Algemeen kijkend naar de resultaten van de proefsleuven valt het op dat er betrekkelijk weinig sporen zijn geregistreerd daterend voor
de Eerste Wereldoorlog. Interessant bij de oudere sporen is de duidelijke link met de voormalige bosweg of veldweg, gekend uit
historische kaarten vanaf de 18de eeuw, die een zuidelijk gelegen hoeve verbond met de huidige Poelkapellestraat. Van de weg zelf is
mogelijk een greppel of gracht terug gevonden die zich uitstrekt over een groot deel van het oostelijk uiteinde van sleuf 8. De gracht
is doorsneden door verschillende bomkraters, wat duidt op een demping reeds voor de oorlog. Ook de noordelijk gelegen sporencluster
S5, S6, en S7, allen kuilen, lijken te zijn gelegen langsheen het traject van de voormalige weg. Het zuidelijk deel van het terrein kent
daarnaast ook enkele oudere grachten, die quasi allen terug gebracht kunnen worden op perceelsgrenzen op de historische kaarten
uit de 19de eeuw.
Als laatste zijn enkele oudere sporen teruggevonden tussen de sporen van de stellingen uit WOI in het meest zuidwestelijke deel van
het plangebied. Het gaat hier om een kuil, mogelijk een drenkpoel of waterkuil, waarin grijs aardewerk werd gevonden, en 2 kleine
(paal)kuilen (S41, S42, en S48).
Het plangebied heeft een hoge concentratie aan natuurlijke sporen, afkomstig voornamelijk van boomvallen. Dit is niet verwonderlijk
aangezien het plangebied lange tijd bebost was, en pas in de 2de helft van de 19de eeuw deels ontbost werd (oostelijke percelen), en pas
in de 20ste eeuw volledig ontbost werd. Interessant is ook dat sommige boomvallen, centraal in het plangebied, een cultuurlaag bevatten
die mee met de boomwortels werd omgewoeld. Dit duidt op het herbebost geraken van de percelen in het verleden nadat er een periode
weiland of akkerland aanwezig was geweest.
Dieper ingaand op de sporen daterend uit WOI zijn alle sporen in de noordoostelijke zone allen toe te schrijven aan bomkraters. Het
zwaartepunt van de aanwezige Duitse stellingen situeert zich op het west en zuidwestelijke deel van het terrein. Op deze locatie was
tijdens de oorlog nog een beboste zone aanwezig in het landschap. Een beboste zone werd als erg nuttig beschouwd voor het verbergen
van stellingen, wat hier dus ook gebeurd is. Op historische kaarten staan aan de rand van het bos posities voor artillerieopstellingen
aangeduid. Van deze stellingen werden geen duidelijke sporen in het vlak gevonden. Mogelijk bevonden de posities zich meer noordelijk
van de proefsleuven, in de zone van het terrein die wegens het ophogen werd vrijgegeven. In het meest oostelijke uiteinde van werkput
7 werden wel aanwijzingen gevonden van de aanwezigheid van Duitse artilleriestellingen in de directe nabijheid. In een bomkrater, S15,
werden resten van zeker 2 volledige manden voor de transport van Duitse 77mm granaten gevonden. De manden waren nog gevuld
toen met in totaal 10 77mm granaten met huls, maar zonder ontsteker. In de bomkrater werden ook een 5tal fragmenten van ontplofte
hulzen voor 77mm munitie gevonden. De hulzen bevatten in sommige gevallen nog een deel van de aanzetlading. De niet afgeschoten
munitie wijst op de aanwezigheid van 77mm artillerie ter hoogte van het onderzoeksgebied.
In de zuidwestelijke zone van het terrein, ter hoogte van sleuf 7, 8, en 9, werden verspreid in de sleuven heel wat sporen van Duitse
stellingen terug gevonden. Het gaat hier in hoofdzaak om sporen van rudimentair uitgebouwde loopgraven verbonden met verschillende
uitgebouwde stellingen. Een deel van de sporen gelinkt aan de stellingen, waren in de sleuven niet duidelijk te identificeren. Sporen
van extractiekuilen en kuilen voor munitieopslag worden zeker verwacht tussen de sporen, gezien ook op de westelijke rand van het
terrein op historische kaarten 2 artillerieopstellingen werden opgetekend. Opvallend is dat in deze zone van het terrein alle vondsten
van het gehele onderzoek werden ingezameld. Dit duidt op een hogere mate van bezetting van het terrein door soldaten. Tot slot werd
in werkput 7 in de westelijke helft van de sleuf een niet afgevuurde Duitse 77mm granaat gevonden met toxische lading. De granaat
was reeds klaar om afgevuurd te worden, wat opnieuw wijst op de directe nabijheid van een artilleriestelling.
Auteurs: Van den Hove, Peter
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)