Beschrijving

Auteurs: Nachtergaele, Kenneth; De Gryse, Janiek
Datum: 01-12-2023
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Kerk

• Luchtfotografie Koekelare
  • luchtfotografie: 02-07-2000
  • Bron: Archief HAVIK
    Archief (1990)
  • Luchtfotografisch archief van de Universiteit Gent - vakgroep Archeologie en Oude Geschiedenis van Europa.
• Erfgoedonderzoek Koekelare
  • erfgoedonderzoek
  • Bron: Dewilde, M. & Staelens, G. 1999, Bovekerke en z'n kerktoren, in: Jaarboek 1998. Spaenhiers. Archeologisch-historische kring Koekelare, pp. 105-119.
    Literatuur (1999)
  • C.K.:Dewilde:1999ai
  • Bron: Wyffels, F. 2001, De maquette van de 12e-eeuwse kerk van Bovekerke, in: Jaarboek 2000. Spaenhiers. Archeologisch-historische kring Koekelare, pp. 27-34.
    Literatuur (2001)
  • C.K.:Wyffels:2001aa

Beschrijving:
Oorspronkelijk bezat Bovekerke een oost-west georiënteerde kruiskerk: het koor lag aan de oostzijde, de ingang aan de westzijde tegenover het Konijnenstraatje. Bij de nieuwbouw werd de oorspronkelijke richting van de kerk totaal gewijzigd. Het koor kwam aan de westkant, de ingang aan de oostkant. De oorspronkelijke veldstenen vieringtoren werd ingangstoren, verstevigd met bakstenen steunberen. Om de toren te laten harmoniëren met het volume van het nieuwe schip werd hij wat opgetrokken. In het verhoogde gedeelte werden ronde openingen voorzien. Het dichtmetselen van de rondbogen in de oorspronkelijke middentoren is in twee fasen gebeurd. Baksteen- en mortelgebruik wijzen hier duidelijk op. De reden hiervoor kan tot dusver niet achterhaald worden; Het uitpluizen van de kerkrekeningen zou hierbij bepalend kunnen zijn. Op de drie zijden van de toren, net boven de oorspronkelijke bogen uit veldsteen, kan een horizontale lijn opgemerkt worden; een terugsprong van de muur. Hierop rustte de zoldering van het koor en het dwarsschip. Het venster boven de ingang van de huidige kerk was oorspronkelijk een doorgang van de torenverdieping naar de zolder.

Het bepalen van de oorspronkelijke lengte van het koor en het schip van de oorspronkelijke Romaanse kerk is tot dusver onmogelijk. De fundamenten van het koor steken onder het pleintje voor de ingang van de kerk, die van het schip onder de huidige kerk.

Men neemt aan dat de kerk een totale lengte van 31 à 32 m had. Het schip was 17 m lang en 13,5 m breed, en de zijbeuken waren ca. 3,40 m breed. De noordelijke zijbeuk werd voorzien van een paradijspoortje van ca. 0,75 m breed en 1,5 m hoog naar analogie met andere Romaanse kerken uit de streek. Door dit poortje verlieten de doden de kerk naar het kerkhof. - Een kruisvormge plattegrond werd destijds praktisch altijd toegepast bij zowel de gewone dorpskerken als bij de grotere bedehuizen. Op de viering werd de toren geplaatst. Daarom bestaat de plompe torenvoet uit vier zware muren, waarin de metselaars wijde ofwel smalle doorgangen uitspaarden. Het dak van de kerk stellen we ons voor met hout of stro bedekt. Stro werd na de Geuzentijd in ruime mate aangewend als voorlopig dekmiddel en pas in de late 17de eeuw vervangen door een degelijker materiaal als de dakpan of lood.
De bouw van de toren precies dateren is een moeilijke opgave. Aangezien archiefbronnen ontbreken is enkel vergelijkend onderzoek mogelijk. In Werken, Jabbeke Wielsbeke en Gavere komen vergelijkbare middentorens voor waarvan de bouw tot in de 12de eeuw teruggaat. Dit zal vermoedelijk voor Bovekerke ook het geval zijn.

De reden voor de nieuwbouw moet vermoedelijk in de bouwvallige constructietoestand van het toenmalig kerkgebouw gezocht worden.

Kerkhof

• Luchtfotografie Koekelare
  • luchtfotografie: 02-07-2000
  • Bron: Archief HAVIK
    Archief (1990)
  • Luchtfotografisch archief van de Universiteit Gent - vakgroep Archeologie en Oude Geschiedenis van Europa.