waarneming

Sint-Truidersteenweg 11-15

archeologisch element
ID
993466
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/993466

Beschrijving

Vroeg-Romeinse tijd

Het oudste spoor is een smalle, spitse gracht onder de latere cardo, mogelijk van militaire oorsprong uit de stichtingsfase van Tongeren. Verder zijn er enkele paalkuilen, een beerput en een mogelijke middenstaander van een Alphen-Ekerenhuis (een vroeg-Romeins houten woonhuis). Een fosfaatrijke cultuurlaag (S39) dekte de hele site af. Rond 50 na Chr. werden de eerste straten aangelegd.

Midden Romeinse tijd

Er werd een kruispunt aangetroffen van de decumanus maximus (hoofdas) en een cardo (dwarsstraat). De oudste straatfase dateert kort na 50 n.Chr. en bestond uit silex- en kiezelverharding. Aanvankelijk vormde de decumanus maximus hier een T-splitsing met een zone voor metaalbewerking. In de 2e eeuw werd het stratennet opgehoogd en vernieuwd. De structuur van de straten komt grotendeels overeen met het plan van Vanvinckenroye (1985).

Ten westen van de T-splitsing bevond zich een artisanale zone met resten van smeedactiviteit: slakken, hamerslag en verbrande tegulae wijzen op lokale ijzerbewerking. De activiteiten gebeurden vermoedelijk buiten de woonkern, aan de rand van het vroeg-Romeinse stratenpatroon. Deze nijverheid verplaatste zich later westwaarts binnen de stad.

Na de uitbreiding van het stadsgebied in de 2e eeuw werden leemwinningskuilen en een waterput aangelegd. Vervolgens verrees een stenen woning (domus) met portiek, hypocaust en rijk bouwmateriaal (o.a. tegula met MHF-stempel, vijzel uit Aswan-graniet). De woning werd gebouwd na 178 n.Chr. en getuigt van een welvarende stedelijke elite.

Laat-Romeinse tijd

Binnen de stadsmuren bleven weinig sporen bewaard. De steenbouw werd afgebroken en puin belandde deels in oudere putten. Verdere bewoning ontbreekt.

Nieuwste tijd

Er werden zes diepe, ronde putten gevonden, waarschijnlijk gebruikt voor zand- of kleiontginning. Een nabijgelegen houten spoorstructuur wijst op een Decauville-spoor voor transport van grondstoffen. Het terrein was in de 19e eeuw eigendom van het gasthuis en werd later bebouwd met drie huizen (tussen 1873 en 1904).

Auteurs: Martens, Marleen
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

19de eeuwse ontginning

Datering: 19de eeuw, nieuwste tijd
Typologie: extractiekuilen, infrastructuur voor spoorverkeer, waterputten
Materiaal: zand
Gebeurtenis:

Laat-Romeinse lagen

Datering: Laat-Romeinse tijd
Typologie: puinlagen
Materiaal: aardewerk, graniet, keramisch bouwmateriaal
Gebeurtenis:

Midden-Romeinse nederzettingssporen

Datering: Midden-Romeinse tijd
Typologie: fundering, funderingslagen, gebouwen en structuren voor metaalbewerking en -verwerking, haardkuilen, haardplaatsen, indicaties voor metaalbewerking, indicaties voor steenbouw, karrensporen, kelders, munten, muurresten, smidsen, stadswoningen, verharde wegen, vloeren, waterputten
Materiaal: aardewerk, brons, graniet, grind, houtskool, ijzer, ijzerzandsteen, keramisch bouwmateriaal, klei, metaalglansaardewerk, natuursteen, slak, terra sigillata, vuursteen
Gebeurtenis:

Vroeg-Romeinse nederzetting of militaire structuur

Datering: Vroeg-Romeinse tijd
Typologie: beerputten, cultuurlagen, grachten (verdedigingselementen), paalkuilen, verharde wegen, woonstalhuizen (archeologisch erfgoed)
Materiaal: aardewerk, grind, tand (dierlijk), terra rubra
Gebeurtenis:

Relaties

  • Is deel van
    Historische stadskern van Tongeren


Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Sint-Truidersteenweg 11-15 [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/993466 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.