Algemeen

Naar aanleiding van rioleringswerken en de herinrichting van de openbare ruimte in de straten rond de O.L.V. basiliek, het Stadhuisplein, de Vlasmarkt, de Graanmarkt, de Grote Markt en het Vrijthof te Tongeren werden de werken noodzakelijk archeologisch begeleid. In de zone rond de O.L.V.basiliek paste de opvolging van de werken in een lange traditie van archeologische waarnemingen en onderzoeken. De werkzaamheden rond de O.L.V.basiliek vonden ook deels plaats in een beschermde archeologische zone. De uit te voeren rioleringswerken en graafwerken bij het weghalen van bestrating en voor de nieuwe inrichting werden dan ook permanent opgevolgd. Daarbij werden ‐ door middel van 131 interventies van het archeologisch team ‐ archeologische sporen en profielen ingetekend, beschreven en gefotografeerd. Dit onderzoek werd tussen 28/09/2010 en 9/11/2011 uitgevoerd.

In I21 en 22 werden onder meer verschillende muren aangetroffen en een kuil gevuld met puin van twee gebombardeerd huizen uit WOII.

Laat-Romeinse tijd

Algemeen: de Romeinse zwarte brandlaag en de fundamenten van de laat-Romeinse stadsmuur.

Vroege en Volle Middeleeuwen.

In de profielen (2) van I21 werden verschillende muren aangetroffen. In het noordelijk profiel, een muur noord‐zuid georiënteerd, opgebouwd uit silex en zandsteen en opgemetst met een lichtroze mortel, die haaks stond op de zogenaamde “monasteriummuur, eveneens opgebouwd voornamelijk uit silex, maar steviger gebouwd. Deze laatste muur was tegen de eerst genoemde muur, die mogelijk deel uitmaakte van een oudere poortconstructie (10de-eeuws), gezet. De muren, beiden opgebouwd op een fundering in silex, werden afgedekt door een puinlaag, direct onder de ‘zwarte laag’. De muur met roze mortel verscheen ook in het zuidelijk profiel. Boven deze sporen en onder de ‘zwarte laag’ bevond zich opnieuw een muur uit silex en zandsteen, die aan de westelijke zijde tegen een beige laag met veel mortel lag, die zelf bovenop een donkergrijze vullingslaag en een muur in silex was gelegen.

In het verlengde (I22) van het hiervoor genoemde noordprofiel liep de monasteriummuur verder. Na ongeveer 8 meter maakte de monasteriummuur een rechte hoek naar het zuiden. Ten oosten van deze hoek bevond zich een donkerbruine laag met laagjes kalkmortel.

Late Middeleeuwen.

(I21) Het zuidelijk profiel omvatte daarnaast tevens een bakstenen keldermuur bevatte bovenop een bakstenen fundering. Haaks tegen deze laatste stond nog een fragment van een muur. Beiden tevens gelegen onder de zwarte laag.

Nieuwe Tijd.

(I22) Boven de monasteriummuur lag aan de westelijke zijde van de sleuf een brandlaag, die vermoedelijk in verband gebracht kan worden met de grote stadsbrand in Tongeren in de 17e eeuw.

20ste eeuw

(I22) Aan de zijde van een van de twee huizen die in WOII werden gebombardeerd op de Grote Markt werd in het profiel een kuil met puin aangetroffen die resten bevatte van de vernieling van deze twee huizen.