Beschermd monument

Gracht en lunet

Beschermd monument van 04-12-2003 tot heden
ID: 11048   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/11048

Besluiten

Militaire constructies
definitieve beschermingsbesluiten: 04-12-2003  ID: 4128

Beschrijving

De bescherming omvat de voorgracht en lunet met aarden wallen.



Waarden

De lijst van de beschermenswaardige objecten of ensembles omvat bewaarde militaire constructies in de groene gordel met wallen en grachten rondom de stad en een tweetal vooruitgeschoven batterijen op het grondgebied van Sint-Gillis-bij-Dendermonde aangelegd in de Hollandse en Belgische periode die representatief zijn voor het militair archeologisch patrimonium van de fusie Dendermonde. Deze objecten vertonen voldoende intrinsieke kwaliteiten qua cultuur-, architectuur- en historische betekenis en qua authenticiteit, representativiteit, zeldzaamheid of gaafheid om het algemeen belang te verantwoorden. De historische waarde wordt bepaald door de historische context van Dendermonde als vestingstad, evoluerend van een laatmiddeleeuwse versterkte stad tot een gebastioneerde vesting, gedurende tien eeuwen wat een uitzonderlijk geschiedkundig gegeven is. Slechts tweemaal werd de stad van haar vestingstatuut ontnomen maar telkens werd ze omwille van haar strategische ligging weer in de verdedigingsgordel opgenomen.

De historische waarde, meer bepaald de architectuurhistorische en militairhistorische waarde wordt bepaald door: De militaire gebouwen en de verdedigingsgordel werden grotendeels opgetrokken of herbruikt in de Hollandse periode. Het werd één van de laatste vestingen volgens het oud-Nederlands gebastioneerd stelsel,onder leiding van kapitein-ingenieur Alewyn aangelegd tussen 1822 en 1830, waarbij een vesting rondom de stad evenals monumentale bouwwerken verspreid in de stad werden opgericht. In de Belgische periode werd de vesting verder uitgebreid, waardoor Dendermonde een uitzonderlijk voorbeeld van militaire architectuur in Vlaanderen is. Dendermonde is geen typevoorbeeld van een aangelegde vesting volgens een geometrisch polygoonpatroon. De vesting kwam tot zijn definitief uitzicht door opeenvolgende aanpassingen en evoluties, rekening. houdend met de bestaande morfologie en historische verdedigingsstructuur. Door geldgebrek kon men de nieuwste aanpassingen na 1870 niet uitvoeren, waardoor Dendermonde een uniek tijdsdocument van de bakstenen vestingbouw is. Dendermonde is bovendien tot de declassering bij Koninklijk Besluit in 1906, die door de Eerste Wereldoorlog pas in de jaren 1930 effectief werd gerealiseerd, een echte vesting geweest, alwaar de stad met de ganse bevolking inclusief de er gelegerde militairen door een systeem van verdedigingswerken werd omsloten.

Geheel van voorgracht en lunet met aarden wallen is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

sociaal-culturele waarde

historische, in casu militairhistorische en sociaal-culturele, in casu landschappelijke waarde: De in de omgeving beeldbepalende voorgracht met lunet zijn belangrijke getuigen van de evolutie van het vestingstelsel rond de stad Dendermonde en binnen de militaire architectuur. Ze zijn een wezenlijk onderdeel van de uitbreidingswerken die in de Belgische periode werden uitgevoerd om de bestaande vesting te optimaliseren. Deze duidelijk herkenbare voorgracht met lunet maken deel uit van de tweede natte gracht die tussen Bastion II en IX werd getrokken en waarin op regelmatige afstand drie kunstmatige puntvormige eilandjes, lunetten, werden aangelegd. Slechts twee van de drie lunetten bleven vrij gaaf bewaard. Deze waterpartij, die deel uitmaakt van de groene gordel rond de stad Dendermonde, heeft eveneens een belangrijke landschappelijke waarde.

historische waarde

historische, in casu militairhistorische en sociaal-culturele, in casu landschappelijke waarde: De in de omgeving beeldbepalende voorgracht met lunet zijn belangrijke getuigen van de evolutie van het vestingstelsel rond de stad Dendermonde en binnen de militaire architectuur. Ze zijn een wezenlijk onderdeel van de uitbreidingswerken die in de Belgische periode werden uitgevoerd om de bestaande vesting te optimaliseren. Deze duidelijk herkenbare voorgracht met lunet maken deel uit van de tweede natte gracht die tussen Bastion II en IX werd getrokken en waarin op regelmatige afstand drie kunstmatige puntvormige eilandjes, lunetten, werden aangelegd. Slechts twee van de drie lunetten bleven vrij gaaf bewaard. Deze waterpartij, die deel uitmaakt van de groene gordel rond de stad Dendermonde, heeft eveneens een belangrijke landschappelijke waarde.


Aanduiding van

Is de bescherming van

Gracht en lunet

Leopold II-laan zonder nummer (Dendermonde)
Geheel van voorgracht en lunet met aarden wallen gelegen bij de bastions IV en V, beschermd als monument bij MB van 04.12.2003.