waarneming

Koffiehoekstraat I

archeologisch element
ID
994346
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/994346

Beschrijving

Algemeen

De site kent een meervoudige gebruiksgeschiedenis. De belangrijkste sporen getuigen van een inheems-Romeinse randzone van bewoning en een kortstondige, maar duidelijk herkenbare militaire aanwezigheid in 1792. Tijdens de middeleeuwen en 16de- 17de eeuw bestaat de zone uit gepereceleerd landelijk gebied en Wereldoorlog I is slechts met een granaatkuil in het bodemarchief weerspiegeld.

Steentijd

Binnen het onderzoeksgebied werden geen steentijdsporen of structuren vastgesteld. Wel werden tijdens het aanleggen van het archeologisch vlak enkele losse silexartefacten aangetroffen, waaronder een mogelijk werktuig (steker/boor), een fragment van een microkling en een halffabricaat. Deze vondsten zijn vermoedelijk in secundaire positie terechtgekomen via erosie van hoger gelegen delen. Ze wijzen op sporadische aanwezigheid of activiteit in de omgeving, maar niet op sitevorming binnen het onderzochte areaal.

Midden - Romeinse Tijd

De vroegste duidelijke bewoningsfase dateert uit de 1ste tot 2de eeuw n.C. met twaalf sporen. De aangetroffen greppels vertonen een onregelmatig en organisch verloop en worden geïnterpreteerd als elementen van land- of erfindeling, eerder dan als strikt geplande infrastructuur. Van de verschillende kuilen is de functie niet altijd eenduidig te bepalen. Van bijzonder belang zijn de waterkuil en de waterput. De waterput bevatte resten van een houten en vlechtwerkbekisting, wat een sterke aanwijzing vormt voor nabijgelegen bewoning. Ondanks deze duidelijke indicatoren werden geen gebouwplattegronden of paalkuilstructuren vastgesteld, mogelijk door latere bodemverstoringen. Het vondstmateriaal is beperkt en sterk gefragmenteerd, maar typerend voor de periode. Het bestaat voornamelijk uit lokaal of regionaal vervaardigd aardewerk, zowel handgevormd als gedraaid, gebruikt als kook- en tafelwaar. Daarnaast werd een fragment Pompejaans rood aangetroffen, wat wijst op import en integratie in Romeinse handelsnetwerken. Fragmenten van dakpanmateriaal (tegulae en imbrices) suggereren het gebruik van dakbedekking, mogelijk in functie van waterstructuren. Samen wijzen de sporen en vondsten erop dat het onderzoeksgebied zich waarschijnlijk aan de rand van een Romeinse nederzetting bevond.

Late middeleeuwen

Uit deze periode werd slechts één greppel aangetroffen, aan de noordelijke rand van het onderzoeksgebied. Deze wordt geïnterpreteerd als een element van perceels- of erfindeling. Slechts enkele fragmenten grijs gedraaid aardewerk dateren uit de late middeleeuwen. Er zijn geen structuren of aanwijzingen voor bewoning vastgesteld.

Nieuwe Tijd

Uit de 16de en 17de eeuw werden meerdere greppels en kleine kuilen aangetroffen. De greppels vormen samen een L-vormige structuur, die mogelijk een rechthoekig of vierkant perceel lijkt af te bakenen. De kuilen vertonen geen duidelijke onderlinge samenhang en worden niet met specifieke structuren in verband gebracht.

Het beperkte vondstmateriaal bestaat uit aardewerkfragmenten voor huishoudelijk gebruik (roodgebakken en grijs gedraaid aardewerk met loodglazuur). Ook in deze periode zijn er geen aanwijzingen voor bewoning binnen het onderzoeksgebied. Het terrein werd vermoedelijk hoofdzakelijk voor landbouw gebruikt.

Uit de 18de eeuw dateert een reeks van acht grote kuilen, Op regelmatige tussenafstand opgesteld in een west-oost georiënteerde lijn over een lengte van ca. 65 m. De kuilen liggen vaak in paren met regelmatige tussenafstanden en ze vertonen duidelijke sporen van in situ verbranding, waaronder verbrande leem en houtskoolconcentraties. De vorm, opstelling en interne kenmerken van deze kuilen wijzen op 18de-eeuwse militaire veldkeukens, zoals bekend uit andere archeologische en historische contexten. Het vondstmateriaal ondersteunt deze interpretatie en bestaat uit gesmede ijzeren nagels, kleipijpen (waaronder exemplaren te dateren rond 1700–1720), een wetsteen, fragmenten steengoed en sporen van metaalbewerking (o.a. smeltlood). Historische bronnen maken melding van een Frans legerkamp te Bissegem in juni 1792 bij de Slag van Kortrijk. De hier aangetroffen sporen zijn dus vermoedelijk de resten van een tijdelijk militair kampement, specifiek gerelateerd aan voedselbereiding.

Wereldoorlog I

Uit de Eerste Wereldoorlog werd één granaatinslag geregistreerd. In de vulling werden fragmenten van Duitse artillerie-ontstekers aangetroffen, waaronder een exemplaar van het type H.Z. 16, gedateerd in 1918. Verder werden geen structuren of gebruikssporen uit deze periode vastgesteld binnen het onderzoeksgebied. De vondst past binnen de bredere historische context van militaire activiteit rond het nabijgelegen ‘Bissegem Flugplatz’.

Auteurs: Demerre, Ine; Pype, Pedro
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Romeinse greppels, kuilen en waterkuilen

Datering: Midden-Romeinse tijd
Typologie: kuilen, perceelsgreppels, vaatwerk, waterkuilen, waterputten
Materiaal: aardewerk, hout, keramisch bouwmateriaal, plantaardig materiaal, staal
Gebeurtenis:

granaatinslag WO I

Datering: WO I
Typologie: granaattrechters, munitie
Materiaal: metaal
Gebeurtenis:

losse silexvondsten

Datering: steentijd
Typologie: losse vondsten, werktuigen
Materiaal: vuursteen
Gebeurtenis:

percelering en kuilen 16-17de eeuw

Datering: 16de eeuw, 17de eeuw
Typologie: kuilen, perceelsgreppels, vaatwerk
Materiaal: geglazuurd aardewerk, grijs aardewerk, rood aardewerk
Gebeurtenis:

percelering late middeleeuwen

Datering: late middeleeuwen
Typologie: perceelsgreppels, vaatwerk
Materiaal: grijs aardewerk
Gebeurtenis:

veldkeuken 1792

Datering: vierde kwart 18de eeuw
Typologie: ambachtelijke objecten, bouwmaterialen, indicaties voor metaalbewerking, kuilen, militaire kampen, militaire keukens, recreatieve objecten, vaatwerk
Materiaal: lood, metaal, natuursteen, pijpaarde, steengoed
Gebeurtenis:

Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Koffiehoekstraat I [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/994346 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.