De Sint-Michielskerk van Messelbroek gaat terug op een oudere kerksite die minstens sinds de 12de eeuw in gebruik is. Historische kaarten uit 1596-1597 tonen een vermoedelijk romaanse, volledig in natuursteen opgetrokken driebeukige kerk met westtoren en vierkant koor, gelegen binnen een ommuurd kerkhof. Volgens een beschrijving uit 1597 was dit gebouw oorspronkelijk een kapel die omstreeks 1500 werd uitgebreid met een koor en een klokkentoren. Tegen de tweede helft van de 17de eeuw was de kerk reeds verbouwd in gotische stijl, met een driezijdig gesloten koor en transeptarmen. In 1765 werden het gotische schip en koor gesloopt en vervangen door een classicistische kerk, die op haar beurt in 1908-1909 vrijwel volledig werd vervangen door de huidige neogotische kerk. De laatgotische ijzerzandstenen westtoren van circa 1400 bleef daarbij behouden.
Onder en rond de huidige kerk kunnen resten van oudere kerkgebouwen, funderingen, vloerniveaus en andere constructies bewaard zijn. Ook het voormalige, minstens sinds de late middeleeuwen ommuurde kerkhof biedt een aanzienlijk potentieel voor begravingen en sporen van vroegere kerkhofinrichtingen. De continue religieuze functie en de herhaalde bouw- en verbouwingscampagnes maken de kerkheuvel tot een archeologisch waardevolle zone met een grote kans op bewaarde ondergrondse relicten van de voorgangers van de huidige kerk.