In het kader van de voorbereiding van de geplande restauratie- en herstellingswerken aan de abdijmuur ter hoogte van de beschermde archeologische site Keizersberg te Leuven diende een vooronderzoek/funderingsonderzoek plaats te vinden ter hoogte van deze muur. Bedoeling van het onderzoek was algemeen een beter beeld te bekomen van de huidige toestand van de funderingen, teneinde de restauratieopties beter te kunnen definiëren. De resultaten hiervan worden gebruikt bij de opmaak van het restauratiedossier.
Uiteindelijk werden 12 inspectieputten aangelegd van steeds ca. 1x1m waarbij tot (idealiter) onderkant fundering verdiept werd om nadien te worden onderzocht door een ingenieursstabiliteit.
De belangrijkste archeologische vaststelling betreft de historische zuidelijke toegang tot de Keizersberg. Ter hoogte van werkput 12 werd een keermuur aangesneden die overeenkomt met een eerder door ARON onderzochte structuur. Deze muur kan ten laatste in de late 16de of vroege 17de eeuw worden gedateerd en maakte deel uit van de historische toegangsweg naar het plateau van de Keizersberg. De constructie omvat een kalkzandstenen opstand op een ondiepe fundering en bevestigt de gekende inplanting van de historische toegang.
Het merendeel van de aangetroffen structuren behoort tot de abdijperiode. Het onderzoek van de tuinmuur toont aan dat de abdijommuring niet in één bouwfase werd gerealiseerd. Zowel de opstand als de funderingen vertonen duidelijke verschillen tussen de noordelijke muur enerzijds en de oostelijke en zuidelijke trajecten anderzijds. De noordzijde wordt gekenmerkt door natuurstenen plinten en diepere funderingen in natuursteen en ijzerzandsteen, terwijl de oostelijke en zuidelijke zijden hoofdzakelijk bestaan uit bakstenen funderingen opgebouwd uit baksteenpuin en mortel. Deze verschillen wijzen op meerdere bouwfasen en veranderende bouwtechnieken tijdens de aanleg van de ommuring.
Daarnaast werden verschillende aanwijzingen voor latere herstellingen en verbouwingen vastgesteld. Ter hoogte van werkput 5 werd een oorspronkelijke natuurstenen plint gedeeltelijk vervangen door een jongere bakstenen fundering en opstand. Ook de westelijke tuinmuur lijkt op een bepaald moment te zijn aangepast of verlaagd. De vastgestelde herstelcampagnes kunnen mogelijk in verband worden gebracht met de gekende schade aan de abdijsite tijdens de Tweede Wereldoorlog en de daaropvolgende restauraties.
Het huidige brugje ter hoogte van de zuidelijke toegang behoort eveneens tot een jongere fase. De funderingen zijn opgebouwd uit baksteenpuin, natuursteen en recuperatiemateriaal. Het westelijke bruggenhoofd werd rechtstreeks op de oudere historische keermuur opgericht, terwijl het oostelijke bruggenhoofd een afzonderlijke fundering kreeg.
Op verschillende locaties werden ophogings- en nivelleringspakketten vastgesteld die verband houden met de historische inrichting van de abdijsite. Deze lagen bevatten bouwpuin en antropogeen verplaatst sediment en zijn op diverse plaatsen verantwoordelijk voor de gedeeltelijke begraving van de funderingen en plinten van de tuinmuur. Exacte dateringen konden hiervoor niet worden vastgesteld.
Auteurs: Bartholomieux, Bart
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: MONUMENT - VANDEKERCKHOVE