het einde van de 13e eeuw deel 10, 97-99.
Literatuur () - C.K.:Verbesselt:1969a
- Bron: Verbesselt J. 1969: Tussen Zenne en Rupel, Het parochiewezen tot het einde van de 13e eeuw deel 10, 97-99.
- Toevalsvondsten Merchtem
- Bron: Mertens J. 1958: Romeinse munten te Merchtem, Eigen Schoon en de Brabander 41, 344-351.
Literatuur () - C.K.:Mertens:1958ad
- Bron: Mertens J. 1958: Romeinse munten te Merchtem, Eigen Schoon en de Brabander 41, 344-351.
- Erfgoedonderzoek Merchtem
- Bron: LENS A. en M. MEGANCK 1987-1988: De Gallo- Romeinse bewoning in Vlaanderen: Vlaams Brabant begrensd door Oost-Vlaanderen en het kanaal van Charleroi-Vlaams Brabant tus-sen het kanaal Brussel-Charleroi en de Dijle, (cursus histori-sche kritiek), ongepagineerd
Literatuur () - C.K.:Lens:1988a
- Bron: LENS A. en M. MEGANCK 1987-1988: De Gallo- Romeinse bewoning in Vlaanderen: Vlaams Brabant begrensd door Oost-Vlaanderen en het kanaal van Charleroi-Vlaams Brabant tus-sen het kanaal Brussel-Charleroi en de Dijle, (cursus histori-sche kritiek), ongepagineerd
- Toevalsvondsten Merchtem
- Bron: Van den Vonder, I. 2007: Een Gallo-Romeinse villa met grafveld in de Puursstraat te Merchtem-Dooren (Provincie Vlaams-Brabant), onuitgegeven rapport, Gemeente Merchtem.
Literatuur () - C.K.:Vandenvon:2007ab
- Bron: Van den Vonder, I. 2007: Een Gallo-Romeinse villa met grafveld in de Puursstraat te Merchtem-Dooren (Provincie Vlaams-Brabant), onuitgegeven rapport, Gemeente Merchtem.
- Toevalsvondsten Merchtem
- Bron: Dengis J.-L. 2011: Trouvailles et trésors monétaires en Belgique. XI. Province du Brabant. La période gallo-romaine, Collection Moneta 127
Literatuur () - C.K.:Dengis:2011aa
- Bron: Dengis J.-L. 2011: Trouvailles et trésors monétaires en Belgique. XI. Province du Brabant. La période gallo-romaine, Collection Moneta 127
- Archeologische opgravingen Merchtem
- archeologische opgravingen: van tot
- Bron: Van den Vonder, I. 2007: Een Gallo-Romeinse villa met grafveld te Merchtem - Dooren (voorlopige resultaten), Feniks 2. Jaarboek van de Archeologische Vereniging Agilas vzw 2007, 137-140.
Literatuur () - C.K.:VdVonder:2007aa
| Aantal | 8 st |
Romeinse villa
Datering: Midden-Romeinse tijdTypologie: funderingen, gebouwplattegronden, indicaties voor steenbouw, paalkuilen, villa's (archeologisch erfgoed)
Materiaal: aardewerk, Doornikse kalksteen, kalkzandsteen, keramisch bouwmateriaal, natuursteen
Thema: Romeinse villae
Gebeurtenis:
- Erfgoedonderzoek
- Bron: De Loë A. 1925: Les stations archéologiques du Brabant, Cosyn A. 1925: Guide historique et descriptif des Environs de Bruxelles. Fascicule I: Rive gauche de la Senne, 27-38.
Literatuur () - C.K.:Deloë:1925a
- Bron: De Loë A. 1925: Les stations archéologiques du Brabant, Cosyn A. 1925: Guide historique et descriptif des Environs de Bruxelles. Fascicule I: Rive gauche de la Senne, 27-38.
- Archeologisch vooronderzoek met ingreep in de bodem Merchtem
- Bron: Van Den Vonder I. en E. Van De Velde 2007: De Gallo-Romeinse villa van Merchtem - Dooren (voorlopige resultaten), Archeologie 2007. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant, 16-17.
Literatuur () - C.K.:Vandenvon:2007aa
- Bron: Van Den Vonder I. en E. Van De Velde 2007: De Gallo-Romeinse villa van Merchtem - Dooren (voorlopige resultaten), Archeologie 2007. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant, 16-17.
- Archeologische opgravingen Merchtem
- archeologische opgravingen: van tot
- Bron: Van Den Vonder I. en E. Van De Velde 2007: De Gallo-Romeinse villa van Merchtem - Dooren (voorlopige resultaten), Archeologie 2007. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant, 16-17.
Literatuur () - C.K.:Vandenvon:2007aa
- Bron: Van den Vonder I. 2007: Een Gallo-Romeinse villa met grafveld in de Puursstraat te Merchtem-Dooren (Provincie Vlaams-Brabant)
Literatuur () - C.K.:Vandenvon:2007ab
- Bron: Van den Vonder, I. 2008: Een Gallo-Romeinse villa met grafveld te Merchtem - Dooren (Vlaams-Brabant) In: De Clercq, W., Demeter, S., Guillaume, A., Massart, C., Paridaens, N. & Van Bellingen, S. (eds.), Journée d'Archéologie Romaine - Romeinendag.19.04.2008, 115-119.
Literatuur () - C.K.:Vandenvon:2008aa
- Archeologische opgravingen Merchtem
- Bron: Rahir, E. 1928: Vingt-cinq années de recherches, de restaurations et de reconstitutions, Brussel.
Literatuur () - C.K.:Rahir:1928aa
- Bron: Rahir, E. 1928: Vingt-cinq années de recherches, de restaurations et de reconstitutions, Brussel.
- Erfgoedonderzoek Merchtem
- Bron: De Maeyer, R. 1940: De overblijfselen der Romeinsche villa's in België, 20
Literatuur () - C.K.:DeMaeyer:1940aa
- Bron: De Maeyer, R. 1940: De overblijfselen der Romeinsche villa's in België, 20
- Toevalsvondsten Merchtem
- Bron: DESITTERE M. 1963: Bibliografisch repertorium der oudheidkundige vondsten in Brabant (vanaf de Bronstijd tot de aan de Noormannen), Oudheidkundige Repertoria, III, 99.
Literatuur () - C.K.:Desittere:1963aa
- Bron: DESITTERE M. 1963: Bibliografisch repertorium der oudheidkundige vondsten in Brabant (vanaf de Bronstijd tot de aan de Noormannen), Oudheidkundige Repertoria, III, 99.
- Erfgoedonderzoek Merchtem
- Bron: Verbesselt J. 1969: Tussen Zenne en Rupel, Het parochiewezen tot het einde van de 13e eeuw deel 10, 97-99.
Literatuur () - C.K.:Verbesselt:1969a
- Bron: Verbesselt J. 1969: Tussen Zenne en Rupel, Het parochiewezen tot het einde van de 13e eeuw deel 10, 97-99.
- Toevalsvondsten Merchtem
- Bron: Mertens J. 1958: Romeinse munten te Merchtem, Eigen Schoon en de Brabander 41, 344-351.
Literatuur () - C.K.:Mertens:1958ad
- Bron: Mertens J. 1958: Romeinse munten te Merchtem, Eigen Schoon en de Brabander 41, 344-351.
- Erfgoedonderzoek Merchtem
- Bron: LENS A. en M. MEGANCK 1987-1988: De Gallo- Romeinse bewoning in Vlaanderen: Vlaams Brabant begrensd door Oost-Vlaanderen en het kanaal van Charleroi-Vlaams Brabant tus-sen het kanaal Brussel-Charleroi en de Dijle, (cursus histori-sche kritiek), ongepagineerd
Literatuur () - C.K.:Lens:1988a
- Bron: LENS A. en M. MEGANCK 1987-1988: De Gallo- Romeinse bewoning in Vlaanderen: Vlaams Brabant begrensd door Oost-Vlaanderen en het kanaal van Charleroi-Vlaams Brabant tus-sen het kanaal Brussel-Charleroi en de Dijle, (cursus histori-sche kritiek), ongepagineerd
- Toevalsvondsten Merchtem
- Bron: Van den Vonder, I. 2007: Een Gallo-Romeinse villa met grafveld in de Puursstraat te Merchtem-Dooren (Provincie Vlaams-Brabant), onuitgegeven rapport, Gemeente Merchtem.
Literatuur () - C.K.:Vandenvon:2007ab
- Bron: Van den Vonder, I. 2007: Een Gallo-Romeinse villa met grafveld in de Puursstraat te Merchtem-Dooren (Provincie Vlaams-Brabant), onuitgegeven rapport, Gemeente Merchtem.
- Toevalsvondsten Merchtem
- Bron: Dengis J.-L. 2011: Trouvailles et trésors monétaires en Belgique. XI. Province du Brabant. La période gallo-romaine, Collection Moneta 127
Literatuur () - C.K.:Dengis:2011aa
- Bron: Dengis J.-L. 2011: Trouvailles et trésors monétaires en Belgique. XI. Province du Brabant. La période gallo-romaine, Collection Moneta 127
- Archeologische opgravingen Merchtem
- archeologische opgravingen: van tot
- Bron: Van den Vonder, I. 2007: Een Gallo-Romeinse villa met grafveld te Merchtem - Dooren (voorlopige resultaten), Feniks 2. Jaarboek van de Archeologische Vereniging Agilas vzw 2007, 137-140.
Literatuur () - C.K.:VdVonder:2007aa