Algemeen

Via geofysisch onderzoek en boringen werden wellicht de funderingen van de donjon bij het Rubenskasteel gelokaliseerd. Daarnaast toont het onderzoek gespreid over het terrein nog allerlei andere 'anomalieën', in de vorm van stenen structuren (zowel in baksteen als natuursteen), ophogingslagen, ... Om de resultaten van het geofysisch onderzoek te toetsen, werden 19 werden boringen uitgevoerd. Meer specifiek hadden ze tot doel om de mogelijke aanwezigheid te onderzoeken van de donjon/toren, een kleine structuur ten zuidoosten ervan, een weg die van de toren over de kleine structuur naar het zuidoosten loopt, en een keermuur langs de vijver.

Fundamenten van de donjon?

Het geofysisch onderzoek toont een nagenoeg vierkante structuur van ongeveer 10 op 10m, op de plaats waar op basis van de schilderijen van Rubens de donjon werd vermoed. Het booronderzoek toonde duidelijk de aanwezigheid van een stenen structuur op de locatie van die vermoedelijke donjon. Twee boringen troffen muur- of vloerresten op 40 en 120 cm beneden maaiveld. De muur lijkt in lichte kalksteen gebouwd. De precieze toestand van de structuur in de bodem lijkt echter complex. Eén boring trof geen gebouwresten maar wel een ondergrondse holle ruimte, en een andere boring trof geen muurresten

Andere structuren

Net ten zuidoosten van de vermoedelijke donjon stootten twee boringen op 25 en 45 cm diepte op massieve baksteen. Dit bevestigt duidelijk de aanwezigheid van de kleine stenen structuur die het geofysisch onderzoek hier deed vermoeden.

Een lijnvormige anomalie uit het elektrisch weerstandsonderzoek die de aanwezigheid van een weg deed vermoeden, wordt veroorzaakt door een laag geelbruin grof zand die begint op 45 à 65 cm beneden maaiveld en 65 à 95 cm dik is. Deze laag bevat een stenig niveau (puin?) op ongeveer 45 tot 65 cm beneden de top ervan. Vanuit de boringen is het is echter onduidelijk of de top van de zandlaag of het stenige niveau erin ooit als weg hebben gefungeerd.

Een beperkt boortransect bevestigde duidelijk de verwachting van een muur parallel aan de vijver aan de noordwestzijde van het onderzoeksgebied. Een boring trof steen op slechts 5 cm diepte. Een boring ter hoogte van de vermoedelijke noordoostelijke keermuur leverde minder duidelijke resultaten. Deze liep vast op 90 cm diepte op compact materiaal, maar steen werd niet waargenomen, en het kan ook gaan om een stenig niveau dat op andere delen van het terrein aanwezig blijkt.

In de boringen op een andere lijnvormige anomalie werd een stenig niveau aangetroffen op 200 à 210 cm beneden maaiveld, ver onder de maximale diepte van de geofysische metingen. Ook net ten westen van de vermoedelijke donjon en de kleine bakstenen structuur is dit niveau aanwezig, maar dan op 230 à 235 cm beneden maaiveld. De aard ervan is onduidelijk.

Alluviale sedimenten, gracht?

In verschillende boringen werd vanaf ongeveer 1,5 tot 2m diepte natte, gereduceerde, alluviaal lijkende zandige klei aangetroffen, beneden 2 m diepte vaak met sterk humeuze en/of venige lagen. In enkele boringen rusten deze op een mogelijke natuurlijke bodem in fijn zand, op een diepte van 295 tot 320 cm. Deze alluviale sedimenten zijn mogelijk gerelateerd aan de valleicontext waarin de site zich bevindt, maar in boorraai 11-15 kunnen ze ook wijzen op de aanwezigheid van een gracht die de donjon van het huidige kasteel scheidde.