waarneming

Stadhuisplein 1-2 (I74 en I79 en I81)

archeologisch element
ID
160630
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/160630

Beschrijving

Algemeen

Naar aanleiding van rioleringswerken en de herinrichting van de openbare ruimte in de straten rond de O.L.V. basiliek, het Stadhuisplein, de Vlasmarkt, de Graanmarkt, de Grote Markt en het Vrijthof te Tongeren werden de werken noodzakelijk archeologisch begeleid.

Laat-Romeinse tijd

Algemeen: de zogenaamde zwarte laag

Late Middeleeuwen

I74 bevatte een middeleeuwse muur uit silex en mortel, die een noordwest‐zuidoostelijke oriëntatie had. De muur werd doorbroken door een modern riool. Deze muur was gelijk aan één van de 4 muren benoemd in I79.

In het vlak van I79 werden de resten van een middeleeuwse stadswoning blootgelegd. De stadswoning bestond uit vier muren, waarvan er twee, met dezelfde opbouw (silex en kalkmortel) een rechte hoek en een ruimte of kamer vormden. Eén van voornoemde muren eindigde tegen de deuropening naar de vermelde ruimte. Aan de binnenzijde van deze ruimte was tegen een reeds benoemde muur, een derde muur uit mergelblokken opgetrokken. Deze leek de aanzet te vormen van een gewelf, mogelijk een keldergewelf. De zodoende mogelijke kelderruimte, was opgevuld met twee brandlagen, waarvan één gelokaliseerd aan de deuropening en bestaande uit groen zand met verbrande leem en/of baksteen. Waarschijnlijk gaat het hier om dakbedekking of gevelbekleding. De rest van de ruimte was opgevuld met een tweede zwarte brandlaag (zie 17de eeuw).
De voormelde muur (I74 en I79) lag in het oostelijk deel van I79 en liep evenwijdig met een voornoemde muur en had dezelfde samenstelling, namelijk silex en kalkmortel. Eén van de 4 voornoemde muren werd onderbroken door de oude rioolbuis.
Tegen het zuidprofiel bevond zich spoor bestaande uit verschillende lagen grijsblauwe tot paarse leistenen, die waarschijnlijk als dakbedekking gebruikt werden. Halverwege de werkput bevond zich naast één van de muren (deze die ook doorloopt in I74) een min of meer ronde kuil gevuld met silexblokken. Aan de noordwestzijde van één van voornoemde muren was een ruimte bijgebouwd. Deze werd gevormd door 2 muren, die een min of meer rechte hoek vormden. De twee muren kwamen onderling overeen qua samenstelling (silex en kalkmortel), maar verschillend van de overige muren en ze zijn ook smaller dan de drie voorvermelde muren. De binnenruimte werd opnieuw opgevuld door een zwarte brandlaag, mogelijk in verband te brengen met de zandstenen kanonskogel (mogelijk daterend uit de Tachtigjarige Oorlog), die gevonden werd in het profiel ter hoogte van een andere muur (zie ook I81). In dezelfde omgeving werd een tweede, grotere kanonskogel uit graniet gevonden door de wegenwerkers. De precieze locatie daarvan kon echter niet achterhaald worden

17de eeuw

(I79 en I81) Zoals voormeld was de rest van de ruimte (mogelijk kelder) opgevuld met een tweede zwarte brandlaag, die over de eerste bleek te liggen. Het zou kunnen dat deze zwarte brandlaag door het keldergat (naar de straat) naar binnen is gevallen, bovenop de rode. De zwarte brandlaag zou mogelijk in verband gebracht kunnen worden met de voormelde zandstenen kanonskogel (mogelijk daterend uit de Tachtigjarige Oorlog), die gevonden werd in het profiel ter hoogte van een andere muur (zie ook I81). In dezelfde omgeving werd een tweede, grotere kanonskogel uit graniet gevonden door de wegenwerkers. De precieze locatie daarvan kon echter niet achterhaald worden

Auteurs: Carlier, Eleonore; Jansen, Isabelle
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

17de eeuw

Datering: 17de eeuw
Typologie: brandlagen, losse vondsten, wapens en munitie
Materiaal: graniet, zandsteen
Gebeurtenis:

Laat-Romeinse tijd

Datering: Laat-Romeinse tijd
Typologie: cultuurlagen
Gebeurtenis:

Late Middeleeuwen

Datering: late middeleeuwen
Typologie: brandlagen, daken, gebouwplattegronden, gevels, kelders, kuilen, muurresten, riolen, stadswoningen, steden
Materiaal: keramisch bouwmateriaal, leem, leisteen, mortel, sedimentair gesteente, vuursteen
Gebeurtenis:

Relaties

  • Is deel van
    Historische stadskern van Tongeren

  • Is gerelateerd aan
    Grote Markt (I73)

  • Is gerelateerd aan
    Stadhuisplein (I80)

  • Is gerelateerd aan
    Vlasmarkt (I75)


Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Stadhuisplein 1-2 (I74 en I79 en I81) [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/160630 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.