waarneming

Ronse Stadhuis

archeologisch element
ID
995023
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/995023

Beschrijving

De opgravingen aan Peperstraat 5 tonen een zeer complexe bewoningsgeschiedenis met meerdere bouw-, gebruiks- en brandfasen. Vooral in proefsleuf 1 werden talrijke vloer- en loopniveaus, ophogingslagen, brandlagen, kuilen en muren aangetroffen. Veel sporen bevatten verbrande leem, houtskool, baksteen, kalkmortel en tegels, wat wijst op één of meerdere branden van laatmiddeleeuwse gebouwen. Daarnaast werden verschillende bouwfasen vastgesteld met natuurstenen en bakstenen muren.

De diepste niveaus dateren uit de late 12de tot 14de eeuw en bestaan uit ophogingslagen, kuilen en mogelijk een gracht. Hierboven volgen omvangrijke ophogingspakketten en bewoningssporen uit de 15de en 16de eeuw, waaronder vloeren, muren, brandlagen en afvalkuilen. Deze fase vertegenwoordigt vermoedelijk de laatmiddeleeuwse bewoning.

Vanaf de 17de en 18de eeuw worden nieuwe gebouwen, afvoeren, kelders en bakstenen muren aangelegd. In de 18de en 19de eeuw vinden verdere verbouwingen, ophogingen en verstoringen plaats.

Middeleeuwen

Op het niveau van de natuurlijke bodem werden verschillende grote uitgravingen vastgesteld. Sommige van deze sporen worden geïnterpreteerd als kuilen, terwijl andere mogelijk deel uitmaken van een grachtensysteem. De aanwezigheid van verschillende opvullingsfasen doet vermoeden dat deze gracht meermaals werd heruitgegraven.

In proefsleuf 3 werd een ronde kuil aangetroffen die bedekt werd door latere ophogingslagen. De vondsten uit deze kuil wijzen op een datering tussen de tweede helft van de 13de eeuw en het begin van de 14de eeuw.

Daarnaast werden verschillende ophogingslagen uit de tweede helft van de 13de en de eerste helft van de 14de eeuw vastgesteld. Deze lagen bevatten vondsten van grijs lokaal gedraaid aardewerk en wijzen op menselijke activiteit op het terrein, hoewel duidelijke gebouwstructuren uit deze periode ontbreken.

De laatmiddeleeuwse periode vertegenwoordigt de belangrijkste en best bewaarde bewoningsfase van de site.

Tijdens deze fase waren er meerdere gebouwen aanwezig, waarvan sommige waren opgetrokken in natuursteen. Er werden verschillende natuurstenen muren en funderingen aangetroffen die waarschijnlijk deel uitmaakten van laatmiddeleeuwse woningen. Sommige van deze constructies konden gekoppeld worden aan diverse vloer- en loopniveaus.

Op de site werden meerdere vloeren en loopniveaus herkend. Het gaat zowel om kalkmortelvloeren als om aangestampte aardevloeren. Verschillende van deze vloeren vertoonden duidelijke sporen van in situ verbranding, wat erop wijst dat ze tijdens een brand zijn blootgesteld aan zeer hoge temperaturen.

Een opvallend kenmerk van deze fase is de grote hoeveelheid brandafval. Talrijke lagen bestonden uit verbrande leem van vakwerkconstructies, houtskool, baksteenfragmenten, kalkmortel en daktegels. Sommige lagen bevatten uitsluitend brandresten, terwijl andere werden afgewisseld met ophogingslagen en nieuwe vloer- of loopniveaus.

Naast de gebouwen werden ook verschillende kuilen aangetroffen. Sommige kuilen bevatten grote hoeveelheden aardewerk, terwijl andere vrijwel volledig waren opgevuld met brandafval afkomstig van afgebroken of afgebrande gebouwen.

In proefsleuf 1 werden verschillende brandlagen, ophogingslagen, vloerniveaus en muren geregistreerd. Verschillende van deze sporen dateren uit de 15de en 16de eeuw en tonen aan dat het terrein intensief bewoond en heringericht werd.

In proefsleuf 2 werden omvangrijke ophogingspakketten vastgesteld die dateren uit de tweede helft van de 15de eeuw en de 16de eeuw. Tussen deze lagen werd mogelijk een paalspoor herkend. Daarnaast werd een bakstenen muur aangetroffen die vermoedelijk tot een middeleeuwse bouwfase behoort.

In proefsleuf 3 werden eveneens ophogingslagen uit de 15de en 16de eeuw aangetroffen. Deze lagen bevatten aardewerk, bouwafval en sporen van bodemvorming.

De vele brandlagen, verbrande vloeren en opeenvolgende bouw- en ophogingsfasen wijzen erop dat zich op deze locatie één of meerdere laatmiddeleeuwse huizen bevonden die vermoedelijk meermaals door brand werden getroffen. Na elke brand werd het terrein opnieuw opgehoogd en in gebruik genomen.

Nieuwe tijd

Tijdens de 17de eeuw bleef het terrein in gebruik en werden nieuwe ophogingslagen en kuilen aangelegd.

In proefsleuf 2 werden enkele lagen aangetroffen die dateren uit de 17de of 18de eeuw. Deze lagen bevatten onder meer lokaal aardewerk, steengoed en aanwijzingen voor verdere bewoning en terreinophoging.

In proefsleuf 3 werd een ophogingslaag vastgesteld die dateert uit de tweede helft van de 16de eeuw tot de eerste helft van de 17de eeuw. Deze laag bevatte onder meer aardewerk, majolica, faience en kleipijpen.

Daarnaast werd een kuil aangetroffen die vermoedelijk in de 17de eeuw of in de eerste helft van de 18de eeuw werd gegraven. Een andere kuil leverde materiaal op dat dateert tussen het tweede kwart van de 17de eeuw en het midden van de 18de eeuw.

De vondsten tonen aan dat de site gedurende deze periode nog steeds bewoond of gebruikt werd, maar er zijn minder aanwijzingen voor grote branden dan tijdens de laatmiddeleeuwse fase.

Tijdens de 18de eeuw vonden belangrijke bouw- en infrastructuurwerken plaats.

Er werden verschillende bakstenen muren aangetroffen die vermoedelijk deel uitmaakten van de achterbouw van het pand aan de Peperstraat. Deze muren vertonen verschillende bouwfasen, wat erop wijst dat gebouwen werden aangepast, uitgebreid of herbouwd.

Daarnaast werden meerdere afwateringsconstructies aangelegd. Deze afvoeren bestonden uit parallelle bakstenen muurtjes die waren afgedekt met natuurstenen platen. Sommige van deze afvoeren sneden oudere muren of lagen door en kunnen daarom relatief nauwkeurig worden gedateerd.

Ook verschillende vloer- en loopniveaus behoren tot deze fase. Sommige van deze niveaus waren opgebouwd uit kalkmortel en lijken te behoren tot gebouwen die in de 18de eeuw werden gebruikt.

Verscheidene lagen bevatten brandafval en bouwpuin. In deze lagen werden majolica, steengoed en lokaal aardewerk aangetroffen. Zij wijzen op afbraak-, verbouwings- of brandactiviteiten binnen een stedelijke context.

De 18de eeuw wordt gekenmerkt door een verdere verstening van de bebouwing, de aanleg van een georganiseerde waterafvoer en meerdere bouwkundige aanpassingen aan bestaande gebouwen.

Nieuwste tijd

Tijdens de 18de en vooral de 19de eeuw werd het terrein sterk verstoord door ophogingen, afbraakwerken en nieuwe infrastructuur.

In proefsleuf 4 werd een laag aangetroffen die baksteenpuin, kalkmortelresten, metaalslakken en aardewerk bevatte. Deze laag dateert waarschijnlijk uit de 18de of 19de eeuw.

In proefsleuf 3 werden verschillende ophogingslagen aangetroffen die dateren vanaf het midden van de 18de eeuw en waarschijnlijk vooral in de 19de eeuw gevormd zijn. Deze lagen waren sterk vermengd en doorsneden door recente uitgravingen en afvoeren.

De vondsten uit deze periode bestaan uit baksteenpuin, faience fine, witbakkend aardewerk, steengoed en kleipijpen. Dit materiaal wijst op stedelijke bewoning en verbouwingen tijdens de nieuwste tijd.

De bovenste delen van de stratigrafie werden bovendien sterk vergraven door recente werkzaamheden, waardoor oudere archeologische niveaus op verschillende plaatsen verstoord zijn geraakt.

Auteurs: Pede, Ruben
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Middeleeuwen

Datering: 12de eeuw, 13de eeuw, 14de eeuw, late middeleeuwen, middeleeuwen, volle middeleeuwen
Typologie: bekers, bloempotten, dakpannen, deksels, dubbelbakken, funderingen, grachten (infrastructuur), grapes, kannen, kommen, kruiken, kuilen, muurresten, ophogingslagen, steelkommen, teilen, vetvangers, vloeren, voorraadpotten, vuurklokken, woonhuizen
Materiaal: aardewerk, geglazuurd aardewerk, grijs aardewerk, houtskool, keramisch bouwmateriaal, mortel, natuursteen, rood aardewerk, steengoed, verbrande huttenleem
Gebeurtenis:

Nieuwe tijd

Datering: 17de eeuw, 18de eeuw, nieuwe tijd
Typologie: bloempotten, borden, brandlagen, funderingen, grapes, infrastructuur voor waterbevoorraading en -afvoer, kuilen, muurresten, puinlagen, teilen, vloeren, voorraadpotten
Materiaal: aardewerk, faience, grijs aardewerk, keramisch bouwmateriaal, majolica, natuursteen, pijpaarde, rood aardewerk, samengesteld bouwmateriaal, steengoed
Gebeurtenis:

Nieuwste tijd

Datering: 18de eeuw, 19de eeuw, nieuwste tijd
Typologie: infrastructuur voor waterbevoorraading en -afvoer, ophogingslagen, puinlagen
Materiaal: aardewerk, faience, keramisch bouwmateriaal, metaalslak, mortel, pijpaarde, samengesteld bouwmateriaal, steengoed
Gebeurtenis:

Onbekende datering

Typologie: dakbedekking, dakpannen, flessen, munten, spelden, spijkers en nagels, vloertegels
Materiaal: bot (dierlijk), glas, keramisch bouwmateriaal, metaal, metaalslak, mortel, natuursteen, samengesteld bouwmateriaal, schelp, verbrand bot (dierlijk), verbrande huttenleem
Gebeurtenis:

Relaties

  • Omvat
    Stadhuis van Ronse

  • Is gerelateerd aan
    Historische stadskern van Ronse


Je kan deze pagina citeren als: INVENTARIS ONROEREND ERFGOED 2026: Ronse Stadhuis [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/995023 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.