Merendree is een historische dorpskern met een vermoedelijk vroegmiddeleeuwse oorsprong. De Sint-Radegundiskerk, waarvan de oudste bouwdelen opklimmen tot de eerste helft van de 12de eeuw, wordt mogelijk voorafgegaan door een reeds vóór 748 vermelde basilica. De patroonheilige, de 6de-eeuwse Frankische prinses Radegundis, en de vermelding van de villa Merendra wijzen op een belangrijke nederzettingskern vanaf minstens de 8ste eeuw. Archeologisch onderzoek in de omgeving van de kerk bracht bewoningssporen uit de Merovingische, Karolingische en volle middeleeuwen aan het licht, wat de vroege oorsprong en de langdurige ontwikkeling van de dorpskern bevestigt.
Bron: De Groote K., Annaert R., Dewilde M. & Vynckier G. 2018: Project historische dorpskernen. Kader en methode voor de inventarisatie van de historische dorpskernen in functie van de afbakening van archeologische zones, Onderzoeksrapporten agentschap Onroerend Erfgoed 94 Literatuur ()
Bron: Moelaert R., 1984, De Sint-Radegondekerk te Merendree. Addenna en corrigenda, Appeltjes van het Meetjesland, nr. 35, pp. 249-257 Literatuur ()
C.K.:Moelaert:1984a
Bron: De Clercq W., 1995, De Gallo-Romeinse aanwezigheid in Merendree (Nevele, o.Vl.). Een archeologische survey. Onuitgegeven licentiaatsverhandeling UG, Gent. Literatuur ()
Bron: R Moelaert, 1980, De Sint-Radegondekerk te Merendree en haar kunstpatrimonium, Appeltjes van het Meetjesland 31, p 5-102. Literatuur ()
C.K.:Moelaert:1980a
Beschrijving: - verschillende bouwfasen - in Romaanse vleugel: naast Doornikse kalksteen, ook enkele fragmenten van Romeinse tegulae - romaans: 12de eeuw: geen duidelijke stichtingsdatum (reeds in 1171 reeds een kerk) - gotiek: 16de eeuw - neogotiek en neoromaans - laatste verbouwing: 1881/2 (huidige kerk in hoofdzaak 18de eeuw)
Bron: De Groote K., Annaert R., Dewilde M. & Vynckier G. 2018: Project historische dorpskernen. Kader en methode voor de inventarisatie van de historische dorpskernen in functie van de afbakening van archeologische zones, Onderzoeksrapporten agentschap Onroerend Erfgoed 94 Literatuur ()