waarneming

Opstal

archeologisch element
ID
983141
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/983141

Beschrijving

Het plangebied leverde heel wat nieuwe archeologische waarden op binnen drie grote periodes.

De eerste periode die is vertegenwoordigd betreft het laatneolithicum. Uit deze periode hebben we twee in elkaar geplaatste versierde bekers. Her en der werd nog materiaal uit deze periode aangetroffen waaronder een klein gepolijst bijltje uit een laatmiddeleeuwse kuil. Al deze vondsten samengenomen suggereren mogelijk een begraving of een rituele depositie uit deze periode, echter waren geen sporen meer te herkennen in het vlak.

Uit de vroege middeleeuwen hebben we duidelijk een nederzetting aangetroffen, welke vooralsnog niet precies te faseren valt. De vroegste dateringen resulteerden vanaf de late 6de (mogelijk vroege 7de) eeuw. Het vroegmiddeleeuwse gehucht net ten noorden van Opstal strekt zich nog verder uit naar het oosten. De plattegronden met de late 6de eeuwse datering bevindt zich aan de oostzijde van het plangebied. Het is goed mogelijk dat in het oosten van de onderzoekszone nog oudere fases van de nederzetting kunnen worden teruggevonden. Het duidelijkste zijn echter gebouwplattegronden uit de Karolingische periode. Opvallend is de situering van de plattegronden met ertussen een duidelijk afgebakende en eerder lege ruimte. Mogelijk waren de plattegronden gesitueerd langs een oude weg. De Vandermaelenkaart toont althans een trage weg die vanuit Schuurhoven perfect te reconstrueren is naar de ruimte tussen de plattegronden. Macroresten en pollen waren niet geschikt voor verder onderzoek, maar de aard van de nederzetting doet vermoeden dat de inwoners inzetten op landbouw en veeteelt. Wat betreft het weinige vondstmateriaal werden naast lokale kookpotten ook recipiënten met productieherkomst in het Rijnland en Eifelgebied aangetroffen.

Ook werd een laatmiddeleeuwse pottenbakkerssite aangetroffen met afvalkuilen met misbaksels, aardewerkdumps en een aantal waterputten belangrijk. Het pottenbakkersafval kan gedateerd worden in de 13de en 14de eeuw . De productie was duidelijk geïnspireerd door de Maaslandse vormen. In de latere 13de eeuw kan zelfs gezegd worden dat deze productie geïmiteerd werd. In de late 14de eeuw is duidelijk dat de pottenbakkers inventiever werden met eigen vormen. Grijze kommen, voorraadpotten en kannen blijven Maaslands geïnspireerd, al dan niet met geheel eigen randvormen. Daarnaast is er ook een belangrijke productie van teilen. Het roodbakkend aardewerk is duidelijk in de minderheid. In de late 14de , mogelijk nog vroege 15de eeuw neemt het rode aardewerk duidelijk de overhand. De productie van kommen, kannen en voorraadpotten lijkt af te nemen ten voordele van grapes, teilen papkommetjes. De interpretatie van de site als onderdeel van een pottenbakkerssite wordt versterkt door de aanwezigheid van meerdere waterputten en de afwezigheid van mestschimmel in het pollenspectrum. Het is goed mogelijk dat de waterputten dienden voor allerlei activiteiten van de pottenbakker zoals o.a. het gebruik van bluswater voor het blussen van de pottenbakkersovens.


Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: J. Verrijckt bvba

laat-neolithicum

Datering: laatneolithicum
Typologie: crematiegraven
Materiaal: aardewerk
Gebeurtenis:

late middeleeuwen

Datering: 13de eeuw, 14de eeuw, 15de eeuw, late middeleeuwen
Typologie: afvalkuilen, pottenbakkerijen, waterputten
Materiaal: aardewerk, glas, hout, metaal, plantaardig materiaal
Gebeurtenis:

vroege middeleeuwen

Datering: Karolingische periode, Merovingische periode
Typologie: agrarische nederzettingen, gebouwplattegronden, paalkuilen
Materiaal: aardewerk, plantaardig materiaal
Gebeurtenis:

Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2024: Opstal [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/983141 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.