Pastorie Sint-Lambertusparochie

Beschermd monument van 12-12-2002 tot heden

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Brakel
Deelgemeente Parike
Straat Matrouwstraat
Locatie Matrouwstraat 1 (Brakel)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/45059/126.1
  • 4.01/45059/150.1
  • OO002704

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Pastorie van de Sint-Lambertusparochie

Matrouwstraat 1, Brakel (Oost-Vlaanderen)

Reeds inkorte, diepe achtertuin voorheen met toegangspad vanaf Hollebeekstraat ter hoogte van de kerk. Tuinmuur en toegangspoort aan Matrouwstraat verdwenen bij straatverbredingswerken in 1958.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De pastorie van de Sint-Lambertusparochie is beschermd als monument.

Waarden

De pastorie is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

bestaat uit de kerkelijke verplichting aan de pastoor om na een benoeming op zijn beneficie te gaan wonen. Dat vereiste een 'pastoreel huis'. Deze verplichting werd herhaald tijdens het concilie van Trente waardoor in het begin van de 17de eeuw verschillende pastorieën werden gebouwd. Het is pas ná de seculiere wet van 25 september 1769 dat de meeste pastorieën opgericht werden onder druk van de politieke overheid. De tiendenheffers werden daartoe verplicht. Slechts weinig pastorieën van voor 1769 bleven bewaard wat hen tot bijzondere getuigen én referentiepunten maakt voor de evolutie in de tweede helft van de 18de eeuw. De 19de-eeuwse pastorie, opgetrokken door de gemeente, is het gevolg van Concordaat van 1801. De pastorie hoort door deze historische context samen met de kerk, gemeentehuis en dorpsschool tot de historisch gegroeide dorpskern, de parochie en het collectieve geheugen van de dorpsgemeenschap.

artistieke waarde

in casu architectonische waarde: : bestaat uit het steeds zeer consequent toepassen van de meest moderne structuur, constructie, decoratie en (tuin)aanleg eigen aan de bouwperiode van het pand (van rococo tot neostijlen). De drang naar het nieuwe en moderne resulteerde niet zelden in het herinrichten van één of meerdere kamers met nieuwe vormen, materialen en stijlen. Verschillende pastorieën getuigen van deze architecturale evolutie. In zowel de 18de als eerste helft van de 19de eeuw is de invloed vanuit Frankrijk op de kunst en architectuur in onze contreien zeer duidelijk. Die invloed is zeer duidelijk merkbaar in zowel de toegepaste stijlen als in de 18de-eeuwse formele tuinaanleg waarbij het huis 'entre cour et jardin' geplaatst werd. De typologie kent een zeer specifieke evolutie van dubbelhuis naar vrij grondplan. Typisch en uniek voor de pastorie is de mogelijkheid om de bovenverdieping af te sluiten van de benedenverdieping dankzij een smeedijzeren hek of luik dat van op de verdieping kan gesloten worden. De tuinen getuigen allen van de onverbrekelijke band tussen pastorie en tuin. De zelfvoorzienigheid van de pastoor uitte zich in zowel een sier- als nutstuin. De aanleg is steeds zeer representatief voor de evolutie van formele naar landschappelijke tuin welke in deze periode plaatsvindt. Verschillende tuinen hebben wetenschappelijke waarde meer bepaald dendrologische waarde door hun bijzondere bomenbestand.

artistieke waarde, historische waarde

De pastorie werd gebouwd in 1761 en vormt de laatste schakel in de onafgebroken aanwezigheid van een 'pastoreel huis' te Parike sinds de eerste helft van de 17de eeuw. Geziende bouwdatum is het pand een uitzonderlijk vroeg voorbeeld van een pastorie daterend van voor de wetgeving terzake uit 1769. Het pand werd verhoogd in 1888. De vorm, indeling, constructie van beide bouwfasen bleef perfect bewaard. De decoratie dateert van en is representatief voor de uitbreidingsfase.
Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.