Inventaris

Mendonk, Sint-Kruis-Winkel (Gent), Wachtebeke, Zaffelare (Lochristi), Eksaarde, Moerbeke (Lokeren), Sinaai (Sint-Niklaas), Kemzeke, Stekene (Stekene)
De Moervaartdepressie, met aan de noordelijke zijde de dekzandrug Verrebroek-Gistel en aan de andere zijde de langzamer hogerop hellende gronden en de Zuidlede als fysische grens, is de belangrijkste structuur in dit gebied. In de depressie komen zowel graslandcomplexen, boscomplexen als mozaïeklandschappen voor. Elk heeft zijn typerende ontginningsstructuur. De Moervaartdepressie is omwille van zijn laaggelegen gronden niet bebouwd geworden in historische tijden. Door het onbebouwd karakter van het gebied is het bouwkundig erfgoed voornamelijk gesitueerd aan de noordelijke en zuidelijke grens van het gebied, zoals Moerbeke en in het zuiden de Kruiskapel.

Sint-Denijs-Westrem (Gent), De Pinte (Nazareth-De Pinte)
De kasteeldomeinen Grand Noble, Mariasteen en Borluut liggen in de zuidelijke periferie van Gent, in een lichte depressie in het microreliëf die gedraineerd wordt via de Duivelbeek. In het gebied zijn de knotwilgenrijen nog vrij goed bewaard als relict van het bulkenlandschap. Het kasteel Grand Noble gaat terug op een tweeledig omgrachte site. Het kasteeldomein met prachtig aangelegd park, koetshuizen en hovenierswoning is via drie dreven met straten verbonden. Het kasteel ligt op een verhevenheid in het midden van de vijfhoekige omgrachting, omgeven door bossen en weilanden. Het kasteel Borluut is een omwald kasteel met 15de-eeuwse kern en door een brede lindedreef verbonden met de Kortrijksesteenweg. Het Mariasteen is van het Borluutkasteel gescheiden door de Rosdambeek. De oorspronkelijke omwalling werd gedempt en begin 20ste eeuw werd de lange toegangsdreef aangelegd.

Beekstraat 1-3 (Gent)
18de-eeuwse kasteel met neerhof, gelegen in een omwald boomrijk park. Bakstenen en arduinen geblokte pijlers met vaasbekroning en smeedijzeren hek in Lodewijk XVI-stijl, respectievelijk aan de kasteelhoeve en in de noordelijke hoek van het domein. Oorspronkelijk 18de-eeuws waterkasteel in U-vorm; breedhuis met watergevel van dertien traveeën en twee bouwlagen onder mansardedak met vier dakkapellen. Recentere gebouwen naar ontwerp van Valentin Vaerwyck, van circa 1950 opgetrokken uit gele baksteen. Kasteelhoeve, gebouw van één bouwlaag en elf traveeën onder mansardedak, vermoedelijk eveneens uit de 18de eeuw, met omringende boomgaard.

Bijlokekaai 1-8, 7B-G, Godshuizenlaan 2, 2B, Jozef Kluyskensstraat 2-6 (Gent)
Gebouwencomplex, waarvan de noordkant wordt ingenomen door het Burgerlijk Hospitaal uit 1864-1880 naar ontwerp van architect A. Pauli. De oude, tot de 13de eeuw opklimmende hospitaalgebouwen met kapel liggen deels geïncorporeerd tussen 19de-eeuwse gebouwen aan de oostkant. Centraal strekt zich een rechthoekig beplant plein uit waaraan in het zuiden de oude abdijgebouwen uit de eerste helft van de 14de eeuw palen, het huidig cisterciënzerinnenklooster en het Oudheidkundig Museum. In de verschillende tuinen zijn nog relicten van de historische aanplant aanwezig. De aanleg van de boomgaard dateert uit de 17de eeuw.

Bosstraat 80 (Gent), Schouwbroekstraat 6-8 (Lievegem)
Het Kasteel van Schouwbroek, omringd door wallen en dreven, ligt in een park met onder meer een amfitheater, heraangelegd in landschappelijke stijl; kasteel heropgebouwd in 1894 naar ontwerp van architect Achilles Marchand. Ten oosten naast vijver, ijskelder en erboven paviljoen. Ten westen aan vijver, brug over imitatiegrot en boothuis in beton; verder onder meer ommuurde moestuin met serre.

Botestraat 131-133 (Gent)
Omgracht domein met ten oosten een toegangspad leidend naar een ijzeren hek tussen ronde bepleisterde pilasters. Fraaie tuin in landschappelijke stijl met vijver uitlopend in de omwalling. Ruim landhuis naar verluidt opgetrokken in 1948 naar ontwerp van Jules Van den Hende. Oude stallen van baksteen op L-vormige plattegrond, verbouwd in 1881 en 1901.

Braemkasteelstraat (Gent)
Voormalig kasteeldomein Vilain, in de 17de eeuw buitengoed van kanunnik Michel Vilain met walgracht en kasteeltje. Sinds het midden van de jaren 1980 rest van het kasteeltje alleen de achthoekige traptoren.

Charles de Kerchovelaan, Eekhout 5, Gaspar de Craeyerstraat, Kattenberg 4, Kunstlaan (Gent)
Enorm militair complex in eclectische stijl naar ontwerp van architecten Modeste De Noyette en Otto Geerling, gebouwd tussen 1902 en 1906 op de plaats van de vroegere infanteriekazerne van de Kattenberg, gesloopt eind 19de eeuw. Verschillende gebouwen ingeplant op vijfhoekige plattegrond begrensd door de Caspar de Craeyerstraat, Kattenberg, Kunstlaan, Charles de Kerchovelaan en de Eekhout. Ware vestingsbouw van bak- en natuursteen op zware breukstenen plint en met overvloedig verwerking van hardsteen.

Durmstraat 29-39, 31A, 33A, 35A, 37A, 43 (Gent)
Ruim, omwald domein, toegankelijk via ijzeren hek tussen dubbele hekpijlers met vaasbekroning. Het domein met park in landschappelijke stijl omvat onder andere een ijskelder ten zuiden aan de walgracht en ten noordoosten van het landhuis ruime dienstgebouwen van 1851, verbouwd op U-vormig grondplan in 1886, rondom een met gras begroeid en gekasseid plein met pomp en duiventil. In 1884 werd het huidige kasteel in neo-Vlaamserenaissance-stijl naar ontwerp van architect J. Schadde opgetrokken.

Eedstraat, Gebuurtestraat, Heistraat, Hutsepotstraat, Kortrijksesteenweg, Pieter Pauwel Rubenslaan, Putstraat, Rijvisschestraat (Gent)
De kastelensite van Zwijnaarde bestaat uit een ensemble van de kastelen Reivissche, Predikherenhof, Nieuwgoed, Puttenhove en De Klosse en het park van de Ghellinck d’Elsegem. Er is een sterke visuele relatie tussen de verschillende sites onderling en via vergezichten en kasteeldreven loopt de architectuur van de gebouwen verder in het landschap. Van de relatief hoge grondwaterstand heeft men in het verleden dankbaar gebruik gemaakt om bij de kasteelsites omgrachtingen, vijvers en waterpartijen aan te leggen. Rondom de kastelen liggen relicten van het oorspronkelijke bulkenlandschap, een door knotwilgenrijen gesloten landbouwgebied waarvan de percelen werden bewerkt in het kader van het wisselstelsel. Nattere delen, in de beekvalleitjes, hebben een meer continu gebruik als grasland gekend. Een aantal kastelen heeft nog een omgrachting als relict van de middeleeuwse site met walgracht.