Parochiekerk Sint-Pieters-Banden

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Geraardsbergen
Deelgemeente Ophasselt
Straat Ommegangstraat
Locatie Ommegangstraat zonder nummer, Geraardsbergen (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Geraardsbergen (actualisaties: 08-05-2007 - 31-05-2007).
  • Adrescontrole Geraardsbergen (adrescontroles: 11-12-2007 - 11-12-2007).
  • Inventarisatie Geraardsbergen (geografische inventarisatie: 01-01-1978 - 31-12-1978).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Pieters-Banden

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Parochiekerk Sint-Pieters-Banden

Deze bescherming is geldig sinds 29-04-1976.

omvat de bescherming als cultuurhistorisch landschap Parochiekerk Sint-Pieters-Banden: kerkhof en kerkhofmuur
gelegen te Ommegangstraat zonder nummer (Geraardsbergen)

Deze bescherming is geldig sinds 29-04-1976.

Beschrijving

Gelegen ten noorden van de Brusselse Steenweg, beboomd pleintje ten westen. Omringend kerkhof met hoge bakstenen muur met steekboogvelden ten zuiden, oosten en westen. Hek en pad naar de pastorie ten zuidoosten.

Na de brandschade circa 1600 restte van de eenbeukige gotische kerk slechts de toren en torenpijlers (15de eeuw). Schip en koor werden gedurende verschillende perioden veranderd. Het huidige schip dateert van 1777, het koor werd vernieuwd in 1812.

De plattegrond vertoont een driebeukig schip van vijf traveeën met ingebouwde vroegere kruisingstoren, een koor van twee rechte traveeën met driezijdige sluiting en een noordelijke en zuidelijke sacristie. Baksteenbouw op zandstenen sokkel, zandstenen hoekstenen. Schip onder zadeldak (leien).

Westergevel met hoog opgemetste zandstenen onderbouw en aangepast aandak met muurvlechtingen. Rondboogpoort opgenomen in een rechthoekig geprofileerde omlijsting van arduin met acanthussluitsteen, gegroefde zwikken, diamantkopimposten en neuten; bekronende gestrekte druiplijst. Erboven: arduinen gedenksteen met het wapen van Lambertine L.T. de Faing, welke door middel van een gift de kerk liet vernieuwen, en jaartal 1777. Zandstenen rondboogvenster met ijzeren harnas en oculus in de top. Noord- en zuidgevels geritmeerd door steekboogvensters op arduinen lekdrempels, negblokken.

Verankerde vierkante toren in baksteenmetselwerk; geometrische siermotieven van gesinterde baksteen in oostzijde; spitsboogvormige galmgaten (twee per wand) gevat tussen een cordon en omlopende druiplijsten van zandsteen. Ingesnoerde achtkantige spits (leien).

Koor onder zadeldak (leien); steekboogvenster met arduinen lekdrempel naar het model van zijbeukvensters in noord- en zuidgevel. Koorsluiting met calvarie in rondboogveld (baksteen) op twee bakstenen halfzuilen, waarboven ovale oculus.

Zuidelijke sacristie onder half tentdak (leien) met betralied steekboogvenster ten zuiden en rechthoekige deur in vlakke omlijsting van arduin ten oosten. Noordelijke sacristie onder half tentdak, met recente aanbouw van een travee onder plat dak.

Interieur: schip geritmeerd door slanke Dorische zeilen op achtzijdige sokkel; rondboogarcaden. Overkluizing van de middenbeuk: langwerpige koepelgewelven (rechthoekig grondvlak) tussen gordelbogen die worden opgevangen door rocailleconsoles ingewerkt in de zwikken. Boheemse kappen tussen gelijksoortige gordelbogen op minder versierde consoles in de zijbeuken. Sporen van de vroegere steile zadeldakhelling van de beuk op de westelijke wand van de toenmalige kruisingstoren. Vroegere kruising: kruisribgewelf op zware bundelpijlers met gewelfde polygonale kapitelen; cantonnerende schalken die de geprofileerde ribben schragen. Kooroverwelving naar het model van de middenbeuk, doch vrij strakke consoles met neoclassicistische inslag die goed de onderscheiden bouwperiodes aanwijzen.

Mobilair. Schilderij: "Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaart" (doek op hoofdaltaar), (17de eeuw?). Koorglasramen van Nenquin (Gent), 1914. Beelden van de Heilige Petrus en Paulus aan weerszij van hoofdaltaar (18de eeuw); Onze-Lieve-Vrouwebeeld (zuidaltaar) (18de eeuw); relikwieënkastje van de Heilige Mauritius, (17de - 18de eeuw). Portiekzijaltaren (18de eeuw); laat-classicistische koorlambriseringen, preekstoel, doksaal (circa 1800); communiebank (19de eeuw); biechtstoel (1856). Orgel: P. II. Van Peteghem, 1829-30, licht verbouwd 1864, C. Anneessens. Zeven grafstenen van zandsteen en arduin, daterend uit de 18de eeuw, ingemetseld in noordgevel.

  • Dossier en inventaris van de kerk, bewaard op de pastorie.

Bron: D'Huyvetter C., de Longie B. & Eeman M. met medewerking van Linters A. 1978: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Aalst, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 5N1 (A-G), Brussel - Gent.

Auteurs: Eeman, Michèle; d'Huyvetter, Clio & de Longie, Bea

Datum tekst: 1978

Relaties

maakt deel uit van Ommegangstraat

Ommegangstraat (Geraardsbergen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.