Inventaris

Huisepontweg 2 (Kruisem)
Verwaarloosd boerenhuis, voorheen met dorpswinkeltje. Oorspronkelijke hoeve met losstaande bestanddelen op U-vormige aanleg op sterk afhellend erf toegankelijk via ijzeren hek aan overhoekse gemetste pijlers.

Huisepontweg 36, 40-42 (Kruisem)
Het classicistisch kasteel van Wannegem-Lede werd in 1783 naar ontwerp van Gilles-Barnabé Guimard gebouwd in opdracht van baron Alphonse Baut de Rasmon. De tuinaanleg gebeurde volgens de typische ganzenvoet met drie vista' s. Het park is voorzien van een aantal typische tuinelementen van omstreeks 1900: de ommuurde moestuin met oranjerie, volière, ommuurde boomgaard en het jachtwachtershuisje. Verspreid liggen verschillende 18de-eeuwse tuinpaviljoenen of fabriques.

Huisgaverstraat 26 (Kruisem)
Hoeve met losse bestanddelen met boerenwoning van zes traveeën onder zadeldak, opklimmend tot de 18de eeuw.

Kallestraat 2 (Kruisem)
Complex met stapelruimte, zwingelkot en rootbakken met hoge schoorsteen daterend van 1930.

Kapelstraat (Kruisem)
Deel van de Ommegang van het Heilig Schapulier en Onze-Lieve-Vrouw, heropgericht na de beeldenstorm in 1647. Gesloopt in 1779 en nog twee maal heropgebouwd. Huidige gewit bakstenen kapelletje in omhaagd tuintje, gebouwd in 1925 door architect L. Van Hamme.

Kasteeldreef 1-3, 10-12 (Kruisem)
Het kasteel van Nokere, een classicistisch waterkasteel van circa 1727, bevindt zich binnen een omhaagd domein met verschillende vijvers en uitgestrekte tuinen en bossen. De Franse Tuin in het park is een fraai voorbeeld van het werk van tuinarchitect René Pechère. Een lange platanendreef verbindt het kasteeldomein met de dorpskern van Nokere.

Kasteeldreef 10-12 (Kruisem)
Gerenoveerde hoeve met losstaande bestanddelen op omhaagd erf met ijzeren toegangshek aan gewitte pijlers met bolbekroning. Boerenhuis van zes traveeën onder mank, deels verhoogd zadeldak, minstens opklimmend tot de 18de eeuw, 19de-eeuwse stallen en imposant bakstenen koetshuis.

Kasteeldreef 2-8 (Kruisem)
Een rij lage boerenarbeiderswoningen die oorspronkelijk dienst deden als personeelswoningen van het kasteel van Nokere bevinden zich rechts bij de ingang van de kasteeldreef. De lichtgeel geschilderde huisjes met gepikte plinten onder pannen zadeldaken bezitten allen nog de blauw- en geelgeschilderde luiken verwijzend naar de bezittingen van het kasteel.

Kasteeldreef 5-7, Nokeredorpstraat 28-30, 28A (Kruisem)
Oorspronkelijk achterin gelegen hoeve vermoedelijk begin 19de eeuw voorzien van nieuw woonhuis aan de straat, uitgebreid met een maalderij, opgericht als korenstoommolen in 1893, in bezit van de kasteelheren. Laatst gekend als maalderij De Baere. Relicten van een boomgaard en uitgestrekt begraasd weiland met afsluitingshaag.

Kasteelstraat 15 (Kruisem)
Achterin gelegen imposante hoeve met gewitte losstaande bestanddelen gegroepeerd rondom een vierkant erf. Fraai ijzeren toegangshek aan bakstenen pijlers aan de straat met oprit tussen meidoornhagen in de as van de deur links; omhaagde boomgaard ervoor.