Algemeen

Naar aanleiding van rioleringswerken en de herinrichting van de openbare ruimte in de straten rond de O.L.V. basiliek, het Stadhuisplein, de Vlasmarkt, de Graanmarkt, de Grote Markt en het Vrijthof te Tongeren werden de werken noodzakelijk archeologisch begeleid.

Midden-Romeinse tijd

(I64) De nagenoemde kerkmuur lag op een donkergrijze laag met veel bijmengingen. Onder deze laag was aan de noordwestelijke zijde een geelbruine laag zichtbaar, met daarnaast een laag silexbrokken en mortel. Ten zuidoosten van deze laatste lag een muur van mergelblokken, die naar het zuidoosten overging in een gewelf. De ruimte tussen het gewelf en de rest van de muur was opgevuld met een puinlaag met daarop nog een beige zandleemlaag.

In het westprofiel waren verschillende muren en lagen zichtbaar. Op de bodem van de sleuf bevond zich een muur in grote mergelblokken, die mogelijk via het voormalige gewelf in verband gebracht kan worden met het hierboven reeds vermelde gewelf van mergelblokken in het oostprofiel. Aan de zuidoostelijke zijde stond tegen voornoemde muur een bakstenen muur die overging in een gewelf. Tussen deze muur en de nagemelde keldermuur was een opvullingslaag van baksteen, pannen, leisteen en mortel gestort. Op de muur met silexblokken was een muur uit baksteen en silex gebouwd. Voor deze muur lag tegen de voormelde bakstenen muur overgaand in een gewelf, een rommelige laag met verschillende soorten stenen, waaronder baksteen en silex. Ten noordwesten van de voormelde muur van silex en bakstenen was een grijze laag met mortel en silex zichtbaar, met daarnaast de ‘zwarte laag’. Beide lagen bevatten fragmenten van structuren uit mergelblokken. Onder deze lagen bevond zich bovenop de voormelde muur met mergelblokken een lichtbruine leemlaag.

Laat-Romeinse tijd

Algemeen: de zogenaamde zwarte laag

Late Middeleeuwen

In het vlak van I63 werden twee kerkmuren opgebouwd uit silex en roze mortel aangetroffen, die een rechte hoek vormden. Ze behoorden tot de vroegere Sint‐Niklaaskerk. Aan de binnenzijde was een dunne bepleistering aangebracht op beide muren. Binnen de ruimte die door deze muren gevormd werd, werd een grafsteen in natuursteen gevonden.

(I64) Bovenaan in het oostelijk profiel bevond zich de muur in roze mortel, die dezelfde was als de kerkmuur die bij I63 reeds gezien werd.

Het zuidprofiel bevatte de bakstenen keldermuur, die tegen het voormelde gewelf in mergelblokken aangebouwd. Voor de muur waren twee treden in natuursteen bewaard die de laatste getuigen waren van de keldertrap die ooit tegen deze wand naar beneden kwam.

Een lange keldermuur bevatte verschillende soorten stenen, zoals mergel, baksteen en silex. In deze muur was een ontlastingsboog van bakstenen aangebracht. De lange bakstenen werden afwisselend in een rij kop‐strek en een rij strek‐kop aangebracht. De top van de boog bestond uit mergelstenen. De boog was ingevuld met bakstenen van verschillende formaten, die bijeengehouden werden door lichtbruine leem en kalkmortel. Mogelijk werd bij de bouw van deze muur na het graven van de funderingssleuf een onstabiele laag of bodemverzakking aangetroffen (Middeleeuwse of Romeinse kuil?), waar vervolgens als oplossing deze ontlastingsboog overheen werd gebouwd. In de noordoostelijke hoek van de lange keldermuur was een metselverband van voornamelijk koppen zichtbaar. Bovenaan werd deze begrensd door een aanzet voor een gewelf in baksteen en mortel. Tussen het gewelf en de kerkmuur in roze mortel van het oostprofiel was een opvullingslaag van mortel en silex gestort.