Inventaris

Molenstraat 58 (Bree)
Oliewatermolen van het onderslagtype op de Itter, later verbouwd tot graanmolen. De molen is een oude vestiging, voor het eerst vermeld in 1666.

Opstraat 14 (Bree)
Voor het eerst vermeld op de Ferrariskaart van 1771-77. In de Atlas van de Buurtwegen van 1845 staat de molen afgebeeld met zijn huidige vorm en ligging. In die periode waren alle gebouwen van vakwerk.

Opstraat 98 (Bree)
Voormalige watermolen op de Itter, reeds aangeduid op de Ferrariskaart van 1771-77 als Moulin de Groot Roy. Langgestrekt, bakstenen gebouw uit midden 19de eeuw, met in de drie linkertraveeën het molenhuis, in de vier rechtertraveeën het woonhuis.

Schootstraat 64 (Bree)
Watermolen gelegen op de Abeek. De molen van Schoot wordt voor het eerst vermeld in 1126. Het was oorspronkelijk een olie- en volmolen, later een graan- en zaagmolen; de zaagmolen ging in 1860 uit bedrijf. De huidige molen werd gebouwd in 1894, volgens andere bronnen in 1900.

Solterweg 16 (Bree)
Watermolen op de Itter. De molen wordt voor het eerst vermeld in 1633. In 1735 werd het woonhuis gebouwd of herbouwd. In 1850 werd de molen omgebouwd tot graan- en oliemolen. Rechts van de toegang tot de watermolen staat op de beekoever een oude knotlinde die mogelijk dienst deed als schermboom.

Eenestraat 34 (Denderleeuw)
Watermolen van drie traveeën en één bouwlaag, aan de Kipsteekbeek. Onderslagmolen met recent ijzeren rad met houten schoepen. Molen en molenaarswoning onder schilddak, uit de eerste helft van de 19de eeuw.

Ginderoverstraat 32 (Diepenbeek)
Voormalige watermolen, tweede banmolen op de Stiemer, met dienstgebouwen rondom rechthoekig erf, bereikbaar langs de oprit. Deze molen is buiten werking sedert 1961, maar tot 1965 werd nog voor eigen rekening gemalen. De Stiemer werd stroomopwaarts deels verlegd en ingekokerd. De hoeve is omringd door grasland dat langs de straatkant afgebakend wordt door een meidoornhaag.

Molenstraat 24 (Diepenbeek)
Oorspronkelijk Middelmolen genaamd. De huidige benaming Sapitelmolen is een verbastering van Kapittelmolen, daar de molen afhing van het Sing-Lambertuskapittel van Luik. Hij wordt voor de eerste maal vermeld in 1272. De molen wordt omgeven door beemden beplant met onder andere Canadapopulieren.

Plompaertstraat 29 (Diepenbeek)
Watermolen op de Stiemer, in kern opklimmend tot de 18de eeuw. Gebouwen onder zadeldaken, in U-vorm gegroepeerd rondom het rechthoekige erf.

Ezeldijk 12 (Diest)
Grote watermolen, opgetrokken op een aftakking van de Demer; gebouw in de vorm van een Latijns kruis met trapgevels aan de vier uiteinden.