erfgoedobject

Afspanning Peerdenposterij

bouwkundig element
ID: 87519   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/87519

Juridische gevolgen

Beschrijving

Voormalige herberg en afspanning, zogenaamde "PEERDENPOSTERIJ - AFSPANNING – BIJ JULES LAGROU-DOYEN" zie geschilderd opschrift in de borstwering. Beschermd als monument bij M.B. van 10/10/2002.

Herberg gelegen in de straatbocht van de steenweg Brugge-Menen (aangelegd in 1752-1753). Ontstaan als herberg en afspanning aan de steenweg (nog niet aangeduid op de Ferrariskaart, 1770-1778). Speelde een belangrijke rol bij vervoer- en vrachtdiensten en het postverkeer (verwisselen van de paarden voor de diligences). Volume als dusdanig reeds aangegeven op het primitief kadasterplan (circa 1830). Volgens het kadaster uitbreiding in 1841 met haaks stalvolume (het huidige nutsgebouw, niet opgenomen in de bescherming), dit gebeurt door herbergier Jan Dierickx. In 1892 wordt op het achtergelegen erf een schuur gebouwd (nu afgebroken).

Voormalige herberg-afspanning (nummer 33): dubbelhuis van zes traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (zwart geglazuurde Vlaamse pannen, gootlijst nu bezet in kunststof). Geel bepleisterde baksteenbouw boven een gecementeerde plint, gebruik van arduin voor bordes en onderdorpels. Rechthoekige muuropeningen: bewaard beschilderd 19de-eeuws houtwerk: persiennes op de begane grond (voorts vernieuwd houtwerk), bovenvensters met kruisindeling en grote roedeverdeling.

Rechter zijgevel: verankerde rode baksteenbouw, oculus met ruitvormige roedeverdeling, rechthoekige muuropeningen onder strek, bewaard houtwerk met grote roedeverdeling. Achtergevel: verankerde rode baksteenbouw, rechthoekige muuropeningen onder strek, deels bewaard houtwerk met T-indeling en grote roedeverdeling. Links, gewijzigde muuropeningen, mogelijk oorspronkelijk poort, zie brede strek.

Interieur met deels bewaarde indeling. De voordeur gaf oorspronkelijk direct toegang tot de gelagzaal rechts; tevens een aantal kleine kamers, traphal met bewaarde houten trap, opkamer en kelder. Witbeschilderde paneeldeuren, bewaarde cementtegelvloeren. Kamer met neoclassicistisch schouwtje tussen twee muurkastjes met paneeldeuren. Tevens kamer met brede schouw met bakstenen schouwmond en geprofileerde houten schouwbalk, geflankeerd door muurkastjes. Eenbeukige kelder onder tongewelf, muurnissen, rode Boomse tegeltjes.

Deels gekasseid erf met nutsgebouw (1841) bestaande uit keuken, privaat, paardenstal, koeienstal, varkenshok: witgeschilderde verankerde baksteenbouw onder schilddak (rode Vlaamse pannen), laadvensters onder verhoogde dakoverstek. Rechthoekige en getoogde muuropeningen onder latei of strek. Deels bewaard houtwerk, onder meer venster met kruisindeling en grote roedeverdeling. Keuken met brede schouw met bakstenen schouwmond en geprofileerde houten schouwbalk, geflankeerd door muurkastjes.

Aansluitend laag volume met poortdoorrit en huisje van drie traveeën. Verankerde grijsgeschilderde baksteenbouw. Poortdoorrit onder ijzeren I-balk. Voorts getoogde muuropeningen onder strek. Bewaard 19de-eeuws houtwerk onder meer luiken. Opkamer aan de achterzijde.

  • Archief Ruimtelijke Ordening West-Vlaanderen - Ruimtelijke Ordening, W/01834.
  • Kadasterarchief West-Vlaanderen, 207, Mutatieschetsen, Torhout, 1841, 1892.

Bron     : Vanneste P. met medewerking van Moeykens S. & Callens T. 2007: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Torhout, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL28, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Vanneste, Pol
Datum  : 2007

Aanvullende informatie

Uit recent onderzoek van Hendrik Vandeginste blijkt dat de herberg-afspanning tussen 1816 en 1830 werd gebouwd, vermoedelijk circa 1825-1830. In 1816 kwam het perceel grond in het bezit van herbergier Jan Francis Dieryckx, die het overkocht van de Torhoutse hoefsmid Karel Bruynooghe. Er werd echter geen melding gemaakt van een gebouw op deze grond. Vermoedelijk kwam het gebouw pas kort voor de opmaak van het primitief kadasterplan tot stand. Op basis van gegevens uit de bevolkingsregisters kan bijkomend afgeleid worden dat het gebouw mogelijk al vanaf 1825 à 1828 was gebouwd. Vanaf 1828 was Jan Dieryckx bovendien actief als uitbater van de paardenpost, wat kan overeenstemmen met de bouw van de ‘Peerdenposterij’. Aangezien Dieryckx overleed in 1829, gebeurde de uitbreiding van de gebouwen circa 1840 onder zijn weduwe, Anne Therese Goddyn.

  • VANDEGINSTE H. 2019: ‘De Peerdenposterij’ te Torhout, Jaarboek Geschied- en heemkundige kring Houtland Torhout, Torhout.
Datum: 14-04-2020

Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: Afspanning Peerdenposterij [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/87519 (Geraadpleegd op 30-09-2020)