Inventaris
waarneming

Hunneberg

archeologisch element
ID
50045
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/50045
Alternatieve namen
Lindel
Provincie
Limburg
Gemeente
Pelt
Deelgemeente
Overpelt
Locatie
Hunnebergstraat (Pelt)
Nauwkeurigheid zone
Tot op 15m
Oppervlakte zone
45 317m²
Bewaringstoestand
Bewaard
Links
-

Beschrijving

Algemeen

Op de Lindelse Heide, in het zuiden van Overpelt, bevindt zich het urnenveld Overpelt-Hunneberg. De site ligt op een hoger gelegen deel van het Kempisch Plateau, op ongeveer 60 m TAW, in een omgeving met verschillende waterlopen. Het grafveld beslaat een zone van minstens circa 250 bij 100 m. De oorspronkelijke grenzen zijn niet volledig vastgesteld.

Onderzoek

Charles Dens onderzocht de vindplaats voor het eerst in 1895. Zijn plan vermeldt ongeveer achttien grafheuvels en kringgreppels. Hij beschreef onder meer een grafheuvel met een diameter van 10 m en een hoogte van 0,70 m. De urn met crematieresten was afgedekt met een vlakke steen en in een kuil onder de heuvel geplaatst. Tussen 1986 en 1987 werd het grafveld opnieuw onderzocht onder leiding van Joan Janssen en onder supervisie van de Nationale Dienst voor Opgravingen. In acht opgravingssleuven werden ongeveer 24 grafstructuren vastgesteld. Veel structuren waren beschadigd door oude plunderingen, bosbouwgreppels, karrensporen en recente clandestiene graafactiviteiten.

Het grafveld omvat minstens vijf herkenbare grafheuvels en zestien kringgreppels. Dertien kringgreppels zijn gesloten. Twee greppels hebben een opening aan de oostzijde, één aan de zuidoostzijde en één aan de westzijde. De oostelijke en zuidoostelijke oriëntatie sluit aan bij andere urnenvelden in de regio. Grafheuvel 23 onderscheidt zich door een enkelvoudige, wijdgestelde palenkrans met een diameter van ongeveer 6,75 m. De palen stonden gemiddeld 1,50 m uit elkaar. Onder deze heuvel werden twee verkoolde houten planken aangetroffen, mogelijk resten van een brandstapel.

De grafstructuren lijken voornamelijk een lineair patroon te vormen. Vanuit grafheuvel 23 zet de verspreiding zich in noordoostelijke en zuidoostelijke richting voort. Mogelijk fungeerde deze opvallende heuvel als ouder grafmonument waarrond later nieuwe bijzettingen werden aangelegd. Een alternatieve interpretatie onderscheidt drie afzonderlijke clusters van graven. Door het beperkte aantal dateringen, de onvolledige opgraving en de talrijke verstoringen kunnen beide modellen niet met zekerheid worden bevestigd.

Het aardewerkensemble bestaat uit vier urnen en vijf bijpotjes. De handgevormde, meestal besmeten urnen behoren tot het Harpstedt-type en hebben overwegend een S-vormig profiel. Eén urn is op de rand versierd met vingernagelindrukken. Onder de bijpotjes bevinden zich een zogenaamd eierpotje en een exemplaar met Kalenderbergversiering. De bijpotjes worden als grafgiften geïnterpreteerd. Metaalvondsten of andere rijke grafgiften zijn niet bekend. De crematieresten werden niet antropologisch onderzocht en zijn deels slecht bewaard of onvoldoende gedocumenteerd.

Een radiokoolstofdatering op verkoold hout uit grafheuvel 23 leverde 2470 ± 75 BP op. De in de studie gebruikte kalibratie resulteerde in een breed interval van 780 tot 407 v.Chr. Door een plateau in de kalibratiecurve laat deze datering geen fijnere chronologische afbakening toe. Ook het Harpstedt-aardewerk, de Kalenderbergversiering en de grafstructuren wijzen op een datering op het einde van de late bronstijd en vooral in de vroege ijzertijd. De duur van het gebruik van het urnenveld kan niet nader worden bepaald.

Auteurs: Meylemans, Erwin
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Grafheuvels

Datering: late bronstijd, vroege ijzertijd
Typologie: crematiegraven, grafheuvels
Stijl: urnenveldencultuur
Thema: Prehistorische grafheuvelcomplexen en urnenvelden
Gebeurtenis:
  • Erfgoedonderzoek Pelt
    • Bron: de Loë, A. 1931: Les âges du métal, Belgique Ancienne. Catalogue descriptif et raisonné. 2, 70 en 72 en 73-74
      Literatuur ()
    • C.K.:deLoë:1931a
    • Bron: PAESEN J. 2008: Funeraire tradities in de late bronstijd – vroege ijzertijd te Overpelt-Hunneberg, onuitgegeven bachelorpaper, Vrije Universiteit Brussel, Faculteit Letteren en Wijsbegeerte.
      Literatuur ()
  • Toevalsvondsten Pelt
    • Bron: CREEMERS, G. 1989: Restauratie van het urnenveld 'Hunnebergen' te Overpelt, Museumfax 1.
      Literatuur ()
    • Bron: INDEKEU, B., GEERTS, F. en R. KNAEPEN 1989: Door het zand getekend. Bijdragen over landschap en verleden van de Kempense grensgemeente Lommel, Publicaties van de VZW Museum Kempenland 5, 67.
      Literatuur ()
    • C.K.:Indekeu:1989aa
    • Bron: VAN IMPE, L. 1992: Overpelt. "Hunnenberg". Onderzoekingen op voorhistorische begraafplaatsen, in: Speurwerk. Archeologische Monumentenzorg in de Euregio Maas-Rijn, 535-537.
      Literatuur ()
    • C.K.:Vanimpe:1992aa
  • Archeologische opgravingen Pelt
    • Bron: CREEMERS, G. en L. VAN IMPE 1988: De Hunnebergen, in: Een blik terug. Het grafveld "De Roosen" te Neerpelt en de archeologie van Noord-Limburg, tent. cat., 23-24.
      Literatuur ()
    • Bron: MEEX F. 1972: De urnenveldenkultuur in het gebied tussen Beneden-Maas en Schelde in de Ijzertijd. Een studie over de geografische verspreiding van de grafvelden en enkele aardewerksoorten. Deel I: tekst. Onuitgegeven licentiaatsverhandeling KUL, 29.
      Literatuur ()
    • C.K.:Meex:1972a deel in Brussel bewaard een urn afkomstig uit verzameling C. Bamps
    • Bron: Dens, C. 1897: Etude sur les tombelles de la Campine., Annales de la Société d'Archéologie de Bruxelles 11, 240
      Literatuur ()
    • C.K.:Dens:1897a
    • Bron: VAN IMPE, L. 1992: Overpelt. "Hunnenberg". Onderzoekingen op voorhistorische begraafplaatsen, in: Speurwerk. Archeologische Monumentenzorg in de Euregio Maas-Rijn, 535-537.
      Literatuur ()
    • C.K.:Vanimpe:1992aa
    • Bron: Janssen, J., en L. Van Impe 1987: Overpelt-Lindel (Limb.): urnenveld “Hunnenberg”, in: Archeologie, 1987-2, 166.
      Literatuur ()
    • C.K.:Janssen:1987b
    • Bron: Bauwens-Lesenne, M. 1968: Bibliografisch repertorium der oudheidkundige vondsten in Limburg (vanaf de vroegste tijden tot aan de Noormannen), Oudheidkundige repertoria. Reeks A. Bibliografische repertoria VIII, 293.
      Literatuur ()
    • C.K.:Bauwens:1968a
  • Archeologische opgravingen Pelt
    • Bron: CREEMERS, G. en L. VAN IMPE 1988: De Hunnebergen, in: Een blik terug. Het grafveld "De Roosen" te Neerpelt en de archeologie van Noord-Limburg, tent. cat., 23-24.
      Literatuur ()
    • Bron: CREEMERS, G. 1989: Restauratie van het urnenveld 'Hunnebergen' te Overpelt, Museumfax 1.
      Literatuur ()
    • Bron: INDEKEU, B., GEERTS, F. en R. KNAEPEN 1989: Door het zand getekend. Bijdragen over landschap en verleden van de Kempense grensgemeente Lommel, Publicaties van de VZW Museum Kempenland 5, 67.
      Literatuur ()
    • C.K.:Indekeu:1989aa
    • Bron: VAN IMPE, L. 1992: Overpelt. "Hunnenberg". Onderzoekingen op voorhistorische begraafplaatsen, in: Speurwerk. Archeologische Monumentenzorg in de Euregio Maas-Rijn, 535-537.
      Literatuur ()
    • C.K.:Vanimpe:1992aa
    • Bron: Janssen, J., en L. Van Impe 1987: Overpelt-Lindel (Limb.): urnenveld “Hunnenberg”, in: Archeologie, 1987-2, 166.
      Literatuur ()
    • C.K.:Janssen:1987b
    • Bron: Lesenne, M. 1988: Overpelt (Limb.): urnenveld, in: Archeologie 1988-1, 54.
      Literatuur ()
    • C.K.:Lesenne:1988af
    • Bron: JANSSEN, L. 1987: Aardewerk uit de urnenveldentijd te Overpelt op de Lindelse Heide, Limburg LIVI, 177-180.
      Literatuur ()
    • C.K.:Janssen:1987a
  • Archeologische opgravingen Pelt
    • Bron: MEEX F. 1972: De urnenveldenkultuur in het gebied tussen Beneden-Maas en Schelde in de Ijzertijd. Een studie over de geografische verspreiding van de grafvelden en enkele aardewerksoorten. Deel I: tekst. Onuitgegeven licentiaatsverhandeling KUL, 29.
      Literatuur ()
    • C.K.:Meex:1972a deel in Brussel bewaard een urn afkomstig uit verzameling C. Bamps
    • Bron: Bauwens-Lesenne, M. 1968: Bibliografisch repertorium der oudheidkundige vondsten in Limburg (vanaf de vroegste tijden tot aan de Noormannen), Oudheidkundige repertoria. Reeks A. Bibliografische repertoria VIII, 293.
      Literatuur ()
    • C.K.:Bauwens:1968a
  • Archeologische opgravingen Pelt
    • Bron: Rahir, E. 1928: Vingt-cinq années de recherches, de restaurations et de reconstitutions, Brussel.
      Literatuur ()
    • C.K.:Rahir:1928aa
Afmetingenset: ⌄
Aantal 3 st

Beschrijving:
3 grafheuvels. De grootste was omgeven door een palenkrans. De meeste graven zijn verstoord
grafheuvel nr 2: diameter 10 m en hoogte 70 cm
14C-datering (Lv-1623) van een stuk houtskool dat op het oude oppervlak, onder het heuvellichaam van de grafheuvel met palenkrans lag.
late bronstijd - vroege ijzertijd (Halstatt)

Graven

Datering: metaaltijden
Typologie: crematiegraven, vlakgraven
Thema: Prehistorische grafheuvelcomplexen en urnenvelden
Gebeurtenis:
  • Toevalsvondsten Pelt
    • Bron: CREEMERS, G. 1989: Restauratie van het urnenveld 'Hunnebergen' te Overpelt, Museumfax 1.
      Literatuur ()
  • Archeologische opgravingen Pelt
    • Bron: CREEMERS, G. en L. VAN IMPE 1988: De Hunnebergen, in: Een blik terug. Het grafveld "De Roosen" te Neerpelt en de archeologie van Noord-Limburg, tent. cat., 23-24.
      Literatuur ()
    • Bron: CREEMERS, G. 1989: Restauratie van het urnenveld 'Hunnebergen' te Overpelt, Museumfax 1.
      Literatuur ()
    • Bron: VAN IMPE, L. 1992: Overpelt. "Hunnenberg". Onderzoekingen op voorhistorische begraafplaatsen, in: Speurwerk. Archeologische Monumentenzorg in de Euregio Maas-Rijn, 535-537.
      Literatuur ()
    • C.K.:Vanimpe:1992aa
    • Bron: Janssen, J., en L. Van Impe 1987: Overpelt-Lindel (Limb.): urnenveld “Hunnenberg”, in: Archeologie, 1987-2, 166.
      Literatuur ()
    • C.K.:Janssen:1987b
    • Bron: Lesenne, M. 1988: Overpelt (Limb.): urnenveld, in: Archeologie 1988-1, 54.
      Literatuur ()
    • C.K.:Lesenne:1988af
    • Bron: JANSSEN, L. 1987: Aardewerk uit de urnenveldentijd te Overpelt op de Lindelse Heide, Limburg LIVI, 177-180.
      Literatuur ()
    • C.K.:Janssen:1987a

Beschrijving:
grafkuilen, crematiegraven

Kringgreppels

Datering: metaaltijden
Typologie: funeraire gebouwen en structuren
Thema: Prehistorische grafheuvelcomplexen en urnenvelden
Gebeurtenis:
  • Toevalsvondsten Pelt
    • Bron: CREEMERS, G. 1989: Restauratie van het urnenveld 'Hunnebergen' te Overpelt, Museumfax 1.
      Literatuur ()
  • Archeologische opgravingen Pelt
    • Bron: CREEMERS, G. en L. VAN IMPE 1988: De Hunnebergen, in: Een blik terug. Het grafveld "De Roosen" te Neerpelt en de archeologie van Noord-Limburg, tent. cat., 23-24.
      Literatuur ()
    • Bron: CREEMERS, G. 1989: Restauratie van het urnenveld 'Hunnebergen' te Overpelt, Museumfax 1.
      Literatuur ()
    • Bron: VAN IMPE, L. 1992: Overpelt. "Hunnenberg". Onderzoekingen op voorhistorische begraafplaatsen, in: Speurwerk. Archeologische Monumentenzorg in de Euregio Maas-Rijn, 535-537.
      Literatuur ()
    • C.K.:Vanimpe:1992aa
    • Bron: Janssen, J., en L. Van Impe 1987: Overpelt-Lindel (Limb.): urnenveld “Hunnenberg”, in: Archeologie, 1987-2, 166.
      Literatuur ()
    • C.K.:Janssen:1987b
    • Bron: Lesenne, M. 1988: Overpelt (Limb.): urnenveld, in: Archeologie 1988-1, 54.
      Literatuur ()
    • C.K.:Lesenne:1988af
    • Bron: JANSSEN, L. 1987: Aardewerk uit de urnenveldentijd te Overpelt op de Lindelse Heide, Limburg LIVI, 177-180.
      Literatuur ()
    • C.K.:Janssen:1987a
Afmetingenset: ⌄
Aantal 16 st

Beschrijving:
16 kringgreppels

Lithische artefacten

Datering: steentijd
Typologie: archeologische objecten, losse vondsten
Materiaal: lithisch materiaal
Thema: Prehistorische grafheuvelcomplexen en urnenvelden
Gebeurtenis:

Beschrijving:
2 krabbers en een pijlpunt van vuursteen

Relaties

  • Is gerelateerd aan
    Celtic Field-complex van de Lindelse Heide

Je kan deze pagina citeren als: INVENTARIS ONROEREND ERFGOED 2026: Hunneberg [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/50045 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.