Binnen het projectgebied werden 51 sporen en 9 vondstnummers geregistreerd. De archeologische resten tonen een langdurige menselijke aanwezigheid vanaf de volle/late middeleeuwen tot de nieuwste tijd. De oudste sporen dateren uit de late 12e en 13e eeuw en bestaan uit bewoningssporen, kuilen, een mogelijke oven of haard en vermoedelijk een eerste muurfase. Daarnaast zijn resten aangetroffen van laatmiddeleeuwse tot vroegnieuwtijdse bebouwing en een brede gracht die mogelijk verband houdt met een oudere stadsgracht. Uit de Eerste Wereldoorlog werden een vermoedelijke granaattrechter, munitie en een mortierprojectiel vastgesteld. Ook resten van recente bebouwing langs de Daalstraat werden geregistreerd.
De oudste sporen binnen het projectgebied dateren uit de volle en late middeleeuwen. Centraal in het terrein werden twee cultuurlagen aangetroffen die rijk waren aan houtskool, aardewerk en dierlijk bot. Het vondstmateriaal uit deze lagen wijst op een datering tussen het einde van de 12e en de 13e eeuw. In dezelfde zone bevond zich een kuil met een kleiige vulling waarin eveneens laatmiddeleeuws aardewerk en dierlijk bot aanwezig waren. Binnen deze kuil werd een zone met duidelijke sporen van verbranding vastgesteld, vermoedelijk de resten van een oven of haard. Daarnaast werden nog een paalspoor en een bijkomende kuil geregistreerd, beide gekenmerkt door een sterke aanwezigheid van houtskoolfragmenten en mogelijk eveneens behorend tot deze middeleeuwse bewoningsfase. Ook een zware muur in ijzerzandsteen kan vermoedelijk in deze periode worden geplaatst. Op basis van gelijkaardige constructies die elders in Mesen werden opgegraven, bestaat de mogelijkheid dat deze muur verband houdt met het Benedictijnenklooster dat in de 11e eeuw werd gesticht en gedurende de middeleeuwen verder werd uitgebouwd.
Tijdens de late middeleeuwen en het begin van de nieuwe tijd bleef het terrein intensief in gebruik. Verschillende bakstenen muurfunderingen en muursegmenten getuigen van meerdere bouwfasen. In werkput 2 werd een bijzonder zware muurfundering aangetroffen die meer dan negentig centimeter hoog bewaard bleef. Ook in werkput 3 kwam een muur met fundering aan het licht, samen met enkele mogelijk bijhorende historische lagen. Daarnaast werden in werkput 2 een historische laag met aardewerk en dierlijk bot en een goed bewaard paalspoor geregistreerd.
Het meest opvallende element uit deze periode is echter een brede en diepe gracht die in werkput 4 werd aangesneden. De oudste gebruiks- en opvullingslagen van deze gracht bevatten aardewerk, steengoed, houtresten en keramische daktegels die dateren tussen de 14e eeuw en de eerste helft van de 16e eeuw. De monumentale afmetingen en de ligging van de gracht doen vermoeden dat het mogelijk gaat om een oudere fase van de stadsgracht ter hoogte van de Daalpoort. Het aardewerk uit deze periode bestaat onder meer uit grijs aardewerk, rood aardewerk en steengoed en vertegenwoordigt gebruiksvoorwerpen zoals kookpotten, kommen, kannen en kruiken.
Voor de nieuwe tijd werden slechts beperkte en minder goed dateerbare aanwijzingen vastgesteld. Enkele muurrestanten en historische lagen kunnen mogelijk nog in deze periode zijn gebruikt of aangepast. Opvallend is echter dat er binnen het onderzochte gebied geen duidelijke archeologische sporen werden aangetroffen die in verband kunnen worden gebracht met de historisch gekende branden van 1541 en 1579 of met de vernielingen tijdens de godsdienstoorlogen. Dit wijst erop dat eventuele resten van deze gebeurtenissen buiten het onderzochte areaal liggen of later zijn verdwenen.
De gebeurtenissen van de Eerste Wereldoorlog hebben eveneens duidelijke sporen achtergelaten binnen het projectgebied. In werkput 1 werd een grote kuil aangetroffen met sterk gefragmenteerd glas, metaal en bouwmateriaal, die wordt geïnterpreteerd als een opgevulde granaattrechter. Daarnaast werden twee hulzen van 7,92 × 57 mm Mauser-munitie teruggevonden, waarvan op één huls nog het jaartal 1917 herkenbaar was. Verder kwam ook een projectiel van een Leichter Minenwerfer aan het licht. Deze vondsten tonen aan dat het terrein tijdens de oorlog rechtstreeks werd beïnvloed door militaire activiteiten.
De jongste archeologische resten hangen samen met de heropbouw en herinrichting van het terrein na de Eerste Wereldoorlog. Langs de Daalstraat werden funderingen, muren en een betonnen vloerplaat aangetroffen die behoren tot recente bebouwing. Boven het archeologische niveau bevond zich bovendien een dik pakket puin met talrijke fragmenten bouwmateriaal, glas en industrieel wit aardewerk. Deze laag wordt geïnterpreteerd als een nivellerings- en ophogingspakket dat vermoedelijk kort na de Eerste Wereldoorlog werd aangebracht tijdens de wederopbouw van de omgeving. Verschillende puin- en ophogingslagen in het projectgebied houden verband met deze recente afbraak- en herinrichtingswerken.
Auteurs: Deconynck, Jasper; Van Caenegem, Rune
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)