waarneming

Rijselsepoort III

archeologisch element
ID
995504
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/995504

Beschrijving

Algemeen

De opgraving (van ca. 2500 vierkante meter) werd uitgevoerd in twee noord-zuid gerichte werkputten. De resultaten van de opgraving sluiten mooi aan bij de observaties van het proefsleuvenonderzoek. De opgraving documenteert een gelaagde ontwikkeling van het terrein: een laatmiddeleeuwse tot vroegmoderne perifere nederzettingszone, gevolgd door een herinrichting in de Nieuwe Tijd en een uitzonderlijk goed te correleren WO I‐stelling. De combinatie van stedelijke en militaire sporen biedt waardevolle inzichten in zowel de historische ontwikkeling van de zuidelijke rand van Ieper als in de materiële realiteit van frontlandschappen in 1918.

Late Middeleeuwen (ca. 13de-14de eeuw)

In de noordwestelijke zone van het onderzoeksgebied werd een cluster van ovale kuilen aangetroffen, gegroepeerd in twee parallelle rijen. De kuilen, gemiddeld 1,50 m lang en 1 m breed, hadden een homogene donkergrijze vulling en weinig diagnostisch vondstmateriaal. Hoewel de regelmatige vorm kan wijzen op een gebouw, ontbreken paalsporen of andere structurele aanwijzingen. Daardoor zijn het wellicht eerder gebruiks- of afvalkuilen binnen een laatmiddeleeuws nederzettings- of ambachtelijk milieu. De sporen passen in het bredere patroon van de nabijgelegen Sint‐Michielswijk (beter gekend als de Verdronken Weide), waar gelijkaardige kuilen wijzen op perifere huishoudelijke of ambachtelijke activiteit. Het weinige laatmiddeleeuwse aardewerk ondersteunt deze datering.

Nieuwe Tijd (16de-17de eeuw)

Uit de Nieuwe Tijd dateren slechts enkele sporen, waaronder een rechthoekige uitbraakkuil gevuld met baksteen- en mortelpuin. Deze kuil doorsnijdt de middeleeuwse sporen en getuigt van afbraak- of terreinherinrichtingsfase. Enkele greppels kunnen ook aan deze periode worden toegeschreven op basis van stratigrafie en vulling. Het vondstmateriaal blijft beperkt, met onder meer 17de‐eeuwse majolica. Het gaat vooral om een periode van landschappelijke ordening en hergebruik van het terrein, eerder dan van intensieve bewoning.

Wereldoorlog I

Het zuidelijke deel van de site werd gedomineerd door militair erfgoed uit 1918. De belangrijkste structuur is een oost‐west georiënteerde zigzag‐loopgraaf voorzien van ‘fire-bays’ en ‘traversen’. Fragmenten van XPM‐draadnetten als wandbeschoeiing bevestigen het Brits of Commonwealth karakter. De loopgraaf heeft een ondiepe, kom- tot trogvormige doorsnede en bevat twee opvullingsfasen: een gebruikslaag en een heterogene oorlogspuinlaag die ontstond tijdens het naoorlogse herstel. Grote extractiekuilen langs beide zijden dienden voor de grondwinning zorgden van de borstwering (‘parapets’ & ‘parados’) van de loopgraaf.

Daarnaast werd een groot aantal granaattrechters geregistreerd, variërend van kleine inslagen tot kraters van meer dan drie meter diameter. Deze trechters waren gevuld met tactisch schroot, houtskool en metaalfragmenten, waaronder Duitse ontstekers (van model 1904) en een 7,7 cm artilleriegranaat met mogelijk toxische lading. De vondsten (oa. onafgevuurde .303‐patronen en fragmenten van infanterieschoppen) zijn typerend voor Britse infanteriestellingen en wijzen op een kort maar intens gebruik tijdens het Lenteoffensief van 1918, wat bevestigd wordt door contemporaine luchtfoto’s en trench maps.

Auteurs: Demerre, Ine; Coenaerts, Jan; Pype, Pedro
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: ABO NV

Laatmiddeleeuwse kuilencluster

Datering: 13de eeuw, 14de eeuw
Typologie: ambachtelijke objecten, kuilen, perceelsgreppels, vaatwerk
Materiaal: grijs aardewerk, majolica
Gebeurtenis:

WO I loopgraaf

Datering: nieuwste tijd, WO I
Typologie: bouwmaterialen, extractiekuilen, granaattrechters, kraters, loopgraven, munitie, puinlagen, wapenuitrusting
Materiaal: houtskool, keramisch bouwmateriaal, metaal
Gebeurtenis:

kuilen en greppels Nieuwe Tijd

Datering: 16de eeuw, 17de eeuw
Typologie: bouwmaterialen, greppels, kuilen, puinlagen, vaatwerk
Materiaal: geglazuurd aardewerk, grijs aardewerk, keramisch bouwmateriaal, majolica, mortel, rood aardewerk
Gebeurtenis:

Relaties


Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Rijselsepoort III [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/995504 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.