Gesitueerd aan de noordrand van de Leuvense binnenstad, maakt de Keizersberg deel uit van de zuidelijke heuvels van het Hageland die de stad ten noorden, van west naar oost, omringen en gekenmerkt zijn door steile hellingen en plateauvormige heuveltoppen. Met zijn ruim 8 hectare oppervlakte, zijn hoogte tot om en bij de 52 meter, - ten noorden begrensd door de Lüdenscheidsingel -, en zijn sterke afhelling stad inwaarts, - ten oosten onderbroken door het wandelpad "Tramweg" en omsloten door het Engels Plein, de Wolvengang en Achter de Latten, ten zuiden door de Burchtstraat en ten westen door de Mechelsestraat -, domineert de Keizersberg het Leuvense stadslandschap.
Recent archeologisch onderzoek op de Keizersberg (evaluatie- en waarderingsonderzoek in 2010, gevolgd door bijkomende onderzoeken in 2011) heeft aangetoond dat het archeologisch bodemarchief uitzonderlijk rijk en divers bewaard is. Binnen de zone van de voormalige burcht werden resten van funderingen, grachten en oudere archeologische lagen vastgesteld, terwijl in de commanderijzone sporen van bebouwing en een kerkhof uit de 13de tot 18de eeuw werden aangetroffen. Het onderzoek wees bovendien op mogelijke oudere menselijke activiteit die de middeleeuwse burcht voorafgaat. De resultaten bevestigen een hoge archeologische waarde voor de volledige site en tonen aan dat archeologische resten op verschillende plaatsen nog goed bewaard aanwezig zijn, zij het soms zeer kwetsbaar voor bodemingrepen.
Bron: Amand D. 2003: Een betere datering voor het ontstaan van de burcht van de hertogen van Brabant op Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 681-691. Literatuur ()
Bron: Wesemael, E. 2011: Bouwhistorische en archeologische werfbegeleiding naar aanleiding van de restauratieopdracht 'Burchtmuur Keizersberg', onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. 2012: De Keizersberg van Leuven. Een archeologisch onderzoek naar de zuidelijke toegang, Archeologie 2012. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant 2012, 6-9. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Archeologische opgraving aan de Wolvengang te Leuven. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van de stad Leuven., onuitgegeven rapport, Stad Leuven. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Prospectie met ingreep in de bodem aan de zuidelijke toegang van de Keizersberg te Leuven, onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Sevenants, W., Devroe, A., Langohr, R., Mikkelsen, J.H. & Vannieuwenhuyze, B. 2010: Archeologische evaluatie en waardering van de site Keizersberg (Leuven, provincie Vlaams-Brabant), onuitgegeven rapport Literatuur ()
Bron: Amand D. 2003: De geschiedenis en situering van de verdwenen gebouwen op en rond de Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 693-705. Literatuur ()
C.K.:Amand:2003ab
Beschrijving: Na afbraak en verkaveling van grote delen van de burcht en commanderij werden de bouwmaterialen verkocht, de gronden verkaveld, nieuwe wegen aangelegd en nieuwe gebouwen en functies geïnstalleerd. Het domein werd opgedeeld en stukken grond en ruïnes/krotwoningen verhuurd aan zeer arme mensen (arbeidershuisjes). Eind 19de eeuw werden de terreinen aan een gemeenschap benedictijnermonniken uit Maredsous verkocht. Zij bouwden een nieuwe abdij op die plaats. 18de eeuw-19de eeuw
Bron: Sevenants, W., Devroe, A., Langohr, R., Mikkelsen, J.H. & Vannieuwenhuyze, B. 2010: Archeologische evaluatie en waardering van de site Keizersberg (Leuven, provincie Vlaams-Brabant), onuitgegeven rapport, 143 Literatuur ()
C.K.:Sevenants:2010ae
Beschrijving: een 5-tal fragmenten van handgevormd aardewerk met besmeten buitenwand. Deze kunnen in de de ijzertijd (8/10), Romeinse periode (3/10) of de Merovingische periode (5/10) gedateerd worden. Waarschijnlijk zijn deze door verspitting in deze spoorvulling terecht gekomen. Indien we er van uitgaan dat deze aardwerkfragmenten van binnen het onderzoeksgebied afkomstig zijn, zijn dit de eerste concrete aanwijzingen van resten van menselijke activiteit op de Keizersberg vóór de 13de eeuw. ijzertijd tot volle middeleeuwen
Bron: Amand D. 2003: Een betere datering voor het ontstaan van de burcht van de hertogen van Brabant op Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 681-691. Literatuur ()
Bron: Wesemael, E. 2011: Bouwhistorische en archeologische werfbegeleiding naar aanleiding van de restauratieopdracht 'Burchtmuur Keizersberg', onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. 2012: De Keizersberg van Leuven. Een archeologisch onderzoek naar de zuidelijke toegang, Archeologie 2012. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant 2012, 6-9. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Archeologische opgraving aan de Wolvengang te Leuven. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van de stad Leuven., onuitgegeven rapport, Stad Leuven. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Prospectie met ingreep in de bodem aan de zuidelijke toegang van de Keizersberg te Leuven, onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Sevenants, W., Devroe, A., Langohr, R., Mikkelsen, J.H. & Vannieuwenhuyze, B. 2010: Archeologische evaluatie en waardering van de site Keizersberg (Leuven, provincie Vlaams-Brabant), onuitgegeven rapport Literatuur ()
Bron: Amand D. 2003: De geschiedenis en situering van de verdwenen gebouwen op en rond de Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 693-705. Literatuur ()
C.K.:Amand:2003ab
Beschrijving: Na de opheffing van de tempeliers in 1312 werd het gebouwencomplex overgedragen aan de hospitaalridders van de Orde van Malta die er tot begin van de 17de eeuw verbleven. De Sint-Janskerk was onderdeel van dit complex. In 1943/1944 werd misschien onder de neoromaanse kerk de fundamenten blootgelegd van de Sint-Jans-de-Doperkapel. opgericht tussen 1184 en 1220, dus voor de bouw van de burcht
Bron: Amand D. 2003: Een betere datering voor het ontstaan van de burcht van de hertogen van Brabant op Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 681-691. Literatuur ()
Bron: Wesemael, E. 2011: Bouwhistorische en archeologische werfbegeleiding naar aanleiding van de restauratieopdracht 'Burchtmuur Keizersberg', onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. 2012: De Keizersberg van Leuven. Een archeologisch onderzoek naar de zuidelijke toegang, Archeologie 2012. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant 2012, 6-9. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Archeologische opgraving aan de Wolvengang te Leuven. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van de stad Leuven., onuitgegeven rapport, Stad Leuven. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Prospectie met ingreep in de bodem aan de zuidelijke toegang van de Keizersberg te Leuven, onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Sevenants, W., Devroe, A., Langohr, R., Mikkelsen, J.H. & Vannieuwenhuyze, B. 2010: Archeologische evaluatie en waardering van de site Keizersberg (Leuven, provincie Vlaams-Brabant), onuitgegeven rapport Literatuur ()
Bron: Amand D. 2003: De geschiedenis en situering van de verdwenen gebouwen op en rond de Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 693-705. Literatuur ()
C.K.:Amand:2003ab
Beschrijving: In de westelijke heuvelhelft bleven aan de rand van het talud nog relicten bewaard van de begin 13de-eeuwse grafelijke burcht. De plaatsnaam neerhof zou kunnen wijzen op een mogelijk voorloper van deze burcht (een feodale motte). De burcht was aan de west-, noord- en oostzijde omgeven door een brede en diepe gracht. In het zuiden bevond zich een toegangsweg (onderzoek Reygel:2011af en Reygel:2012af) Vanaf het midden van de 17de eeuw trad het verval in, met sloopactiviteiten en ruiming van ingestorte delen. Vanaf 1783 werden de gebouwen systematisch afgebroken en het bouwmateriaal verkocht, evenals de gracht gedempt (die op zich dus eigenlijk nog bewaard is gebleven). De zuidelijke schoormuur met zuidelijke toegangstoren en de waterput aan het (latere) Mariabeeld zijn daarbij de enige zichtbare overblijfselen van de middeleeuwse burcht. In 1943/1944 werden er al overblijfselen van de burcht gevonden. eerste 30 jaren van de 13de eeuw
Bron: Amand D. 2003: Een betere datering voor het ontstaan van de burcht van de hertogen van Brabant op Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 681-691. Literatuur ()
Bron: Wesemael, E. 2011: Bouwhistorische en archeologische werfbegeleiding naar aanleiding van de restauratieopdracht 'Burchtmuur Keizersberg', onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. 2012: De Keizersberg van Leuven. Een archeologisch onderzoek naar de zuidelijke toegang, Archeologie 2012. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant 2012, 6-9. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Archeologische opgraving aan de Wolvengang te Leuven. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van de stad Leuven., onuitgegeven rapport, Stad Leuven. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Prospectie met ingreep in de bodem aan de zuidelijke toegang van de Keizersberg te Leuven, onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Sevenants, W., Devroe, A., Langohr, R., Mikkelsen, J.H. & Vannieuwenhuyze, B. 2010: Archeologische evaluatie en waardering van de site Keizersberg (Leuven, provincie Vlaams-Brabant), onuitgegeven rapport Literatuur ()
Bron: Amand D. 2003: De geschiedenis en situering van de verdwenen gebouwen op en rond de Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 693-705. Literatuur ()
C.K.:Amand:2003ab
Beschrijving: 2 skeletten waarop 14C datering is gebeurd LEKEL01: 1200 - 1280 n.Chr LEKEL02: 1660 n.Chr. begravingen tussen 1184 en 1220, dus vóór de bouw van de burcht 12de eeuw-17de eeuw
Bron: Amand D. 2003: Een betere datering voor het ontstaan van de burcht van de hertogen van Brabant op Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 681-691. Literatuur ()
Bron: Wesemael, E. 2011: Bouwhistorische en archeologische werfbegeleiding naar aanleiding van de restauratieopdracht 'Burchtmuur Keizersberg', onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. 2012: De Keizersberg van Leuven. Een archeologisch onderzoek naar de zuidelijke toegang, Archeologie 2012. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant 2012, 6-9. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Archeologische opgraving aan de Wolvengang te Leuven. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van de stad Leuven., onuitgegeven rapport, Stad Leuven. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Prospectie met ingreep in de bodem aan de zuidelijke toegang van de Keizersberg te Leuven, onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Sevenants, W., Devroe, A., Langohr, R., Mikkelsen, J.H. & Vannieuwenhuyze, B. 2010: Archeologische evaluatie en waardering van de site Keizersberg (Leuven, provincie Vlaams-Brabant), onuitgegeven rapport Literatuur ()
Bron: Amand D. 2003: De geschiedenis en situering van de verdwenen gebouwen op en rond de Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 693-705. Literatuur ()
C.K.:Amand:2003ab
Beschrijving: Er werd op bepaalde plaatsen de löss-bodem afgegraven, waarschijnlijk voor de productie van bakstenen. 12de eeuw-20ste eeuw
Bron: Amand D. 2003: Een betere datering voor het ontstaan van de burcht van de hertogen van Brabant op Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 681-691. Literatuur ()
Bron: Wesemael, E. 2011: Bouwhistorische en archeologische werfbegeleiding naar aanleiding van de restauratieopdracht 'Burchtmuur Keizersberg', onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. 2012: De Keizersberg van Leuven. Een archeologisch onderzoek naar de zuidelijke toegang, Archeologie 2012. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant 2012, 6-9. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Archeologische opgraving aan de Wolvengang te Leuven. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van de stad Leuven., onuitgegeven rapport, Stad Leuven. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Prospectie met ingreep in de bodem aan de zuidelijke toegang van de Keizersberg te Leuven, onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Sevenants, W., Devroe, A., Langohr, R., Mikkelsen, J.H. & Vannieuwenhuyze, B. 2010: Archeologische evaluatie en waardering van de site Keizersberg (Leuven, provincie Vlaams-Brabant), onuitgegeven rapport Literatuur ()
Bron: Amand D. 2003: De geschiedenis en situering van de verdwenen gebouwen op en rond de Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 693-705. Literatuur ()
Bron: Amand D. 2003: Een betere datering voor het ontstaan van de burcht van de hertogen van Brabant op Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 681-691. Literatuur ()
Bron: Wesemael, E. 2011: Bouwhistorische en archeologische werfbegeleiding naar aanleiding van de restauratieopdracht 'Burchtmuur Keizersberg', onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. 2012: De Keizersberg van Leuven. Een archeologisch onderzoek naar de zuidelijke toegang, Archeologie 2012. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant 2012, 6-9. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Archeologische opgraving aan de Wolvengang te Leuven. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van de stad Leuven., onuitgegeven rapport, Stad Leuven. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Prospectie met ingreep in de bodem aan de zuidelijke toegang van de Keizersberg te Leuven, onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Sevenants, W., Devroe, A., Langohr, R., Mikkelsen, J.H. & Vannieuwenhuyze, B. 2010: Archeologische evaluatie en waardering van de site Keizersberg (Leuven, provincie Vlaams-Brabant), onuitgegeven rapport Literatuur ()
Bron: Amand D. 2003: De geschiedenis en situering van de verdwenen gebouwen op en rond de Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 693-705. Literatuur ()
C.K.:Amand:2003ab
Beschrijving: 2de stadsomwalling bestaande uit een muur en een aarden wal en enkele torens. Deze wal was al grotendeels weggegraven vóór de aanleg van de Ludenscheidsingel in 1972. Bij de bouw van de brug van de Ludenscheidsingel over de Mechelsestraat werd de Mechelsepoort waarschijnlijk volledig weg gegraven. Er zijn echter aanwijzingen dat er nog funderingen in de bodem aanwezig kunnen zijn in de zone tussen de voormalige Mechelsepoort, de singel en de noordelijke abdijmuur. 14de eeuw
Bron: Amand D. 2003: Een betere datering voor het ontstaan van de burcht van de hertogen van Brabant op Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 681-691. Literatuur ()
Bron: Wesemael, E. 2011: Bouwhistorische en archeologische werfbegeleiding naar aanleiding van de restauratieopdracht 'Burchtmuur Keizersberg', onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. 2012: De Keizersberg van Leuven. Een archeologisch onderzoek naar de zuidelijke toegang, Archeologie 2012. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant 2012, 6-9. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Archeologische opgraving aan de Wolvengang te Leuven. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van de stad Leuven., onuitgegeven rapport, Stad Leuven. Literatuur ()
Bron: Reygel, P. & Wesemael, E. 2011: Prospectie met ingreep in de bodem aan de zuidelijke toegang van de Keizersberg te Leuven, onuitgegeven rapport, Team Herman van Meer. Literatuur ()
Bron: Sevenants, W., Devroe, A., Langohr, R., Mikkelsen, J.H. & Vannieuwenhuyze, B. 2010: Archeologische evaluatie en waardering van de site Keizersberg (Leuven, provincie Vlaams-Brabant), onuitgegeven rapport Literatuur ()
Bron: Amand D. 2003: De geschiedenis en situering van de verdwenen gebouwen op en rond de Keizersberg. In: Cockx E. & Huybens G. (red.), De Leuvense prentenatlas: Zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel, Leuven, 693-705. Literatuur ()
C.K.:Amand:2003ab
Beschrijving: langsheen de zuidoost-helling van de heuvel zijn nog sporen zichtbaar van zand- en zandsteengroeves. Waarschijnlijk werd de ijzerzandsteen waarmee de funderingen van gebouwen van de burcht en/of commanderij gebouwd werden, in deze groeves ontgonnen. 12de eeuw-20ste eeuw
Je kan deze pagina citeren als: INVENTARIS ONROEREND ERFGOED 2026: Kasteel op de Keizer- of Caesarsberg [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/150673 (geraadpleegd op ).