Tijdens restauratie- en renovatiewerken aan het 16de-eeuwse Mercator-Orteliushuis in Antwerpen werd op 20 oktober 2022 een toevalsvondst gemeld aan het agentschap Onroerend Erfgoed. Bij graafwerken op de binnenkoer werden resten van een muur en grondverkleuringen ontdekt. Op vraag van het agentschap begeleidde de dienst Archeologie van de Stad Antwerpen de uitgravingen vanaf 20 oktober 2022. Het onderzoek verliep gefaseerd wegens beperkte ruimte en werd afgerond op 27 oktober 2022, waarna de werken konden worden hervat.
Tijdens de archeologische opgravingen werden stortlagen van antropogene oorsprong aangetroffen die wijzen op bewoning en ambachtelijke activiteiten in de directe omgeving. Het grootste deel van de opgravingsput werd ingenomen door een grote kuil met een opvullingspakket die rijk was aan aardewerkscherven. Deze konden worden geïnterpreteerd als afval afkomstig van één of meerdere pottenbakkersateliers, vermoedelijk uit de Korte Ridderstraat. Een gelijkaardige situatie werd eerder vastgesteld op de site Oever 5, zij het uit een iets latere periode (1325 tot 1375/1400). Op basis van het aardewerk kunnen de lagen in de kuil gedateerd worden in de late 13de tot vroege 14de eeuw.
Daarnaast werden ook dierlijke resten werden aangetroffen in de opvullingslagen. Het merendeel betreft consumptieafval van rund, schaap/geit en varken, wat typerend is voor een laatmiddeleeuwse stedelijke context. Opmerkelijk zijn enkele schedelfragmenten met hoornpitten en losse hoornpitten, die geïnterpreteerd worden als artisanaal afval van een leerlooier. Gezien het beperkte potentieel aan kenniswinst werd besloten dit ensemble niet verder te onderzoeken.
Naast deze antropogene lagen werden ook bakstenen structuren aangetroffen. De opvullingspakketten werden doorsneden door een bakstenen muurtje en een uitbraakspoor, die samen de fundering vormden van een woning of aanbouw. Verder werden een gemetselde beerput
en een grote afvalkelder gevonden. Al deze bakstenen structuren zijn jonger dan de opvullingspakketten. Het keldermuurtje en de beerput dateren uit de postmiddeleeuwen (15de tot 16de eeuw), een periode waarin het terrein bestond uit een complex van huizen en kelders met
verschillende eigenaars.
De afvalkelder dateert uit de 19de eeuw, de periode waarin het gebouw een meer industriële invulling kreeg.
Auteurs: Schryvers, Anne
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)