Geografisch thema

Terhagen

ID: 13700   URI: https://id.erfgoed.net/themas/13700

Beschrijving

Industriegemeente, voornamelijk steenbakkerijen, aan de Rupel, gelegen tussen Rumst ten oosten en Boom (gehucht Hoek) ten westen; 195 hectare en 2635 inwoners in 1976. Straatgemeente met centrale dorpskern, oost-, noord- en westwaarts omgeven door industrieterrein. Ten noorden van het centrum en in het westelijk deel der gemeente liggen uitgestrekte braakgronden, stortplaatsen en enkele visvijvers ter plaatse van het vroegere kleiwinningsgebied en de gesloopte droogloodsen. Door de kleiafgravingen verdwenen de landbouwgronden en werd de bouwgrond schaars (ruim 50% van de gemeenteoppervlakte ingenomen door kleigebied).

Terhagen, vroeger een gehucht van Rumst, werd in 1874 een afzonderlijke gemeente; de Sint-Jozefsparochie ontstond in 1875. In 1977 werd de gemeente opnieuw gefusioneerd, ditmaal met Rumst en Reet. De enige overgebleven oude straat bestaat uit de huidige Kapelstraat, Kardinaal Cardijnstraat, Oude Baan, de verbindingsweg tussen Rumst en Boom. De Nieuwstraat werd pas circa 1800 getrokken. De overige straten zijn alle vrij recent (19de eeuw). Opvallend veel doodlopende zijstraten confer de afgravingen voor de baksteenindustrie vanaf de 19de eeuw. De bebouwing bestaat voornamelijk uit arbeidershuizen, dikwijls in serie gebouwd, van twee traveeën en anderhalve à twee bouwlagen onder pannen zadeldak, uit de tweee helft van de 19de eeuw; bakstenen lijstgevels met rechthoekige of segmentbogige muuropeningen, soms met summiere versiering; een aantal huizen met vernieuwde gevel (1817). Best bewaarde concentratie ten noorden van Kardinaal Cardijnstraat en Oude Baan. Tussen Veldstraat en Crequilei opvallende structuur van straten en stegen met servituten naar bijgebouwen. Aan Kapel- en aanpalende straatjes zijn de huizen deels in de putten gebouwd.

Heren- en burgerhuizen uit de 19de eeuw vindt men in de Kardinaal Cardijnstraat; een tuinwijk uit de jaren circa 1920-25 en eengezinswoningen circa 1950 in de zuidoostelijke hoek van de gemeente. Recente woonuitbreiding aan de Rupel.

  • NEYENS J., Rumst van Romeinse nederzetting tot nijverheidsgemeente, Lier, 1958.

Bron     : Plomteux G., Steyaert R. & Wylleman L. 1985: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Antwerpen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 10N3 (Ru-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Plomteux, Greet
Datum  : 1985


Relaties

  • Omvat
    Gemeenteschool met onderwijzerswoning

  • Omvat
    Herenhuis

  • Omvat
    Kapelstraat

  • Omvat
    Kardinaal Cardijnstraat

  • Omvat
    Kloosterstraat

  • Omvat
    Meesterwoning

  • Omvat
    Negen arbeidershuizen

  • Omvat
    Oude Baan

  • Omvat
    Schransstraat

  • Omvat
    Steenbakkerij Reusens

  • Omvat
    Tuinwijk met eengezinswoningen

  • Is deel van
    Rumst