Inventaris
waarneming

Norbertinessenklooster

archeologisch element
ID
55226
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/55226
Provincie
Limburg
Gemeente
Lanaken
Deelgemeente
Rekem
Locatie
Populierenlaan (Lanaken)
Nauwkeurigheid zone
Tot op 15m
Oppervlakte zone
2 347m²
Bewaringstoestand
Bewaard
Links
-

Beschrijving

Op het terrein werd in 1972 onder leiding van A. Claassen archeologisch onderzoek uitgevoerd. De archeologische overblijfselen van dit klooster bevinden zich langs de Populierenlaan, nabij de oprit naar de brug over de Zuid-Willemsvaart. Op deze locatie is een klein parkje, gekend als “De Engelse Hof”, aangelegd.

Bij de opgraving werden ook de resten van de kerk aangesneden. De ringmuur van Maaskeien maakte deel uit van het oudste gedeelte van de kerk, namelijk een halfronde constructie met 1 meter tot 1,20 meter brede muren. Het kerkje zou een rechthoekige plattegrond gehad hebben die werd afgesloten door een rondboog. De buitendoormeter bedroeg ongeveer 6 meter op een lengte van 8,50 meter, afgesloten door een onderbroken muur aan de westzijde. Een deel van de keien vloer, later vervangen door een tegelvloer, was nog deels in situ bewaard. De wanden bleken bepleisterd te zijn. Binnen dit oost-west georiënteerde gebouw werden twee grafkelders aangetroffen. Omwille van de grotere funderingsdiepte aan de zuid- en oostkant werd er van uitgegaan dat het kerkje op een helling stond. Het is onduidelijk wanneer dit gebouw werd opgetrokken. De geschatte datering varieert van circa 800 tot 1000. Volgens oude bronnen zou in een steen boven de deur de inscriptie “989 EXSTRUCTIO PRIMA IN SACELLUM” vermeld geweest zijn. Na de oprichting werd het kerkgebouw verschillende malen gerenoveerd en herbouwd. De aangetroffen muurresten zijn vermoedelijk afkomstig van het kerkgebouw dat bij het in 1135 vermelde hospitaal, gebouwd in opdracht van Gilbert I van Bronkhorst die het in 1140 aan de norbertinessen schonk, hoorde.

Ten westen van het oudste kerkgedeelte werden de funderingsmuren van het kerkschip aangetroffen, met een lengte van 10,25 meter en een breedte van 8 meter. Deze funderingen werden later gedateerd dan de bouw van het koor en dateren vermoedelijk uit de 12de eeuw. In de volledige binnenruimte van het schip bevonden zich geordende begravingen, in de zuidoosthoek lag een grafkelder.

Ten oosten van het kerkgebouw werden muren in mergelmetselwerk en een kelder, bevloerd met op hun kant geplaatste bakstenen aangesneden. Funderingen in metselwerk van mergelblokken of baksteen lagen aan de westzijde van de kerk, evenwijdig aan deze aan de oostzijde. Deze funderingen maken deel uit van een groter gebouwencomplex. Een geordende begraafplaats bevond zich ten zuiden van de kerk. Alle skeletten, in meerdere lagen begraven, hadden een oost-west oriëntatie.

Auteurs: Lommelen, Lies; Vanderbeken, Tim
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Kloosterkerk en begravingen

Datering: 9de eeuw, volle middeleeuwen
Typologie: fundering, grafkelders, graven, kloosterkerken, muurresten, vloeren
Materiaal: bot (menselijk), steen en mineraal
Thema: Archeologie van Kerken en Kerkhoven
Gebeurtenis:
  • Kaartstudie
  • Archeologische opgraving Norbertinessenklooster
    • Bron: Het laatste nieuws, 07/12/1984.
      Literatuur ()
    • opgegraven door Claassen in 1972
    • Bron: Gazet van Antwerpen, 21/12/1984.
      Literatuur ()
    • Bron: CLAASSEN A. en JANSSEN L. 1979: De kerk van het Norbertinesserklooster te Rekem, in: Het oude land van Loon 34, 35-68.
      Literatuur ()
    • C.K.:Claassen:1979a
    • Bron: VANDERHOEVEN M. 1979: Glas uit de kerk van het Norbertinessenklooster te Rekem. Het oude Land van Loon 34, 113-121 (bijlage 2).
      Literatuur ()
    • C.K.:Claassen:1979ac
    • Bron: CLAASSEN A. 1979: Het Aardewerk, in: Het oude land van Loon 34, 122-123 (Bijlage 3).
      Literatuur ()
    • C.K.:Claassen:1979ad
    • Bron: CLAASSEN A. 1979: Fragmenten van vloerbedekking, in: Het oude land van Loon 34, 124-125 (Bijlage 4).
      Literatuur ()
    • C.K.:Claassen:1979ae
  • Erfgoedonderzoek Lanaken
    • Bron: CLAASSEN, A. 1984: Het vroege christendom in onze streken. De oudste kerken. De Willibrordus-kapel te Herent-Neerpelt en Gruitrode-Muisven, Limburg 63, 64.
      Literatuur ()
    • C.K.:Claassen:1984a
  • Erfgoedonderzoek Lanaken
    • Bron: REMANS A. 1962: Stichtingsoorkonde van het Hospitaal en Nonnenklooster te Rekem (1140). Limburg XLI 7, 179-181.
      Literatuur ()
    • C.K.:Remans:1962a

Restanten klooster

Datering: 19de eeuw, nieuwe tijd, volle middeleeuwen
Typologie: kloosters
Gebeurtenis:
  • Kaartstudie
  • Archeologische opgraving Norbertinessenklooster
    • Bron: Het laatste nieuws, 07/12/1984.
      Literatuur ()
    • opgegraven door Claassen in 1972
    • Bron: Gazet van Antwerpen, 21/12/1984.
      Literatuur ()
    • Bron: CLAASSEN A. en JANSSEN L. 1979: De kerk van het Norbertinesserklooster te Rekem, in: Het oude land van Loon 34, 35-68.
      Literatuur ()
    • C.K.:Claassen:1979a
    • Bron: VANDERHOEVEN M. 1979: Glas uit de kerk van het Norbertinessenklooster te Rekem. Het oude Land van Loon 34, 113-121 (bijlage 2).
      Literatuur ()
    • C.K.:Claassen:1979ac
    • Bron: CLAASSEN A. 1979: Het Aardewerk, in: Het oude land van Loon 34, 122-123 (Bijlage 3).
      Literatuur ()
    • C.K.:Claassen:1979ad
    • Bron: CLAASSEN A. 1979: Fragmenten van vloerbedekking, in: Het oude land van Loon 34, 124-125 (Bijlage 4).
      Literatuur ()
    • C.K.:Claassen:1979ae
  • Erfgoedonderzoek Lanaken
    • Bron: CLAASSEN, A. 1984: Het vroege christendom in onze streken. De oudste kerken. De Willibrordus-kapel te Herent-Neerpelt en Gruitrode-Muisven, Limburg 63, 64.
      Literatuur ()
    • C.K.:Claassen:1984a
  • Erfgoedonderzoek Lanaken
    • Bron: REMANS A. 1962: Stichtingsoorkonde van het Hospitaal en Nonnenklooster te Rekem (1140). Limburg XLI 7, 179-181.
      Literatuur ()
    • C.K.:Remans:1962a

Relaties

  • Is deel van
    Historische stadskern van Oud-Rekem

  • Is gerelateerd aan
    Norbertinessenklooster

  • Is gerelateerd aan
    Oude kern Rekem

Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Norbertinessenklooster [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/55226 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.