Burgerhuis in second-empirestijl

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Hofstraat
Locatie Hofstraat 22, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie stad Antwerpen (geografische herinventarisatie: 10-02-2010 - 31-12-2018).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Burgerhuis in second-empirestijl

Deze bescherming is geldig sinds 17-07-1981.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Stadswoning

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Burgerhuis in second-empirestijl gebouwd in opdracht van ‘négociant-commissionaire’ Jean Vercauteren, naar een ontwerp door de architect Jean Jacques Winders uit 1871. Op dit perceel bevond zich eertijds het woonhuis van de schilder Adam van Noort (Antwerpen, 1561/1562-Antwerpen, 1641), leermeester van Peter Paul Rubens.

Het hotel Vercauteren behoort met het Entrepôt Steenackers uit 1873 in de Sanderusstraat, en de tabaksfabriek Stanislas Pauwels uit 1875 in de Wijngaardstraat, tot de vroegst gekende realisaties van Jean-Jacques Winders, wiens carrière vermoedelijk omstreeks 1870 van start was gegaan. Op 24-jarige leeftijd had hij in 1873 met een neobarokke compositie de architectuurwedstrijd gewonnen voor het monument “Schelde Vrij” op de Marnixplaats. Zes jaar later behaalde de architect met Frans Van Dijk de gedeelde eerste prijs in de architectuurwedstrijd voor het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten op de Leopold de Waelplaats. Winders, die aanvankelijk een klassiek eclectisch idioom hanteerde, profileerde zich naar het einde van de jaren 1870 als één van de boegbeelden van de neo-Vlaamserenaissance in Antwerpen, met name door zijn eigen woning “De Passer” uit 1882-1885 in de Tolstraat.

Rijwoning met enkelhuisopstand van drie traveeën en drie bouwlagen onder een zadeldak (kunstleien, nok parallel aan de straat). De bepleisterde en beschilderde lijstgevel, weelderig gedecoreerd met bossage, metopen, lijst- en paneelwerk, rust op een plint uit blauwe hardsteen. Nadrukkelijk horizontaal geleed door de zware puilijst en cordonvormende lekdrempels, beantwoordt de opstand aan een regelmatig ordonnantieschema, opgebouwd uit registers van rechthoekige deur- en vensteropeningen. Het portaal in de rechter travee wordt gemarkeerd door gecanneleerde en geringde driekwartzuilen met een gestileerd composiet kapiteel, als sluitsteen een cartouche met voluten en guirlandes waarop de initialen JV van bouwheer Jean Vercauteren, en als bekroning een gewelfd entablement met topstuk en acroteria. De vensters zijn gevat in een omlijsting tot op imposthoogte. Een door Ionische pilasters geritmeerde borstwering met fraaie gietijzeren leuningen legt de klemtoon op de hoge eerste verdieping. De gevelbeëindiging bestaat uit een klassiek hoofdgestel, waarvan de met rozetten versierde houten kroonlijst steunt op een tandlijst en consoles. Het oorspronkelijke houten schrijnwerk van de inkomdeur en vensters is bewaard, evenals de gietijzeren voetschraper. Hardstenen gedenksteen met opschrift: "In dit huis/ woonde/ Adam/ van Noort/ Kunstschilder/ 1562-1641", ter hoogte van de eerste verdieping.

De plattegrond beantwoordt aan de klassieke typologie van het burgerhuis, ontsloten door de zijdelings ingeplante traphal.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossiers 1871#741.

Bron: -

Auteurs: Braeken, Jo

Datum tekst: 2018

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Hofstraat

Hofstraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.