Sint-Petruskerk met kerkhof
archeologisch element- ID
- 2418
- URI
- https://id.erfgoed.net/waarnemingen/2418
Beschrijving
De Sint-Pieterskerk bevindt zich op een historische kerksite waarvan de oorsprong minstens teruggaat tot de volle middeleeuwen. De Sint-Pietersparochie is zeker vermeld in 1044, toen de dorpskerk in het bezit kwam van de kanunniken van de Sint-Bartholomeuskerk te Luik. Archeologische en bouwkundige gegevens wijzen op de aanwezigheid van een oudere romaanse kerk. Zo werden in 1882 in de kapel op het Kerkhoverveld resten van een 12de-eeuwse doopvont teruggevonden, die tegenwoordig worden bewaard in het Koninklijk Museum voor Kunst en Geschiedenis. Daarnaast is in de laatgotische kerktoren nog een romaanse halfzuil bewaard, wat eveneens wijst op oudere bouwfasen. Rond de kerk lag een kerkhof, waaraan tegen de oostzijde van de kerk een kluis was aangebouwd. De oudst bekende kluizenares was zuster Agnes, die in 1491 of 1492 overleed.
De site bezit een aanzienlijke archeologische erfgoedwaarde door de combinatie van volmiddeleeuwse oorsprong, aanwijzingen voor een romaanse voorganger, de aanwezigheid van een historisch kerkhof en de voormalige kluis. Onder en rond de huidige kerk kunnen resten bewaard zijn van oudere kerkgebouwen, funderingen, begravingen en andere structuren die verband houden met de middeleeuwse ontwikkeling van het kerkelijke centrum. De aangetroffen romaanse bouwfragmenten en de resten van de 12de-eeuwse doopvont tonen aan dat de locatie een belangrijk potentieel bezit voor kennis over de vroegste bouwgeschiedenis en religieuze ontwikkeling van de parochie.
· Historische dorpskern: ja, volle middeleeuwen.
· Historische kaarten:
- Villaret: kerk met omheiningsmuur
- Ferraris: kerk met kerkhof en omheiningsmuur
- Atlas der Buurtwegen: kerk
- Vandermaelen: kerk
- Popp: kerk
Auteurs: Jansen, Isabelle
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)
Kerk
Datering: volle middeleeuwenTypologie: kerken
Stijl: romaans
Thema: Archeologie van Kerken en Kerkhoven
Gebeurtenis:
- Kaartstudie Rotselaar
- Bron: Ferraris kaart - Kabinetskaart der Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik, 1771 - 1778
Cartografie/iconografie/fotografie ()
- Bron: Ferraris kaart - Kabinetskaart der Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik, 1771 - 1778
- Historische studie Rotselaar
- Bron: Minnen, B., 1991. Een landelijk parochie in de middeleeuwen: Rotselaar van 1044 tot 1559, Belgisch Centrum voor Landelijke Geschiedenis Publicatie Centre belge d'histoire rurale Publication 99, Leuven.
Literatuur () - C.K.:Minnen:1991aa
- Bron: Minnen, B., 1991. Een landelijk parochie in de middeleeuwen: Rotselaar van 1044 tot 1559, Belgisch Centrum voor Landelijke Geschiedenis Publicatie Centre belge d'histoire rurale Publication 99, Leuven.
- Erfgoedonderzoek Rotselaar
- Bron: MINNEN B. 1984: De wijnbouw in Rotselaar tijdens de Late Middeleeuwen (XIIIde-eerste helft XVIde eeuw), De Brabantse Folklore 242, 87-115.
Literatuur () - C.K.:Minnen:1984a
- Bron: MINNEN B. 1984: De wijnbouw in Rotselaar tijdens de Late Middeleeuwen (XIIIde-eerste helft XVIde eeuw), De Brabantse Folklore 242, 87-115.
- Erfgoedonderzoek Rotselaar
- Bron: Bart Minnen, Frans Dopéré, Dirk Van Eldere, Bert Cardon, 1998, De Sint Pieterskerk van Rotseaar 1844-1848. Een nieuwe kerk met oude wortels. Leuven
Literatuur ()
- Bron: Bart Minnen, Frans Dopéré, Dirk Van Eldere, Bert Cardon, 1998, De Sint Pieterskerk van Rotseaar 1844-1848. Een nieuwe kerk met oude wortels. Leuven
- Erfgoedonderzoek
- Bron: Genicot L.F., Van Aerschot S., De Crombrugghe A., Sansen H. & Vanhove J. 1971: Inventaris van het cultuurbezit in Vlaanderen, Architectuur, Provincie Brabant, Arrondissement Leuven, Bouwen door de eeuwen heen, 1, 338
Literatuur () - C.K.:Bouwen1
- Bron: Genicot L.F., Van Aerschot S., De Crombrugghe A., Sansen H. & Vanhove J. 1971: Inventaris van het cultuurbezit in Vlaanderen, Architectuur, Provincie Brabant, Arrondissement Leuven, Bouwen door de eeuwen heen, 1, 338
Beschrijving:
resten van een 12de eeuwse doopvont werden terug gevonden in de kapel aan het Kerkhoverveld in 1882 (nu in KMKG). In de laat-gotische kerktoren staat nog een romaanse (half)zuil.
De Sint-Pietersparochie bestond zeker in 1044: in dat jaar kwam de dorpskerk in handen van de kanunniken van de Sint-Bartholomeuskerk in Luik.
Kerkhof
Datering: volle middeleeuwenTypologie: inhumatiegraven, kerkhoven, omheiningsmuren
Stijl: romaans
Thema: Archeologie van Kerken en Kerkhoven
Gebeurtenis:
- Kaartstudie Rotselaar
- Bron: Ferraris kaart - Kabinetskaart der Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik, 1771 - 1778
Cartografie/iconografie/fotografie ()
- Bron: Ferraris kaart - Kabinetskaart der Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik, 1771 - 1778
- Historische studie Rotselaar
- Bron: Minnen, B., 1991. Een landelijk parochie in de middeleeuwen: Rotselaar van 1044 tot 1559, Belgisch Centrum voor Landelijke Geschiedenis Publicatie Centre belge d'histoire rurale Publication 99, Leuven.
Literatuur () - C.K.:Minnen:1991aa
- Bron: Minnen, B., 1991. Een landelijk parochie in de middeleeuwen: Rotselaar van 1044 tot 1559, Belgisch Centrum voor Landelijke Geschiedenis Publicatie Centre belge d'histoire rurale Publication 99, Leuven.
- Erfgoedonderzoek Rotselaar
- Bron: MINNEN B. 1984: De wijnbouw in Rotselaar tijdens de Late Middeleeuwen (XIIIde-eerste helft XVIde eeuw), De Brabantse Folklore 242, 87-115.
Literatuur () - C.K.:Minnen:1984a
- Bron: MINNEN B. 1984: De wijnbouw in Rotselaar tijdens de Late Middeleeuwen (XIIIde-eerste helft XVIde eeuw), De Brabantse Folklore 242, 87-115.
- Erfgoedonderzoek Rotselaar
- Bron: Bart Minnen, Frans Dopéré, Dirk Van Eldere, Bert Cardon, 1998, De Sint Pieterskerk van Rotseaar 1844-1848. Een nieuwe kerk met oude wortels. Leuven
Literatuur ()
- Bron: Bart Minnen, Frans Dopéré, Dirk Van Eldere, Bert Cardon, 1998, De Sint Pieterskerk van Rotseaar 1844-1848. Een nieuwe kerk met oude wortels. Leuven
- Erfgoedonderzoek
- Bron: Genicot L.F., Van Aerschot S., De Crombrugghe A., Sansen H. & Vanhove J. 1971: Inventaris van het cultuurbezit in Vlaanderen, Architectuur, Provincie Brabant, Arrondissement Leuven, Bouwen door de eeuwen heen, 1, 338
Literatuur () - C.K.:Bouwen1
- Bron: Genicot L.F., Van Aerschot S., De Crombrugghe A., Sansen H. & Vanhove J. 1971: Inventaris van het cultuurbezit in Vlaanderen, Architectuur, Provincie Brabant, Arrondissement Leuven, Bouwen door de eeuwen heen, 1, 338
Kluis
Datering: late middeleeuwenTypologie: kluizen
Thema: Archeologie van Kerken en Kerkhoven
Gebeurtenis:
- Kaartstudie Rotselaar
- Bron: Ferraris kaart - Kabinetskaart der Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik, 1771 - 1778
Cartografie/iconografie/fotografie ()
- Bron: Ferraris kaart - Kabinetskaart der Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik, 1771 - 1778
- Historische studie Rotselaar
- Bron: Minnen, B., 1991. Een landelijk parochie in de middeleeuwen: Rotselaar van 1044 tot 1559, Belgisch Centrum voor Landelijke Geschiedenis Publicatie Centre belge d'histoire rurale Publication 99, Leuven.
Literatuur () - C.K.:Minnen:1991aa
- Bron: Minnen, B., 1991. Een landelijk parochie in de middeleeuwen: Rotselaar van 1044 tot 1559, Belgisch Centrum voor Landelijke Geschiedenis Publicatie Centre belge d'histoire rurale Publication 99, Leuven.
- Erfgoedonderzoek Rotselaar
- Bron: MINNEN B. 1984: De wijnbouw in Rotselaar tijdens de Late Middeleeuwen (XIIIde-eerste helft XVIde eeuw), De Brabantse Folklore 242, 87-115.
Literatuur () - C.K.:Minnen:1984a
- Bron: MINNEN B. 1984: De wijnbouw in Rotselaar tijdens de Late Middeleeuwen (XIIIde-eerste helft XVIde eeuw), De Brabantse Folklore 242, 87-115.
- Erfgoedonderzoek Rotselaar
- Bron: Bart Minnen, Frans Dopéré, Dirk Van Eldere, Bert Cardon, 1998, De Sint Pieterskerk van Rotseaar 1844-1848. Een nieuwe kerk met oude wortels. Leuven
Literatuur ()
- Bron: Bart Minnen, Frans Dopéré, Dirk Van Eldere, Bert Cardon, 1998, De Sint Pieterskerk van Rotseaar 1844-1848. Een nieuwe kerk met oude wortels. Leuven
- Erfgoedonderzoek
- Bron: Genicot L.F., Van Aerschot S., De Crombrugghe A., Sansen H. & Vanhove J. 1971: Inventaris van het cultuurbezit in Vlaanderen, Architectuur, Provincie Brabant, Arrondissement Leuven, Bouwen door de eeuwen heen, 1, 338
Literatuur () - C.K.:Bouwen1
- Bron: Genicot L.F., Van Aerschot S., De Crombrugghe A., Sansen H. & Vanhove J. 1971: Inventaris van het cultuurbezit in Vlaanderen, Architectuur, Provincie Brabant, Arrondissement Leuven, Bouwen door de eeuwen heen, 1, 338
Beschrijving:
de kluis stond op het kerkhof aangebouwd tegen de oostzijde van de kerk. De oudst bekende kluizenares was zuster Agnes die in 1491 of 1492 overleed.