waarneming

Carmersstraat 47

archeologisch element
ID
994652
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/994652

Beschrijving

Bij renovatiewerken in een kleine stadswoning in de Brugse binnenstad, werden sporen gevonden van een ovenstructuur.

Er was een rechthoekige stookplaats zichtbaar (ca. 80 op 120 cm), die zich aftekent als een strakke houtskoolrijke verkleuring op een bakstenen vloer. Opvallend is dat er geen sporen van verbranding/verhitting te zien is, en ook geen wanden of afboording. Op de muur die grenst aan de stookplaats is wel een schuine aftekening te zien, die mogelijk in de richting van een rookkanaal wijzen. Aan de zuidoostzijde van deze rechthoekige stookplaats bevond zich een gemetst stookkanaal van 24cm breed. De wanden en de vloer van het kanaal zijn opgebouwd in baksteen, maar de bovenzijde was niet bewaard. De wanden waren ongeveer 10 cm hoog bewaard. De bakstenen van de zijwanden en de vloer van het kanaaltje zijn weliswaar beroet, maar vertonen zo goed als geen sporen van verbranding of verhitting. Ook aan de noordoostzijde van de stookplaats tekent zich op de bakstenen vloer een lineair houtskoolspoor af, dat evenwel niet correspondeert met enige vorm van opgaand muurwerk - het gaat louter om een donkere afdruk op de vloer. De haakse oriëntatie lijkt te wijzen op een tweede stookanaal, maar dat is niet geheel zeker.

Het gemetste stookkanaal geeft na ongeveer één meter uit op een zeer fragmentair bewaarde ronde bakstenen vloer. Het stookkanaal sluit direct aan op deze ronde plaat– de bodem van het kanaal ligt enkele centimeters dieper dan de plaat, maar gaat er niet onder. De bakstenen plaat heeft een diameter van ongeveer één meter en bestaat uit halve bakstenen met lemen voegen. Onder die plaat bevindt zich een zandig pakket met groenige kleibrokken, maar opnieuw geen sporen van sterke verhitting. Ook opvallend dat er geen aanzet van een wand is te zien op de plaat.

Ten oosten van het stookkanaal bevond zich een massieve bakstenen sokkel van ongeveer 1m20 op 1m. Deze sokkel stond vermoedelijk in oorsprong in contact met de oostelijke muur van de woning, maar is later doorbroken voor de aanleg van een leiding. Op de sokkel bevindt zich een soort natuurstenen blokje (zandsteen), dat duidelijk verankerd is in de baksteen. De functie van deze sokkel is onduidelijk: heeft dit wat te maken met de ovenstructuur, of eerder met de trap naar de bovenverdieping?

Ten westen van het stookkanaal zijn nog resten van een vloertje bewaard, maar deze bleken erg fragmentair bewaard.

Het vondstenmateriaal dat gerecupereerd werd in de zones rond de oven (geen gesloten contexten), verwijst globaal naar de 17de eeuw. Opvallend is de vondst van twee benen handvaten, mogelijk voor een priem.

Historisch onderzoek bevestigt dat er in dit pand in de 17de eeuw activiteiten plaatsvonden waarvoor mogelijk een oven werd gebruikt. Uit archiefbronnen blijkt dat een zekere Adriaen Bats de woning in 1635 aankocht en grondig verbouwde, omdat deze “grote reparatiën” nodig had. Adriaen Bats was actief als fusteinwever, mogelijk als fusteindrapier. Adriaen Bats bezat meerdere getouwen, fusteinen, garen en katoen, zowel bewerkt als onbewerkt materiaal dat na zijn dood in 1670 verkocht werd, samen met enkele meubels, brandhout (!) en boter. Hij moet wel een eigen bedrijfje hebben gehad, want hij kocht zijn katoen zelf, betaalde een dame voor het bleken van de fusteinen, en moest zelf diverse mensen nog uitbetalen voor spinnen, kaarden, vollen en scheren.

De aangetroffen oven zou in verband kunnen staan met vollen van stof, maar even goed met verven van stof of garen. Voor beide zijn geen hoge temperaturen vereist.

Auteurs: De Decker, Sam
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Fusteinoven

Datering: 17de eeuw
Typologie: ambachtelijke objecten, ovens, vloeren
Materiaal: aardewerk, bot (dierlijk), houtskool, keramisch bouwmateriaal, zandsteen
Gebeurtenis:

Relaties

  • Is deel van
    Historische stadskern van Brugge

  • Omvat
    Stadswoning


Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Carmersstraat 47 [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/994652 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.