Algemeen

Op zondag 2 augustus werd een toevalsvondst gemeld bij het agentschap Onroerend Erfgoed. Het betrof de melding van enkele funderingen bij het graven van een rioleringssleuf en een waterput op het onbebouwde perceel gelegen naast het perceel van de melder. Het agentschap Onroerend Erfgoed deed op donderdag 6 augustus de registratie ter plaatse. De aangetroffen structuren werden schoongemaakt, gefotografeerd en ingemeten (met GPS).

Bevindingen

Waterput S1

• De begroeiing rond de waterput werd met de hand wat verwijderd om de contouren van de put goed te kunnen zien en in te meten.
• De waterput was afgedekt met recente betonnen welfsels, vermoedelijk uit veiligheidsoverwegingen. Tussen de welfsels was beperkte ruimte om de wanden van de waterput te kunnen zien en de diepte te kunnen opmeten.
• Bovenzijde: gelijk met maaiveld
• Diepte (tot puin/slib): 2 m 90 à 3 m 20 (in slib)
• Diameter (binnenzijde van de muren): 1 m 40
• Dikte van de wand waaruit waterput opgetrokken is: 30 cm
• Buitendiameter van waterput: 2 m
• Opbouw wand: regelmatige natuurstenen
• Rond de ronde waterput (en bovenop de natuurstenen) was een soort beton gegoten (in vierkant). Dit diende als extra steun om de betonnen welfsels te dragen.
• In historische bronnen is er sprake van een ‘borreput’ (bronput), die gelegen was op het domein van het kasteel Dellafaille. Mogelijk gaat het om deze waterput.

Funderingen S2 en S3

Muur S2 (dichtst bij de Watermolenstraat):

• Breedte: 85 cm
• Kalkmortel?
• Bovenste bewaarde steen in profiel: -65cm MV
• Diepste steen: 60 cm lager dan hoogtepunt 1 dat op 18m35 TAW ligt (gps ingemeten) Eronder lijken er geen stenen aanwezig.

Muur S3 (dichtst bij het koetshuis):

• Breedte: 78 à 80 cm
• Bovenste bewaarde steen: -85cm MV
• Kalkmortel?

Historische context

De waterput en funderingen werden aangetroffen op het vroegere domein van het kasteel Delafaille waarvan nog enkele gebouwen resten, zoals het koetshuis en de watermolen. Het "hof te Lille" met het kasteel en de watermolen was een leengoed van het hertogdom Brabant; in 1306 wordt sire Jan van Lille vermeld wiens bezittingen overgaan naar de familie van Schoonhoven en in 1483 naar het geslacht Hinckaert; in 1673 wordt het goed
verkocht aan Ch. van Dongelberg. Van Dongelberg laat in 1674 alle gronden nameten door landmeter V. Anthoine.

De afschriften van de aankopen door van Dongelberg zijn bewaard als bijlage in een proces uit 1728. Dat proces duurde enige jaren en in functie van dat proces werd in 1732 een kaart opgemaakt door landmeter A. De Bruyn.

Voor periode 1673-1732 beschikken we dus over verschillende beschrijvingen en kaarten van het kasteeldomein. Verschillende gebouwen worden beschreven en weergegeven op kaart. Er is eveneens sprake van een borreput, die evenwel niet op de kaart van 1732 is weergegeven. Wel wordt er melding van gemaakt bij de verkoop: “de helft in het binnenplein en de borreput gelijk deze tussen de twee huizingen is gelegen en altijd is genoten geweest.” De borreput volgens P. Behets in de buurt van de schuur gelegen hebben.
In 1702 vervalt het goed door vererving aan de Steelants en nadien komt het in het bezit van de familie Dellafaille.

Op de kaart van Villaret en Ferrariskaart is het kasteeldomein nog aangeduid.

In de eerste helft van de 19de eeuw werd de nog bestaande slottoren gesloopt en het sedertdien afgebroken kasteel gemoderniseerd. Op de Vandermaelenkaart uit het midden van de 19de eeuw zien we nog enkele gebouwen en waterpartijen van het kasteeldomein.

Conclusie

De aangetroffen restanten maken hoogstwaarschijnlijk deel uit van constructies of gebouwen die zich in het verleden op dit kasteeldomein bevonden. Op basis van de beperkte waarnemingen is niet op te maken tot welke gebouw ze behoorden. De waterput behoort wellicht eveneens tot de geschiedenis van het kasteeldomein, maar het is op basis van onze bevindingen niet uit te maken tot welke fase/periode. In elk geval is er sprake van een waterput (borreput) in 1674.