Inventaris

Gansstraat 4 (Kruisem)
Hoeve, mooi ingeplant in een knik van de straat. IJzeren toegangshek aan overhoekse pijlers op zuidhoek en verschillende gewitte vleugels gegroepeerd rondom een vierkant, heden als tuin aangelegd binnenerf.

Hoogrechemstraat 5 (Kruisem)
Imposante gesloten hoeve met gewitte vleugels onder pannen zadeldaken, ingeplant op de grens met Zingem, in kern opklimmend tot de 18de eeuw.

Kasteelstraat 15 (Kruisem)
Achterin gelegen imposante hoeve met gewitte losstaande bestanddelen gegroepeerd rondom een vierkant erf. Fraai ijzeren toegangshek aan bakstenen pijlers aan de straat met oprit tussen meidoornhagen in de as van de deur links; omhaagde boomgaard ervoor.

Kasteelstraat 34-38, 34A-B, 36A (Kruisem)
Het kasteel van Lozer is ook gekend onder de naam kasteel della Faille d'Huysse. Het kasteeldomein met bijgebouwen bevindt zich in een uitgestrekt park met vijvers in landschappelijke stijl, begrensd door de Kasteelstraat ten noorden, de Appelhoekstraat ten westen en de Lozerbeek ten zuiden. Het park wordt omgeven door bos- en landbouwgronden. Huidige vermoedelijk vroeg 19de-eeuwse toegang met houten hek en conciërgewoning aan de Kasteelstraat met schuin naar oosten leidende dreef naar de in 1844 door de kasteelheren gebouwde kerk.

Keitelstraat 6 (Kruisem)
Semi-gesloten hoeve met in U-vorm ingeplante gebouwen omheen een rechthoekig verhard erf; breed ijzeren hek aan gemetste pijlers ten westen aan de straat.

Korte Aststraat 1 (Kruisem)
Begin 19de-eeuwse hoeve van het semi-gesloten type met in U-vorm ingeplante gebouwen omheen een verhard erf, van de straat afgesloten door een muur en ijzeren hek. Omhaagd achtererf.

Korte Aststraat 10 (Kruisem)
Hoeve in U-vorm, palend aan het kasteel met ijzeren toegangshek in noordoostelijke hoek en ommuurd achtererf met kapelletje in de straatbocht. Boerenhuis van acht traveeën onder pannen zadeldak met zeer oude kern, herhaaldelijk aangepast in de 19de eeuw en het eerste kwart van de 20ste eeuw.

Kruishoutemsesteenweg 117 (Kruisem)
Imposante, aanvankelijk semi-gesloten hoeve, reeds in kaart gebracht door de Ferraris, op de Vander Maelenkaart met stokerij, circa 1875 met volledig gesloten aanleg. Heden nog in U-vorm ingeplante gebouwen omheen een vierkant deels gekasseid en weelderig beplant binnenerf.

Leystraat 3 (Kruisem)
Hoeve 't Kleinhof is een ten westen van de straat ingeplante hoeve in een zacht glooiend landschap bij de Plankbeek. De oorspronkelijke hoeve met losstaande bestanddelen werd omgevormd tot een semi-gesloten complex met gewitte gebouwen op gepikte plint en pannen zadeldaken, op vierkante plattegrond. Boerenhuis van elf traveeën onder zadeldak van 1782. Geschoren afsluitingshaag en knotlinde als welkomstboom.

Machelsestraat 12 (Kruisem)
Hoevetje met boerenhuis van zeven traveeën onder pannen zadeldak, in kern opklimmend tot eind 18de eeuw. Meidoornhaag en ijzeren toegangshek aan betonnen pijlers. Met gras begroeid en beboomd erf met rechts bij de straat fonteintje van de Kattebeek.