waarneming

Sint-Andriesplaats

archeologisch element
ID
993015
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/993015

Beschrijving

Het proefputtenonderzoek op de Sint-Andriesplaats bracht een omvangrijke en goed bewaarde archeologische site aan het licht. Buiten de volledig verstoorde zone langs de Prekersstraat bleken over het gehele terrein meerdere archeologische niveaus aanwezig, met bovenlagen vanaf ca. 0,30–0,60 m -mv en diepere niveaus tot ca. 2,0–2,5 m -mv. De onderste niveaus (6,15–6,75 m TAW) bevatten laatmiddeleeuwse sporen. In de zones met historische bebouwing (WP1 en WP8) werden funderingsmuren, vloerniveaus en puinfunderingen aangetroffen die nauw aansluiten bij historische bronnen, inclusief sporen van de 19de-eeuws gesloopte binnenrosmolen. Onder deze structuren zijn oudere lagen bewaard met vondsten uit de 13de–15de eeuw.

In de zones met historische open ruimte (WP3–5) werd een complex ensemble aangetroffen van 17de–19de-eeuwse puinkuilen, zavelwinningskuilen, ophogingslagen en stortmateriaal. De diepere niveaus bevatten een postmiddeleeuwse cultuurlaag en laatmiddeleeuwse tot vroegmoderne sporen, waaronder de vondstrijke afvalkuil S64 (1550–1650) met smeltkroezen gerelateerd aan metaalbewerking, en grachten zoals S27 en S66 die waarschijnlijk deel uitmaakten van percelerings- of akkerstructuren. Hoewel verspreide vuursteenartefacten wijzen op prehistorische activiteit, ontbreken in situ steentijdniveaus. Het vondstmateriaal is bijzonder rijk en divers, met aardewerk, glas, metaal, dierlijk bot en bouwmateriaal dat een gedetailleerd beeld geeft van bewoning, ambacht en gebruik van de open ruimte vanaf de late middeleeuwen.

Auteurs: Vanholme, Nele
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Raap België bvba

Sporen tweede helft 17de eeuw tot 18de eeuw

Datering: 18de eeuw, tweede helft 17de eeuw
Typologie: afvalkuilen, afvallagen, bouwmaterialen, extractiekuilen, recreatieve objecten, schoenen, vaatwerk
Materiaal: aardewerk, bot (dierlijk), keramisch bouwmateriaal, leer, leisteen, mortel, pijpaarde
Gebeurtenis:

Beschrijving:
talrijke puinkuilen en stortlagen in WP2, WP3, WP4, WP5, gelinkt aan bouw- en verbouwcampagnes.
Veel bouwkeramiek: faiencetegels, roodbakkende tegels, daklei, mortelbrokken.
Aanwijzingen voor intensief gebruik van open ruimte als stadstuin, zavelwinzone en stortplaats.
Afvalkuil met pijpenstelen, huisraad, dierlijk bot, schoenen (leer) en huishoudelijk afval

Sporen 16de-17de eeuw

Datering: 16de eeuw, eerste helft 17de eeuw
Typologie: afvalkuilen, munten, smeltkroezen, vaatwerk
Materiaal: aardewerk, bot (dierlijk), faience, glas, majolica, metaal, steengoed
Gebeurtenis:

Beschrijving:
Zeer vondstrijke afvalkuil S64 (1550–1650) met:
smeltkroezen met koper/bronsresidu (indicatie metaalbewerking),
gegraveerd en vetro a fili‑glas,
majolica, steengoed, rood en wit aardewerk,
munt van Filips II en penningen,
veel voedselresten en consumptieafval.

Andere kuilen uit de 16de–17de eeuw in WP1 en WP2 met aardewerk (majolica, faience), pijpenstelen

Sporen late middeleeuwen

Datering: late middeleeuwen
Typologie: afvalkuilen, cultuurlagen, munten, perceelsgreppels, vaatwerk
Materiaal: grijs aardewerk, metaal, rood aardewerk, steengoed
Gebeurtenis:

Beschrijving:
Onder de postmiddeleeuwse bebouwing liggen oudere niveaus met grijs en rood aardewerk uit de 13de–15de eeuw.
In WP1: cultuurlaag en sporen S17–S18 met vondsten waaronder middeleeuwse munt (14de eeuw).
In WP8: diepere lagen S85–S86 met grote concentraties grijs aardewerk, rood geglazuurd aardewerk en steengoed (14de–15de eeuw).
Een laatmiddeleeuwse gracht (S66/S70) in WP5, vermoedelijk deel van een percelerings‑ of akkerstructuur.
Mogelijke perceelsgracht S27 (15de–16de eeuw) in WP2.

Sporen nieuwste tijd

Datering: nieuwste tijd
Typologie: fundering, infrastructuur voor waterbevoorraading en -afvoer, muurresten, ophogingslagen, puinlagen, rosmolens, vaatwerk, vloeren
Materiaal: aardewerk, keramisch bouwmateriaal
Gebeurtenis:

Beschrijving:
In WP1 en WP8: talrijke funderingen en vloerniveaus van gebouwen die gekend zijn op 19de‑eeuwse kaarten.
Aanwezigheid van de afgebroken binnenrosmolen in WP1 (verwijderd in 1848).
Muren in WP8 opgebouwd in rode baksteen met bastaardmortel (19de eeuw).
Bovenste loopniveaus (ca. 0–40 cm -mv) bestaan uit 19de‑20ste-eeuwse ophogingslagen, puin en verstoringen.
Bakstenen goten (S34), 19de-eeuws materiaal.

Steentijdvondsten

Datering: steentijd
Typologie: losse vondsten, werktuigen (lithische artefacten)
Materiaal: vuursteen
Gebeurtenis:

Beschrijving:
Enkele losse fragmenten vuursteen (kernverfrissing, verbrande kern, afslag) werden aangetroffen in verstoorde jongere sporen.
Geen aanwijzingen voor een intacte prehistorische site.


Relaties

  • Is deel van
    Historische stadskern van Antwerpen


Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Sint-Andriesplaats [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/993015 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.