Station Handzame

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Kortemark
Deelgemeente Handzame
Straat Kronevoordestraat
Locatie Kronevoordestraat 61, Kortemark (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Kortemark (adrescontroles: 27-10-2008 - 27-10-2008).
  • Inventarisatie Kortemark (geografische inventarisatie: 02-05-2007 - 31-08-2008).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Station Handzame

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Stationsgebouw van 1894, gelegen aan een zijweg van de Kronevoordestraat.

Geschiedenis.

In 1858 wordt de spoorlijn Lichtervelde-Veurne ingehuldigd. Aanvankelijk fungeert een houten barak als wachtzaal en bureel. In 1860 wordt te Handzame een station gebouwd. Aanvankelijk is de lijn Lichtervelde-Veurne een private uitbating, maar in 1878 koopt de Staat de concessie terug. In 1894 wordt een nieuw station gebouwd. In dit gebouw waren ook het postkantoor en vanaf 1906 de telefooncentrale gevestigd.
Tussen 1915 en 1918 richt de Duitse eenheid "Flieger Abteilung 19" een vliegveld met drie startbanen op te Handzame, dit voor lange-afstandsverkenningen en nachtelijke bomaanvallen op geallieerde gebieden. De nabijheid van het station is voor het vliegveld van strategisch belang voor de aanvoer per spoor. Hierdoor wordt de omgeving van het station op 30 juli 1917 door de geallieerde Belgen en Engelsen beschoten. Op 20 juli 1944 wordt in het station een halthoudende trein door een geallieerd gevechtsvliegtuig onder vuur genomen. Vanaf 1965 houden goederentreinen geen halt meer te Handzame, waarna de loskaai wordt afgebroken. In 1981 stopt de trein voor de laatste maal in het station van Handzame. Het stationsgebouw is daarna onder meer in gebruik als jeugdhuis.

Beschrijving.

Typische stationsarchitectuur voor de tweede helft van de 19de eeuw. Hoofdgebouw van drie traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (rode mechanische pannen), geflankeerd, links door een laag gebouw onder plat dak, rechts door een laag gebouw onder zadeldak. Oorspronkelijk was de bedaking voorzien van een nu verwijderde, gekartelde gootlijst en windborden. Rode verankerde baksteenbouw, gebruik van blauwe hardsteen voor de plint, de onderdorpels en de cordonlijsten. Verzorgd metselwerk cf. de lisenen, de aflijnende fries en borstwering, de aflijnende schuin oplopende banden voor de zijgvels. Op de begane grond, getoogde (linker nutsgedeelte) en rondbogige muuropeningen, laatst genoemde onder verzorgde strek en druiplijst. Op de verdieping, als druiplijst uitgewerkte en doorgetrokken strek. Zijgevels met oculi en omlijste naamborden met opschrift "HANDZAME". Deels bewaard houtwerk met kruisindeling en grote roedeverdeling. Hoofddeuren met waaiervormige bovenlichten (de rechter deur van het hoofdvolume is recenter cf. ander bovenlicht).

DE BOT H., Stationsarchitectuur in België, Deel I, 1835-1914, Turnhout, 2003, p. 74, 78, 124.
LOWIE M., Handzame 1801-1976 dit was onze gemeente, Aartrijke, 1994, p. 122-123.

Bron: Vanneste P., Baert S. & Creyf S., Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Kortemark, Deel I: Deelgemeente Kortemark en Handzame, Deel II: Deelgemeenten Werken en Zarren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL42, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Baert, Sofie & Vanneste, Pol

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Kronevoordestraat

Kronevoordestraat (Kortemark)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.