Watermolen Ruttermolen

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Tongeren
Deelgemeente Rutten
Straat Ruttermolenstraat
Locatie Ruttermolenstraat 20, Tongeren (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Tongeren (adrescontroles: 12-11-2007 - 12-11-2007).
  • Inventarisatie Tongeren (geografische inventarisatie: 01-01-1990 - 31-12-1990).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Watermolen Ruttermolen

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument Watermolen Ruttermolen

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

is beschermd als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Watermolen Ruttermolen met omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

Beschrijving

Voormalige watermolen op de Jeker. Eerste vermelding in 1360, waarbij de heer van Hamal als eigenaar wordt vernoemd; in 1557 vermeld als molen "van Soest geheyten van Elch" (Othée). Van de 16de- tot de 18de eeuw uitgebaat door de familie Engelborgs uit Rutten. Circa 1965 buiten bedrijf gesteld. L-vormig geheel met kern uit midden 19de eeuw, periode waaruit ook het molenwerk schijnt te dateren. Latere aanpassingen.

Bakstenen gebouwen onder zadeldak (Vlaamse pannen), gegroepeerd rondom een langgerekt erf, dat aan de onbebouwde zijde door de Jeker wordt afgezoomd.

Woonhuis en molenhuis van zes traveeën en twee en een halve bouwlaag; licht verhoogde begane grond. Gesmeed ijzeren muurankers. Rechthoekige vensters (strek) met kalkstenen lekdrempels; houten roedeverdeling. Het molenhuis behield zijn oorspronkelijke deur: rechthoekig in een vlakke kalkstenen omlijsting; trap; oorspronkelijk houtwerk en bovenlicht met houten roedeverdeling. Deur en benedenvenster van het woonhuis zijn verbouwd. Rechter zijgevel met aandak en uilengaten.

Sluiswerk met maal- en lossluis nog aanwezig; metalen waterrad van het ondermiddenslagtype. Binnenwerk: zware, vrijstaande eikenhouten maalstoel; conische gietijzeren koppeling van horizontale naar verticale stalen assen; rondsels glijden over naaf met betrekking tot in- en uitschakelen; lichtsysteem met handwieltje; drie koppels stenen met houten steenkisten en ronde steenringen; alle toebehoren zoals graantrechters, tremel en dergelijke nog volledig aanwezig; gietijzeren haverpletter; houten meelbak; luiwerk voorzien van luiketting; de maalzolder wordt van graan voorzien via grote, houten trechters; afzonderlijke houten meelgoten.

In de haakse vleugel, dwarsschuur en stallingen. Iets lager gebouw van twee bouwlagen. Sterk aangepaste ordonnantie, mogelijk met hergebruik van kalksteen voor de rechthoekige halfdeuren. Overluifelde schuurpoort onder houten latei; kalkstenen posten met negblokken. Laag dienstgebouwtje (varkensstal, bakhuis?) tegenover het woonhuis.

  • BAILLIEN H., Sprokkelingen over Tongeren en omgeving,, in Limburg, 57, 1978, p. 180-181.
  • DE SCHEPPER J., inspecteur Bestuur Monumenten en Landschappen, onuitgegeven gegevens.
  • S.N., Werkgroep Molenzorg Zuid-Limburg, Watermolens Zuid-Limburg, Tongeren, s.a., p. 24-26.

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Vanthillo C. 1990: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Riemst - Tongeren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1990

Aanvullende informatie

De molen wordt ingesloten door de Jeker (ten westen) en de Ruttermolenstraat (ten oosten). In de onmiddellijke omgeving bevindt zich een grote spuikom.
De molen werd maalvaardig gerestaureerd in 1995-1998 en is inmiddels deel van een horecazaak.

  • DENEWET L. S.d.: Ruttermolen [online] Ruttermolen (geraadpleegd op 6 juni 2016).).

Declercq, Daan (06-06-2016 )

Relaties

maakt deel uit van Rutten

Rutten (Tongeren)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.