Parochiekerk Sint-Cornelius

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Sint-Gillis-Waas
Deelgemeente Meerdonk
Straat Plezantstraat
Locatie Plezantstraat 1, Sint-Gillis-Waas (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Sint-Gillis-Waas (actualisaties: 12-06-2007 - 13-06-2007).
  • Adrescontrole Sint-Gillis-Waas (adrescontroles: 09-10-2007 - 09-10-2007).
  • Inventarisatie Sint-Gillis-Waas (geografische inventarisatie: 01-01-1981 - 31-12-1981).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Cornelius

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Cornelius: orgel
gelegen te Plezantstraat zonder nummer (Sint-Gillis-Waas)

Deze bescherming is geldig sinds 04-03-1980.

Beschrijving

Neoclassicistische pseudo-basilicale kerk te midden van de kleine dorpskern. Beeldbepalende lindebomen voor de westelijke en zuidelijke gevels. Op de zuidwesthoek van het plein een oorlogsgedenkteken in Euvillesteen; storende nutsvoorzieningen (telefooncel, wachthuisje). Aan de noordzijde moderne sculptuur (meeuw) uit een wilgetronk (Omer Gielliet, 1977).

Historiek

De eerste kapel, afhankelijk van de kerk van Vrasene, werd gebouwd in 1682-83. Tijdens de Franse revolutie werd ze openbaar verkocht, met de bedoeling ze te slopen, wat echter niet gebeurde. In 1807 werd Meerdonk als afzonderlijke parochie opgericht. Pastoor Reyns laat in 1834 de kerk vergroten naar ontwerp van architect S. Altenrath: ten westen wordt één travee toegevoegd en een nieuwe voorgevel wordt opgetrokken. In 1836 wordt echter ook de ganse benedenkerk vervangen door een nieuwe en in 1839 bouwt men een nieuw koor naar ontwerp van architect Jan De Somme-Servais (gedenksteen in noordelijke koormuur). In 1844 plaatst men uiteindelijk de achtkantige houten toren boven de westelijke gevel.

Beschrijving

Driebeukige bakstenen kerk onder zadeldak (leien). Westelijke gevel gemarkeerd door pilasters van natuursteen en een zwaar gekornist hoofdgestel met driehoekig fronton boven het vooruitspringend middenrisaliet. Rondboogportaal in arduinen omlijsting; rondbogig doksaalvenster; zijbeuken met lunetten onderaan en rondboogramen bovenaan. Sierlijke achtkantige dakruiter, met jaartal 1844, achter het fronton. Benedenkerk van vier traveeën met steekboogvensters in vlakke cementomlijsting. Smaller koor van één travee met halfronde apsis; rondboogramen. Oude grafmonumenten tegen de noordelijke muur geplaatst. Sacristie tegen de zuidelijke muur.

Interieur met korfbogige scheibogen op zuilen met vierkante dekplaat en achtkantige sokkel bekleed met zwart marmeren platen. Hoofdgestel waarboven korfbogig tongewelf met vlakke gordelbogen. In de zijbeuken, licht welvende kruisgewelven. Koor met gekoppelde Korinthische zuilen waarop zwaar hoofdgestel bestaande uit gelede architraaf, vlakke fries en kroonlijst op modillons.

Mobilair: Schilderij: "Aanbidding der herders" (17de eeuw, school van Jordaens); "De opdracht van Maria" (vermoedelijk 19de eeuw); kruisweg (1843, J. De Loose). Beelden: Sint-Cornelius (hoogaltaar, zandsteen, 17de eeuw, afkomstig van voorgevel der vroegere kapel); gekruisigde Christus (hout, eind 18de eeuw, vermoedelijk F. Nijs); Sint Ambrosius en Sint-Elooi (1745, vermoedelijk A. Nijs); Sint-Jozef en Sint-Barbara.

Meubilair: preekstoel (1768, rococo); kerkmeesterbanken (rococo); medaillons met basreliëf "Jezus de kindervriend" en "Doop van Jezus" (achteraan in de kerk, 1834, J. Peeters); biechtstoelen (1841 en 1842); hoofd- en zijaltaren (1853, P.C. De Preter).

  • VERCRUYSSEN L., Sekere partije hoogh landt Meerdonck genaemt, 1978.

Bron: Demey A. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Sint-Niklaas, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 7N2 (S-T), Brussel - Gent.

Auteurs: Demey, Anthony

Datum tekst: 1981

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Meerdonk

Meerdonk (Sint-Gillis-Waas)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.