Sint-Gummaruskapel

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Herenthout
Deelgemeente Herenthout
Straat Leopoldstraat
Locatie Leopoldstraat 11, Herenthout (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Herenthout (actualisaties: 03-04-2007 - 03-04-2007).
  • Adrescontrole Herenthout (adrescontroles: 07-11-2006 - 07-11-2006).
  • Inventarisatie Herenthout (geografische inventarisatie: 01-01-2001 - 31-12-2001).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Sint-Gummaruskapel

Deze bescherming is geldig sinds 28-10-1948.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Sint-Gummaruskapel

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De kapel is vandaag achterin gelegen tussen Leopoldstraat en Vonckstraat.

HISTORIEK

Vóór 1800 waren er in Herenthout twee parochies, namelijk Sint-Pieter en Sint-Gummarus. De oudst gekende sporen betreffende het bestaan van de Sint-Gummarusparochie klimmen op tot 1427. Wegens bouwvalligheid van de toenmalige constructie werd circa 1550 een nieuw koor gebouwd; vermoedelijk nogmaals verbouwd circa 1774. Parochie in 1803 afgeschaft ten voordele van de Sint-Pietersparochie. In 1820 ingericht als gemeenteschool, de zogenaamde Torekensschool, naderhand diverse functies. Algemene restauratie in 1999-2000 naar ontwerp van architect F. Vergauwen van Groep Infrabo.

BESCHRIJVING

Georiënteerd, eenvoudig zaalkerkje in gotische stijl, op rechthoekige plattegrond; opgetrokken uit baksteen, met schip van vier traveeën onder steil zadeldak met octogonale dakruiter (nok parallel aan de straat, leien) en iets smaller koor van twee rechte traveeën en driezijdige sluiting onder iets lagere leien bedaking. Eertijds gecementeerde westelijke tuitgevel met deels herstelde (1963-1965) muurvlechtingen en aandak met top- en schouderstukken; begane grond met grote muurfragmenten van ijzerzandsteen, gedeeltelijk doorlopend over de noordgevel van het schip, duidelijk verwijzend naar een oudere, vermoedelijk romaanse constructie. Latere korfboogpoort onder gedicht steekboogvenster en rechthoekige laadopening met houten luik. Noordgevel geopend door vier, in de 19de eeuw (vermoedelijk bij de inrichting tot school) verkleinde korfboogvensters. Zuidgevel gemarkeerd door verjongende, versneden steunberen, waartussen 18de-eeuwse korfboogvensters met ijzeren roeden in gecementeerde, vlakke omlijsting. Bewaard muurfragment van ijzerzandsteen in oostzijde van het schip.

Koor gemarkeerd door zandstenen speklagen; spitsboogvensters, ten dele blind, in geprofileerde zandstenen omlijsting met waterlijst; deels behouden gotische tracering en doorgetrokken waterlijst onder de vensters.

Interieur

Eertijds met bepleisterd tongewelf, heden geplafonneerd; ten dele bewaard koorgewelf met oude schaduwschilderingen, verborgen onder het later ingebracht plafond.

Ten westen grafstenen afkomstig uit het portaal van de Sint-Pieter- en Pauluskerk, zie Botermarkt.

  • Administratie Ruimtelijke Ordening, Huisvesting en Monumenten & Landschappen, Afdeling Ruimtelijke Ordening, Huisvesting en Monumentenzorg Antwerpen, Monumenten en Landschappen, Beschermingsdossier A/0373.
  • VERBIEST F., Het Lierse kapittel van St.-Gummarus en zijn bezittingen te Herenthout, in Taxandria, 1956, XXVIII, p. 106-122.
  • VERCAMMEN E., Jan Frans Bossaerts (1794-1859), onderwijzer te Herenthout van 1823 tot 1857, Sandelyn, IIIe Jaarboek, p. 46-84.

Bron: Kennes H. & Steyaert R. 2001: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Turnhout, Kanton Herentals, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 16N3, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Kennes, Hilde

Datum tekst: 2001

Relaties

maakt deel uit van Herenthout

Herenthout (Herenthout)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.