Inventaris
waarneming

Honzebrouckstraat - Roger Deceuninckstraat

archeologisch element
ID
995322
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/995322
Provincie
West-Vlaanderen
Gemeente
Hooglede
Deelgemeente
Hooglede
Locatie
Honzebrouckstraat 1, Roger Deceuninckstraat (Hooglede)
Nauwkeurigheid zone
Tot op 15m
Oppervlakte zone
8 794m²
Bewaringstoestand
Niet bewaard
Links
-

Beschrijving

Algemeen

Tijdens een vlakdekkende archeologische opgraving kwamen 178 archeologisch relevante sporen en talrijke vondsten aan het licht. De oudste sporen zijn van natuurlijke aard, namelijk paleogeulen die zijn opgevuld in het Weichseliaan en Midden-Holoceen. De (latere) antropogene sporen en vondsten wijzen op meerdere types en periodes van occupatie: menselijke aanwezigheid in de steentijden, houtskoolproductie in de late ijzertijd tot Romeinse tijd, en een greppelsysteem dat daaraan voorafgaat, laatmiddeleeuwse landindeling, een militair kampement en resten van veldslagen uit de nieuwe tijd, en losse vondsten uit WO I.

Steentijd

Tijdens de opgraving zijn twee paleogeulen van de Kasteelbeek aangesneden, die uit verschillende periodes dateren. Een eerste geul is opgevuld in het Weichseliaan. De aanwezige veenafzettingen dateren van daarvoor. De tweede geul heeft zich doorheen de eerste geul gevormd en is opgevuld tijdens het Midden-Holoceen.

Vuurstenen artefacten wijzen op menselijke aanwezigheid in het paleo-, meso- en neolithicum. De vondsten zijn niet in situ aangetroffen dus zijn louter een indicator voor antropogene activiteiten in die periodes.

Neolithicum / metaaltijden

Vóór de aanleg van de houtskoolmeilers uit de late ijzertijd tot midden-Romeinse tijd was een greppelsysteem in gebruik waarvan de datering en functie onduidelijk zijn. De greppels omschrijven een groot rechthoekig areaal met daarbinnen een interne opdeling.

Late ijzertijd tot Romeinse tijd

In de late ijzertijd tot midden-Romeinse tijd vond houtskoolproductie plaats in het plangebied en op aangrenzende percelen. De sporen daarvan bestaan uit kuilmeilers en bijkuilen.

Late middeleeuwen

In de late middeleeuwen is een grachtensysteem aangelegd om het land in te delen en te ontwateren. Uit dezelfde periode dateren enkele kuilen, waarvan de functie niet duidelijk is.

Nieuwe tijd

De 17de-18de eeuw was een woelige periode met meerdere oorlogen en veldslagen. Binnen het plangebied bevond zich een militair kamp dat vermoedelijk in gebruik was tijdens de negenjarige oorlog (1688-1697) en/of de Spaanse successieoorlog (1701-1713). Talrijke sporen en vondsten zijn daarvan overgebleven, waarvan de meest prominente de haard-/zitkuilen zijn. Ook na de opgave van het kamp bleef het onrustig in de regio. Er zijn vondsten aangetroffen die waarschijnlijk in verband staan met de Slag om Hooglede in 1794.

Nieuwste tijd

Diverse vondsten van kogel- en granaatonderdelen zijn te relateren aan gevechten tijdens WO I.

Auteurs: Debruyne, Sofie
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Een greppelsysteem van vóór de late ijzertijd

Datering: metaaltijden, neolithicum
Typologie: greppels
Materiaal: aardewerk
Gebeurtenis:

Beschrijving:
Er kwam een greppelsysteem aan het licht dat niet gedateerd kan worden. De greppels omschrijven een groot rechthoekig areaal van minimaal 178 x 39 m, met daarbinnen een interne opdeling. De greppels worden oversneden door het laatmiddeleeuwse grachtensysteem, en door meilers uit de late ijzertijd tot midden-Romeinse tijd. Ze zijn dus ouder dan de periode waarin de meilers aangelegd werden.

Een militair kamp uit de 17de-18de eeuw

Datering: eerste helft 18de eeuw, vierde kwart 17de eeuw
Typologie: bevestigingselementen, grafkuilen, haardkuilen, inhumatiegraven, kleding en -accessoires, krengbegravingen, munten, muziekinstrumenten, paalsporen, paardentuig, sieraden, vaatwerk, versieringsonderdelen van voorwerpen, wapens en munitie, waterkuilen, waterputten, werktuigen
Context: militaire kampen, militaire keukens
Soort: Buxus, Quercus
Materiaal: aardewerk, bot (dierlijk), bot (menselijk), glas, hout, houtskool, keramisch bouwmateriaal, metaal, natuursteen, pijpaarde, slak, steen, steenkool, verbrande huttenleem, vuursteen
Gebeurtenis:

Beschrijving:
Er zijn resten gevonden van een militair kamp dat vermoedelijk in gebruik was tijdens de negenjarige oorlog (1688-1697) en/of de Spaanse successieoorlog (1701-1713). De overblijfselen bestaan uit:
- 55 haardkuilen en/of zitkuilen, in een drietal clusters, te interpreteren als de restanten van verdiepte tenten en/of barakken, die dienden als opslagplaatsen, keukens of verwarmhutten
- 1 waterput met een beschoeiing van vlechtwerk met daaronder een houten kuip
- 1 waterkuil
- een begraving van een paard, in de dempingspakketten van de waterput; behalve het skelet was ook de maaginhoud bewaard; bij het paard lag een grafgift in de vorm van samengebonden buxustwijgjes
- 1 menselijk inhumatiegraf in een grafkuil

Houtskoolproductie in de ijzertijd - Romeinse tijd

Datering: late ijzertijd (westen), Romeinse tijd
Typologie: kuilen, meilers, munten, structuren voor houtskoolproductie
Materiaal: houtskool, metaal
Gebeurtenis:

Beschrijving:
Er zijn twee types sporen van houtskoolproductie gevonden:
- 13 kuilmeilers
- 2 bijkuilen, waarvan de functie niet geheel zeker is: mogelijk betreft het extractiekuilen voor aarde om het gestapelde hout in de meiler af te dekken, of vuurkuilen of aanmaakkuilen

Er is geen dateringsonderzoek noch ander natuurwetenschappelijk onderzoek uitgevoerd op de sporen omdat dit al uitgebreid is gebeurd voor meilers die zijn opgegraven op een aangrenzend perceel. De resultaten daarvan gaven dateringen van de late ijzertijd tot midden-Romeinse tijd.

LIthisch materiaal uit de steentijd

Datering: mesolithicum, neolithicum, paleolithicum
Typologie: werktuigen
Context: losse vondsten
Materiaal: lithisch materiaal, vuursteen
Gebeurtenis:

Beschrijving:
losse vondsten van vuurstenen artefacten uit verschillende periodes, niet in situ, aangetroffen in jongere contexten

Laatmiddeleeuwse landinrichting

Datering: late middeleeuwen
Typologie: afwateringsgreppels, kuilen, munten, ontwateringsgrachten, perceelsgreppels
Context: ontwateringen
Materiaal: aardewerk, bot (dierlijk), glas, metaal, pijpaarde, slak, steengoed, vuursteen
Gebeurtenis:

Beschrijving:
Meerdere greppels staan in verband met een landindelings- en ontwateringssysteem, dat ook is waargenomen op een eerdere opgraving op een aangrenzend perceel. Het grachtensysteem dateert uit de late middeleeuwen. Uit dezelfde periode dateren enkele kuilen, waarvan de functie niet duidelijk is.
De greppels en kuilen bevatten heel wat vondsten, waarvan een deel intrusief, en te relateren aan het latere kampement uit de nieuwe tijd.

Paleogeulen

Datering: middenholoceen, weichseliaan
Typologie: paleomeanders, veenafzettingen, veenbodems
Context: fluviatiele processen, natuurlijke waterlopen
Materiaal: schelp
Gebeurtenis:

Beschrijving:
Tijdens de opgraving zijn twee paleogeulen van de Kasteelbeek aangesneden, die uit verschillende periodes dateren. Een eerste geul is opgevuld in het Weichseliaan. De aanwezige veenafzettingen dateren van daarvoor. De tweede geul heeft zich doorheen de eerste geul gevormd en is opgevuld tijdens het Midden-Holoceen.

Vondsten uit WO I

Datering: WO I
Typologie: granaten, kogels, munten
Context: losse vondsten
Materiaal: metaal
Gebeurtenis:

Beschrijving:
losse vondsten, waarschijnlijk te relateren aan het eindoffensief van WO I

Vondsten van de Slag om Hooglede in 1794

Datering: vierde kwart 18de eeuw
Typologie: kogels, slagvelden
Context: losse vondsten
Materiaal: metaal
Gebeurtenis:

Beschrijving:
Er zijn kogels gevonden die waarschijnlijk afkomstig zijn van de Slag om Hooglede in 1794. Deze vondsten behoren niet tot de fase van het militair kamp. Tijdens de Slag om Hooglede was er geen kamp in het plangebied, maar vond er een strijd plaats met kanon- en geweervuur.

Je kan deze pagina citeren als: INVENTARIS ONROEREND ERFGOED 2026: Honzebrouckstraat - Roger Deceuninckstraat [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/995322 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.