Obelisk Gloucestershire Regiment

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Zonnebeke
Deelgemeente Geluveld
Straat Menenstraat
Locatie Menenstraat zonder nummer, Zonnebeke (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Obelisk Gloucestershire Regiment

Deze vaststelling is geldig sinds 09-11-2011.

Beknopte karakterisering

Tags Eerste Wereldoorlog

Beschrijving

Locatiebeschrijving

Ter hoogte van het kruispunt van de Menenstraat met de Pappotstraat, nabij Menenstraat 41, staan 3 gedenktekens: links (richting Menen) de obelisk voor het Gloucestershire Regiment, met ernaast een infobord over Clapham Junction, aan de overkant van de straat staat, net op de grens met de gemeente Zillebeke, de obelisk voor de 18th Division.

Historische Achtergrond

De hoek van de Meenseweg met de baan naar Zillebeke en verder de Oude Kortrijkstraat werd al vroeg in de oorlog aangeduid als "Clapham Junction", naar het bekende treinstation in Londen. In het bos stond het kasteel Beukenhorst of "Stirling Castle", na de oorlog vervangen door een landhuis. Tot april 1915 was het kruispunt in Britse handen, tot de Derde Slag om Ieper in Duitse handen, tot aan het Lente-Offensief (april 1918) opnieuw in Britse handen. De omgeving werd steeds zwaarder onder vuur genomen als een belangrijk aanvoerpunt.

Omdat troepenverplaatsingen over de Meenseweg essentieel, maar gevaarlijk waren, bouwden de Duitsers hier vanaf de zomer van 1915 een infanterietunnel onder de Meenseweg. Deze "Hooge-tunnel" had een lengte van 1500 meter en liep hier onder het midden van de weg van aan de noordoosthoek van het kasteelpark tot aan het Kantientje (de huidige Carlton). In het voorjaar van 1918 werkten de Canadese Tunnellers hier ook nog aan 2 ondergrondse complexen, waarvan 1 in het park en 1 onder de huidige garage.

Op Clapham Junction staan 2 monumenten, met name 2 obelisken, de ene voor het "Gloucestershire Regiment" en de andere voor de "18th Division".

Het gedenkteken ten noorden van de Meenseweg is voor de doden van het "Gloucestershire Regiment". Het eerste bataljon van dat regiment was hier betrokken in de Eerste Slag om Ieper (1914). Het tweede bataljon leverde hier slag tijdens de Tweede Slag om Ieper (1915).

Het gedenkteken ten zuiden van de Meenseweg is opgedragen aan de "18th Division", dat hier eind juli - begin augustus 1917, met de Derde Slag om Ieper, zware verliezen leed.

Het gedenkteken, ontworpen door een gewezen soldaat van deze eenheid, Captain Ebbut, werd op 3 augustus 1925 onthuld in aanwezigheid van 2 Britse generaals en 1500 Britse kadetten. Daarbij merkte "Ons Volk Ontwaakt" van 23 augustus 1925 op: "Altijd roerend en plechtig die inhuldiging van Engelse gedenktekens: veel min geweld en pracht dan bij ons, maar veel inniger: Gezang God ter ere, luide gebeden door een dominee en beantwoord door alle aanwezigen; twee minuten stilte, alweer gebeden voor de daar overledenen, voor de daar tegenwoordigen, voor het Land, dan het klaroengeschal over de velden als om de doden weer op te roepen; gezang; klaroengeschal "Réveille" en eindelijk "God save the King" het Engels nationaal lied".

De "18th Division" heeft soortgelijke monumenten in Thiepval en Trones Wood aan de Somme, waar ze eveneens veel manschappen verloren heeft.

Kenmerken

Rechthoekig omheind terrein met een hardstenen podium met drie doorlopende treden. Op het podium een meerdelige, geprofileerde sokkel met zware doorlopende kroonlijst met daarop een vierkante spitsnaald, onderaan enigszins verdikt en bovenaan piramidaal afgewerkt.

Op de sokkel: op de voorkant ingewerkte bronzen plaat met het kenteken van het "Gloucestershire regiment", "In memory of all ranks of the Gloucestershire regiment who fought and fell in the campaigns of 1914-1918"; op de linkerkant op het eerste register "St Quentin - Bapaume 1918 - Rosières - Avre - Lys - Estaires - Hazebrouck - Bailleul - Kemmel - Béthune - Drocourt-Quéant - Hindenburg line - Epéhy - Canal du Nord - St Quentin canal - Beaurevoir - Selle - Valenciennes", op het tweede register "Sambre - France and Flanders 1914 18 - Piave - Vittorio Veneto - Italy 1917-18 - Struma - Doiran 1917 - Macedonia 1915-18 - Suvla - Sari Bair - Scimitar Hill - Gallipoli 1915-16 - Egypt 1916 - Tigris 1916 - Kutalamara 1917 - Baghdad - Mesopotamia 1916-18 - Persia 1918"; op de rechterkant op het eerste register "Mons - Retreat from Mons - Marne 1914 - Aisne 1914-18 - Ypres 1914 15-17 - Langemarck 1914-17 - Gheluvelt - Nonne Bosschen - Givenchy 1914 - Graventafel - St Julien - Frezenberg - Bellewaarde - Aubers - Loos - Somme 1916-18 - Albert 1916-18 - Bazentin"; op het tweede register: "Delville Wood - Pozières - Guillemont - Flers Courcelette - Morval - Ancre Heights - Ancre 1916 - Arras 1917-18 - Vimy 1917 - Scarpe 1917 - Messines 1917-18 - Pilckem - Menin Road - Polygon Wood - Broodseinde - Poelcapelle - Passchendaele - Cambrai 1917-18"; op de achterkant het bronzen kenteken van het Gloucestershire regiment. Uitgehouwen, zwart beschilderde letters.

Hoogte: 644 centimeter, breedte: 401 centimeter, diepte: 401 centimeter.

  • JACOBS M., "Zij, die vielen als helden... Inventaris van de oorlogsgedenktekens van de twee wereldoorlogen in West-Vlaanderen", Deel 2, Brugge, Provincie West-Vlaanderen, 1996.
  • VANCOILLIE J. "Halfweg Menin Road en Ypernstrasse. Gheluvelt 1914-1918. Association for Battlefield Archaeology in Flanders. Studies 3", Voormezele, Association for Battlefield Archaeology in Flanders, 2002.

Bron: WOI Relict (494): Obelisk Gloucestershire Regiment (Geluveld - WOI)

Auteurs: Decoodt, Hannelore

Datum tekst: 2004

Relaties

maakt deel uit van Menenstraat

Menenstraat (Zonnebeke)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.