Beschermd monument

Klooster en school van de zusters van Maria: kasteel

Beschermd monument van 12-06-2009 tot heden
ID: 10090   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/10090

Besluiten

Klooster van de zusters van Maria: kapel en kasteel
definitieve beschermingsbesluiten: 12-06-2009  ID: 4620

Beschrijving

De bescherming omvat het kasteel behorende tot het klooster van de zusters van het Heilig Hart van Maria.


Waarden

Het kasteel bij het klooster van de zusters van het Heilig Hart van Maria is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde


Het kasteel is illustratief voor een "maison de plaisance" of buitengoed uit de tweede helft van de 18de eeuw. Het kwam er ter vervanging van een, mogelijk tot het midden van de 17de eeuw opklimmend kasteel, gebouwd in opdracht van de lokale feodale heer. Het classicistisch kasteel dat opgetrokken was volgens het "entre cour et jardin"-principe met typische U-vormige plattegrond, is een relevant relict van een buitenverblijf in de dorpskern.

historische waarde

in casu architectuurhistorische waarde: :
Typologisch en stilistisch is het kasteel een kwalitatief voorbeeld van de burgerlijke landelijke architectuur uit de tweede helft van de 18de eeuw. De classicistische gevelordonnantie met kenmerkende Lodewijk XIV- en Lodewijk XV-elementen laten in de verschillend uitgewerkte gevels de stijlevolutie samengaand met de bouwgeschiedenis van het pand duidelijk aflezen. Door zijn oorspronkelijke structuur en kenmerkende indeling met diverse salons gegroepeerd rondom de centrale imposante traphal met fraaie eiken kwartslagtrap is het kasteel een materiële getuige van de landelijke wooncultuur uit de tweede helft van de 18de eeuw, geïnspireerd op de stedelijke burgerlijke cultuur en architectuur uit deze periode.
Interieurhistorisch is het gebouw belangrijk door de behouden authentieke elementen zoals de rococotrap, paneeldeuren, schouwboezems met kenmerkende afgeschuinde hoeken en lijstwerk, stucdecoratie, aangevuld met latere elementen in dezelfde stijl waardoor een grote homogeniteit ontstond.

historische waarde

in casu cultuurhistorische waarde: :
De herbestemming van het kasteeldomein begin 19de eeuw tot een site waar een instelling met religieus en educatief karakter huisvesting vond, is representatief voor de historische evolutie van dit tot het ancien regime opklimmend patrimonium. Zo werd het kasteel vanaf 1825 ingericht als school en later onderdeel van het moederklooster van de congregatie van het Heilig Hart van Maria. Deze religieuze instelling was voor de onderwijsgeschiedenis in Vlaanderen van betekenis door hun belangrijk aandeel in de organisatie van het katholiek onderwijs.

Aanduiding van

Is de gedeeltelijke bescherming van

Klooster en school van de zusters van Maria

Kasteelstraat 45 (Brakel)
Klooster van de zusters van het Heilig Hart van Maria met aanpalend Viso Cor Mariae-school. Groot klooster- en schoolcomplex in neogotische en art-decostijl rondom kasteel, gelegen tussen Kasteel- en Spoorwegstraat. School als spinhuis" voor arme meisjes in 1825 opgericht op initiatief van pastoor Van der Haegen.