erfgoedobject

Parochiekerk Sint-Martinus

bouwkundig element
ID: 9135   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/9135

Juridische gevolgen

Beschrijving

Pseudo-basilicale kerk, gelegen op een hoogte, midden het dorpsplein; omringende groenaanplanting en parking ter plaatse van het vroegere kerkhof waarvan resterende ommuring en trap ten westen. De plattegrond ontvouwt: een westtoren, een driebeukig schip met vijf traveeën, een koor met twee rechte traveeën en apsis. Zuidelijke en noordelijke sacristie in de oksel van koor en zijbeuk. Van de oorspronkelijke gotische kerk uit de 14de eeuw zijn overgebleven: de westgevel en het schip; in 1631 (4?), wederopbouw van de noordelijke zijbeuk; in 1776, uitbreiding en wijziging van het koor; eind 18de eeuw wederopbouw van de zuidelijke zijbeuk; restauratie in 1933. Oudste delen opgetrokken uit zandsteen: deels gerestaureerde westgevel en koor; noordgevel in bak- en zandsteenbouw; zuidgevel en sacristieën van baksteen op zandstenen plint; zadeldaken (leien).

Westgevel: vierkante westtoren met gerestaureerd bovendeel (zandsteen, in klein en regelmatig verband onder ingesnoerde spits (leien), geflankeerd door steunberen met een versnijding. Spitsboogdeur met geprofileerde archivolt op zuiltjes met gesculpteerde basissen en kapitelen met gestileerde bladmotieven, boogveld met driepasmotief. Daarboven, in tweede register, deels vernieuwd spitsboogvormig tweelichtvenster en gekoppelde spitsboogvormige galmgaten, twee per wand in hoogste register in natuurstenen kwartholle omlijsting met vierpas tracerng.

Noordgevel op afgeschuinde sokkel van zandsteen, geritmeerd door steunberen met twee versnijdingen; laatgotische spitsboogvensters in kwartholle omlijsting van zandsteen met negblokken op afzaat, omlopende onderdorpels en druiplijst, ramen in ijzeren harnas. Zuidelijke zijbeuk: lijstgevel onder gebogen bedaking: per travee een afgewolfd zadeldak (nok loodrecht op de beuk, leien). Segmentboogvensters in vlakke arduinen omlijsting met trapezoïdale sleutel. Spitsboogvensters in kwartholle omlijsting als bovenlichten voor de middenbeuk in de zandstenen zuidelijke bovenmuur in het verlengde van het koor. Sterk gerestaureerd koor met segmentboogvormige muuropening, blinde apsis. Tegen de oostmuur van de zuidelijke sacristie, calvarie in rondboognis.

Toren op zuilen met lijstkapitelen. Vroegere basilicale opstand grosso modo herleid tot pseudo-basilicale; middenbeuk geritmeerd door grondig herstelde zuilen; vroeger tongewelf met renaissance stucwerk eerste kwart van de 17de eeuw), in 1776 vervangen door koepelvormige gewelven van baksteen. Laatgotische kruisribgewelven op geprofileerde consoles in de noordelijke zijbeuk (tweede kwart van de 17de eeuw); bakstenen koepelgewelven in zuidelijke zijbeuk (vierde kwart van de 18de eeuw).

Mobilair: Schilderij "Doornenkroning en bespotting van Christus", door Jan Janssens (17de eeuw). Hoofdaltaar (18de eeuw); zijaltaren (17de eeuw); biechtstoel (17de eeuw); preekstoel (18de eeuw); lessenaar van 1652 en van 1789; tribune en orgelkast (18de eeuw).

  • LEMAIRE R.M., persoonlijke notities.
  • DHANENS E., Aanwijzende fotografische inventaris van het Belgisch patrimonium voor kunst en geschiedenis, Canton Aalst, Archives centrales et laboratoires, Brussel, 1950, p. 15-16.

Bron     : D'Huyvetter C., de Longie B. & Eeman M. met medewerking van Linters A. 1978: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Aalst, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 5N2 (H-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  d'Huyvetter, Clio, de Longie, Bea, Eeman, Michèle
Datum  : 1978


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Parochiekerk Sint-Martinus [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/9135 (Geraadpleegd op 21-09-2019)