Kasteel van Widooie

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Tongeren
Deelgemeente Widooie
Straat Kasteelweg
Locatie Kasteelweg 30, Tongeren (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Tongeren (adrescontroles: 12-11-2007 - 12-11-2007).
  • Inventarisatie Tongeren (geografische inventarisatie: 01-01-1990 - 31-12-1990).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Kasteel van Widooie

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

Beschrijving

Het kasteel hoorde bij de goederen van de abdij van Corbie die door de abt in 1559 in erfpacht gegeven worden aan Godfried van Bocholtz. Het kasteel wordt in 1588 verkocht aan Hendrik Vaes-Valck, burgemeester van Tongeren. Deze begint met de heropbouw van het kasteel. Het werk wordt voltooid door Richard Vaes-van den Hove, zoals aangeduid op de gevelsteen met zijn wapenschild boven de inrijpoort (1662). Naar verluidt strekte het eigenlijke kasteel zich uit ten zuiden van de huidige gebouwen, op de plaats van de huidige tuin, en werd bij een brand in 1670 volledig vernield en niet meer heropgebouwd. Het kasteel bleef tot 1816 in bezit van de familie Vaes.

Omgracht, gesloten geheel, de bakstenen gebouwen onder zadeldaken (leien, pannen) gegroepeerd rondom een rechthoekige binnenplaats.

Poortgebouw met aansluitend woonhuisgedeelte in de westvleugel, zes + drie traveeën en twee bouwlagen 1662. Bakstenen gebouw met gebruik van mergelsteen voor banden, hoekbanden, steigergaten en omlijstingen van de oorspronkelijke vensters met negblokken. Gesmeed ijzeren muurankers met krullen. Korfboogvormige inrijpoort in een rechthoekige kalkstenen omlijsting met negblokken; erboven de kalkstenen gevelsteen met wapenschild van Richard Vaes en datering 1662.

Uit dezelfde periode dateert de hoektoren, drie bouwlagen onder tentdak met dakruiter. Bakstenen gebouw met mergelstenen banden en hoekbanden. Gewijzigde muuropeningen, op de smalle, mergelstenen lichtspleten na.

Het ten zuiden aansluitend woonhuis werd in de tweede helft van de 18de eeuw grondig gewijzigd: de muuropeningen in de zuidgevel schijnen te dateren van circa 1770, die aan erfzijde zijn van een recentere periode. In deze gevel een wapenschild van Hendrik Vaes met datering 1640 en erboven een mergelstenen gevelsteen met datering 1755 (verwijzing naar de classicistiche verbouwing van dit gedeelte?). De uiterste oostelijke traveeën van deze vleugel dateren uit dezelfde periode als toren en poortgebouw, en werden in dezelfde stijl gebouwd. De trapgevel die dit gedeelte afsluit is echter, evenals de gelijkaardige trapgevel van de schuur, van oudere datum en dient geplaatst in de bouwcampagne van Hendrik Vaes (begin 17de eeuw): hij is voorzien van mergelstenen speklagen, rechthoekige vensters in mergelstenen omlijsting met negblokken en geprofileerde neg en twee mergelstenen oculi. Silex-plint. De datering 17.. op twee ronde gevelstenen verwijst niet naar de bouw, maar vermoedelijk naar een restauratie.

De stalvleugel is sterk aangepast en dateert, evenals de stalvleugel ten noorden van de inrijpoort uit een latere periode (eind 17de eeuw ?).

Dwarsschuur ten noorden van het erf, de erfzijdegevel met aangepaste muuropeningen. Getrapte zijgevel (17 trappen + topstuk) uit begin 17de eeuw (Maaslandse renaissance), op een silex-plint. Mergelstenen speklagen en kalkstenen hoekbanden. De geveltop is voorzien van kleine, mergelstenen reliëfs met voorstelling van gestileerde bloemen. De datering ANNO 1712 stemt niet overeen met het uitzicht van het gebouw.

Een aantal dienstgebouwen, recent of sterk gerestaureerd buiten het erf .

  • PAQUAY J., De proostdij van Widooie, in Verzamelde Opstellen uitgegeven door den Geschied- en Oudheidkundigen Studiekring te Hasselt, 13, 1937, p. 53-62.
  • SEVERIJNS P., Een greep uit de geschiedenis der kerkdorpen, in: 2000 jaar Tongeren. 15 vóór Chr. tot 1985, Hasselt, 1988, p. 208-210.
  • THYS C., Le chapitre de Notre-Dame à Tongres, vol.III, Antwerpen, 1889, p. 411-421

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Vanthillo C. 1990: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Riemst - Tongeren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1990

Relaties

maakt deel uit van Widooie

Widooie (Tongeren)

is gerelateerd aan Bomenrijen van voornamelijk bruine beuk

Terhove (Borgloon), Kasteelweg (Tongeren)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.