Beschermd cultuurhistorisch landschap

Sint-Margarethakapel: omgeving

Beschermd cultuurhistorisch landschap van tot heden

ID
10771
URI
https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/10771

Besluiten

Kapel Wijlegem met omgeving
definitieve beschermingsbesluiten: 22-10-1975  ID: 896

Beschrijving

De bescherming als landschap van de omgeving van de Sint-Margarethakapel omvat het kerkhof met kerkhofmuur rond de kapel, de opgaande linde bij de kapel, de abdijhoeve Hof te Weylegem met afsluithaag en kaphaag en de Wijlegemhoeve met twee welkomstlindes.



Waarden

De omgeving van de kapel is beschermd als landschap omwille van het algemeen belang.

Aanduiding van

Is de omvattende bescherming van

Abdijhoeve Hof te Weylegem

Wijlegem 4 (Zwalm)
Bakstenen gebouwen rondom gekasseid binnenerf met mestvaalt en duiventil, erftoegang gedateerd 1761 is opgenomen in de stalvleugel aan de straat, ten noorden tweedelig bakhuis.


Afsluitingshaag van meidoorn bij hof te Weylegem

Wijlegem zonder nummer (Zwalm)
Het erf wordt aan de achterzijde afgesloten door een oude veekering van meidoorn. De haag is in lange tijd niet meer geschoren en is bijgevolg zwaar uitgegroeid. Dit type haag werd gezet om te voorkomen dat het vee zou uitbreken en is de eigenlijke voorloper van het gebruik van de prikkeldraad.


Kaphaag van haagbeuk en es bij Hof te Weylegem

Wijlegem 4 (Zwalm)
Aan de straatzijde van het erf, bij het Hof te Weylegem staan nog de restanten van een kaphaag bestaande uit haagbeuk en es, die door de jaren heen, al dan niet op natuurlijke wijze is aangevuld met meidoorn, bruine beuk, en vlier. De kaphaag is ongeveer 100 meter lang en is een landschapselement dat hier in de streek werd geplant in functie van het produceren van brandhout, geriefhout en loofvoedering. Naar verluidt is de haag aangevuld met plantsoen dat werd gesubsidieerd door de Provinciale Landbouwkamer (regeling Erfbeplanting). Van dit laatste kan gezegd worden dat deze actie met bruine beuk als soort en het toen beoogde eindbeeld afbreuk doet aan de erfgoedwaarden van dit landschapselement.


Opgaande linde bij de Sint-Margarethakapel

Wijlegem 2 (Zwalm)
Achter de kapel staat een nog jonge opgaande linde. Het planten van linden in een kerk- of kapelhof is een oud gebruik dat zijn oorsprong kent in de tijd van de natuurverering die voorafgaat aan het Christianiseren van onze gewesten.


Schandpaal

Wijlegem zonder nummer (Zwalm)
Voor het kerkhof van de Sint-Margarethakapel, schandpaal heropgebouwd in 1775 met ter plaatse aangetroffen fragmenten van een arduinen schandpaal uit de 16de of 17de eeuw.


Sint-Margarethakapel met kerkhof

Wijlegem 2 (Zwalm)
Zaalkerkje van vijf traveeën onder zadeldak met houten zeskantig dakruitertje, oudste gedeelten opgetrokken uit Doornikse kalksteen, hersteld in 1611, verbouwd circa 1717 en 1788, gelegen binnen deels ommuurd kerkhof.


Twee welkomstlindes bij de Wijlegemhoeve

Wijlegem 1 (Zwalm)
Dicht bij het kruispunt van Kouteren met Wijlegem staan twee zéér oude linden op het erf van de Wijlegemhoeve. Omdat de bomen aan de basis met een tak aan elkaar verbonden zijn vermoeden we dat ze deel waren van de afsluitingshaag bij het erf. Ze staan ook dicht bij een erftoegang of hebben vroeger een oude toegang begeleid als welkomstboom. Het zijn twee Hollandse linden met stamomtrekken van circa 4 en 5,5 meter en worden periodiek en traditioneel gesnoeid als gekandelaarde boom. Dit wijst er op dat het snoeihout werd gebruikt als brand-, gerief- en constructiehout en benut geweest is in functie van loofvoedering. Men beweert dat er aan de straatzijde, bij de bomen een veldkruis zou hebben gestaan.


Wijlegemhoeve

Wijlegem 1 (Zwalm)
Huidige hoevegebouwen uit de 18de eeuw, U-vormige opstelling, bakstenen gebouwen onder zadeldak rondom deels gekasseid en deels beplant binnenerf, ten noordwesten een bakhuis met lemen oven.