Malesbroek - Scherpenbergen

Beschermd cultuurhistorisch landschap van 29-11-1985 tot heden

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Geel, Meerhout
Deelgemeente Geel, Meerhout
Straat Zandstraat, Meerhoutseweg, Steenbergen, 't Steen, Tessenderloseweg, Alvinnenberg, Kwachtstraat, Wipstraat, Lijsterstraat
Locatie Meerhoutseweg, Steenbergen, Tessenderloseweg, Zandstraat (Geel), 't Steen, Alvinnenberg, Kwachtstraat, Lijsterstraat, Wipstraat (Meerhout)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.03/13008/103.1
  • 4.03/13021/103.1
  • OA001431

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

De Grote Nete en het paraboolduincomplex tussen Meerhout en Geel

Geel (Geel), Meerhout (Meerhout), Mol (Mol)

De ankerplaats “De Grote Nete en het paraboolduinencomplex tussen Meerhout en Geel” is gelegen in de Antwerpse Kempen op het grensgebied tussen de gemeentes Meerhout, Geel en Mol. Het landschapsbeeld dat we hier vandaag waarnemen, weerspiegelt verschillende tijdlagen en het diverse gebruik van het gebied door de mens. Momenteel is het een zeer afwisselend landschap: een uitgestrekt akkercomplex bij Bel, beboste duinen, waterplassen en moerassen, 19de-eeuwse rechtlijnige heideontginningen, de beekvallei van de Grote Nete, de vele houtkanten tussen de weilanden en de akkers, onverharde wegen, ... Vele structuren, patronen en elementen verwijzen naar het historische bodemgebruik. De grote afwisseling in landschapsbeelden maakt dit landschap esthetisch aantrekkelijk.

Beschrijving

De bescherming als landschap omvat het natuurgebied Malesbroek - Scherpenbergen te Geel en Meerhout. Enkele percelen, onder andere het perceel van de Kannunikhoeve, zijn niet opgenomen in deze bescherming.

Het beschermingsdossier motiveert de bescherming van dit landschap omwille van de natuurwetenschappelijke waarde als volgt:

De geomorfologische waarde wordt voor het grootste gedeelte bepaald door de aanwezigheid van twee sikkelduinen (landduinen), waarvan er één nog ongeschonden is gebleven.

De floristische waarde wordt bepaald door de aanwezigheid van de verscheidenheid aan verlandingsstadia in het alluvium van de Grote Nete, de wei- en hooilanden met de vele grachtjes en de beken, de hoge bomengroepen en de droge heide. Vermeldenswaardig zijn de waterplantvegetaties van de contactzones tussen mesotroof en oligotroof water (kwel): kikkerbeet, drijvende waterweegbree en slangenwortel. De begroeiingen met slangenwortel vormen drijftillen in de beschutte veenplassen en zijn typisch voor het gebied, samen met het rietland met onder meer de grote boterbloem.

De faunistische waarde wordt bepaald door de grote afwisseling aan biotopen. De landschappelijke combinatie van het Malesbroek met de gevarieerde streek van Hutten-Gebergte heeft een grote waarde als jachtgebied voor prooivogels. Op de grote plas vinden talrijke watervogels een geschikte broed-, slaap-, pleister- of overwinteringsplaats. De rietlanden trekken interessante zangvogels aan en de natte graslanden zijn geschikt als broed- en rustplaats voor de weidevogels. Vermeldenswaard is de aanwezigheid van de rosse woelmuis, de dwergmuis en de waterspitsmuis.

De esthetische waarde wordt bepaald door de enorme variatie in het landschap: plassen en moerassen wisselen er af met landduinen, heidegebieden, broekbossen, Canadabossen, naald- en loofbossen, kleinschalige landbouwgebieden met houtwallen en grachtenstelsels.

  • Onroerend Erfgoed Antwerpen, Beschermingsdossier DA000662, Malesbroek - Scherpenbergen, (R. Deneef, 1985).

Waarden

Malesbroek - Scherpenbergen is beschermd als landschap omwille van het algemene belang gevormd door de:

wetenschappelijke waarde

in casu natuurwetenschappelijke waarde

esthetische waarde

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.