waarneming

Fortbaan

archeologisch element
ID
995768
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/995768

Beschrijving

Algemeen

Bureauonderzoek wees uit dat het onderzoeksgebied archeologisch potentieel kent. In de buurt vond al heel wat archeologisch onderzoek plaats. Op basis daarvan was er voor het onderzoeksgebied een verwachting naar resten uit de metaaltijden, de Romeinse tijd, de middeleeuwen en de nieuwe tijd. Ook resten uit de Eerste Wereldoorlog werden verwacht. Ten oosten bevindt zich het fort van Liezele. Rondom zijn bij opgravingen al loopgraven vastgesteld. In het noordoosten van het onderzoeksgebied bevindt zich een bunker en verder zijn er kaarten en luchtfoto’s die wijzen op loopgraven binnen het onderzoeksgebied.

De site kent geen complexe verticale stratigrafie. In totaal werden 46 sporen en één laag geregistreerd, waarvan vijf sporen natuurlijk van aard bleken nadat ze gecoupeerd waren. Er werden drie bodemprofielen geregistreerd. Bij de opgraving werd de aanwezigheid van paalsporen, kuilen, grachten, loopgraven, een telefoonlijn, een schuttersput en verstoringen aangetoond. De aangetroffen verdedigingsstructuren zijn te plaatsen in de Eerste Wereldoorlog.

Nieuwe tijden

Enkele van de aangetroffen greppelfragmenten lijken te corresponderen met deze zoals afgebeeld op de Ferrariskaart. De greppel kan wellicht geïnterpreteerd worden als een langsgreppel van de Molenstraat.

WO I

Bij de opgraving werd de aanwezigheid van paalsporen, kuilen, grachten, loopgraven, een telefoonlijn, een schuttersput en verstoringen aangetoond. De aangetroffen verdedigingsstructuren zijn te plaatsen in de Eerste Wereldoorlog. Het onderzoeksgebied bevindt zich tussen het Fort van Liezele en het Fort van Bornem. De forten maken deel uit van de Buitenlinie of Hoofdweerstandslinie, die gebouwd is in 1906-1907. De aangetroffen verdedigingselementen kunnen aan het Fort van Liezele gerelateerd worden. Tussen de forten en in de ruimere omgeving legden de Duitsers in 1917 een bunkerlinie aan, de zogenaamde Südabschnitt. De oorspronkelijke Belgische linies werden door de Duitsers uitgebreid en versterkt met bunkers.

De Duitse bunker die omsloten wordt door het onderzoeksgebied is een mitrailleurkazemat, waarmee het terrein voor de linie kon bestreken worden met machinegeweervuur, zogenaamd enfileervuur. Gerelateerd aan deze bunker werd een sleuf met goot aangetroffen, waarin zich vermoedelijk een telefoonlijn bevond. De in het onderzoeksgebied aangetroffen militaire resten zijn deel van een Duitse linie. Van een noordwest-zuidoost georiënteerde geplande gevechtsloopgraaf met volledige uitbouw zijn enkel een aantal paalsporen van de wandversteviging overgebleven. Twee ondiep bewaarde geplande golvende verbindingsloopgraven met een noordoost-zuidwest oriëntatie werden eveneens opgegraven.

De bevindingen sluiten goed aan bij de resultaten van de opgraving die werd uitgevoerd ten oosten van het onderzoeksgebied. Ter hoogte van de opgravingszone aan de overzijde van Molenstraat werden ook restanten opgegraven van dezelfde Duitse linie als die binnen het onderzoeksgebied werd vastgesteld. De resultaten sluiten ook aan bij elders in Klein-Brabant opgegraven sites met resten uit de Eerste Wereldoorlog.

Auteurs: Bruggeman, Jordi; Moens, Jan
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Nieuwe tijd

Datering: nieuwe tijd
Typologie: greppels
Gebeurtenis:

WO I structuren

Datering: WO I
Typologie: bunkers, loopgraven
Materiaal: aardewerk, glas, hout, ijzerlegering, textiel
Gebeurtenis:

Je kan deze pagina citeren als: INVENTARIS ONROEREND ERFGOED 2026: Fortbaan [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/995768 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.