Algemeen

Naar aanleiding van de heraanleg van het Sint-Michielspleinwerden met inrichting van enkele groenzones ter hoogte van de Rijselsestraat werd een opgraving uitgevoerd. Omdat de ingrepen van de geplande werken niet dieper zullen reiken dan 60 cm -mv, werd ook de opgraving uitgevoerd tot op een diepte van 60 cm. Het aanwezig archeologisch erfgoed dat zich dieper bevindt wordt in situ bewaard. Binnen de opgravingszone konden verschillende sporen aangetroffen worden die al dan niet duidelijk aan de verschillende gebruiksfasen van het plein in verband gebracht kunnen worden.

Pottenbakkersafval (1250-1325) Late middeleeuwen

Tussen de 12e eeuw en het begin van de 14e eeuw was een pottenbakkerswijk aanwezig ter hoogte van de Rijselsestraat. Bij deze opgraving konden geen ovens geattesteerd worden maar wel werd een laag met pottenbakkersafval uit de tweede helft van de 13de tot vroege 14de eeuw aangesneden. Mogelijk betreft het een afvalkuil of -laag van een pottenbakkersatelier . Ook werd een grote ronde kuil aangetroffen met klei langsheen de rand, mogelijk een kleirijpingskuil.

Stadsbrand 1382? Late middeleeuwen

Op het einde van de 14de eeuw, in 1382, raakte Kortrijk betrokken in de Gentse opstand tegen de Graaf van Vlaanderen, Lodewijk II van Male, met een grote stadsbrand op 18 december 1382 tot gevolg. Hiervan getuigt waarschijnlijk een pakket van verbrande leem en houtskool, vermoedelijk afkomstig van de wanden van één of meerdere afgebrande huizen. Het talrijke aardewerk dat in de laag werd aangetroffen werd algemeen tussen 1250 en 1400 geplaatst.

Jezuïetencollege (1582) nieuwe tijd en Nijverheidsschool (1865) nieuwste tijd

In 1582 komen de jezuïeten naar Kortrijk en starten met de aankoop van enkele gebouwen en de inrichting van klaslokalen in 1586. Tussen 1607 en 1611 wordt de Sint-Michielskerk opgetrokken. Tussen de kerk en de klaslokalen komt een klein pleintje te liggen. Het huidige Sint-Michielsplein wordt op dat moment echter nog grotendeels ingenomen door de schoolgebouwen met slechts een smalle doorgang tussen de kerk en de Rijselsestraat. Bij deze opgraving werden verschillende uitbraaksporen, muurresten en haarden aangetroffen die tot het Jezuïetenklooster behoorden. De restanten kunnen perfect geplot worden op een kaart uit 1747 met het grondplan van het jezuïetendomein. In 1773 werd de orde der jezuïeten afgeschaft en worden alle Kortrijkse regionale bezittingen openbaar verkocht. Dwars doorheen de voormalige gebouwen werd in 1780 een nieuwe straat aangelegd, de huidige Heilige Geeststraat. Een deel van de voormalige schoolklassen ter hoogte van de Rijselsestraat kregen een nieuwe bestemming en werden in 1865 in gebruik genomen als Nijverheidsschool of École Industrielle. Deze bleef in gebruik tot 1897 en werd in 1902 gesloopt. Bij deze opgraving werd nog één muur van dit gebouw aangetroffen. Deze muur kan perfect worden geplot op een kaart uit 1822 waarop dit gebouw stond aangeduid.

Ondanks de beperkte opgravingsdiepte heeft het onderzoek aan het Sint-Michielsplein toch heel interessante resultaten opgeleverd over de verschillende gebruiksfasen van het plein gedurende de voorbije eeuwen. Onder dit opgegraven niveau is met zekerheid nog veel archeologie aanwezig op de diepere niveaus onder het plein, die nog een schat aan informatie bevatten. Indien het plein ooit onderhevig zou zijn aan nieuwe graafwerken dieper dan -60 cm is verder archeologisch onderzoek dan ook noodzakelijk.