Duitse bunker 'Stützpunkt Bayern Schanze'

Beschermd monument van 25-04-2018 tot heden

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Knokke-Heist
Deelgemeente Knokke
Straat Graaf Leon Lippensdreef
Locatie Graaf Leon Lippensdreef zonder nummer (Knokke-Heist)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.001/31043/101.1
  • 4.01/31043/954.1

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Duitse bunker 'Stützpunkt Bayern Schanze'

Graaf Leon Lippensdreef zonder nummer, Knokke-Heist (West-Vlaanderen)

Duitse bunker uit de Eerste Wereldoorlog, hergebruikt tijdens de Tweede Wereldoorlog. De bunker is tegen een dijk ten westen van het huidige natuurreservaat Het Zwin opgericht als onderdeel van de 'Hollandstellung'.

Beknopte karakterisering

Typologiebunkers
DateringWO I, WO II
Tags Eerste Wereldoorlog, Tweede Wereldoorlog

Beschrijving

Deze bescherming betreft de Duitse bunker 'Stützpunkt Bayern Schanze' behorend tot de Hollandstellung.

Waarden

De Duitse bunker 'Stützpunkt Bayern Schanze' (Hollandstellung) is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

Als zijnde een Duitse bunker uit de Eerste Wereldoorlog, die deel uitmaakte van de Hollandstellung. De historische context van deze bunker is belangrijk: de bunker was ingeplant tegen een dijk omwille van de beschutting die deze dijk kon bieden. De bunker maakte bovendien deel uit van het meest noordelijke steunpunt van de Hollandstellung, aangeduid met Stützpunkt Bayern Schanze. Voor zover gekend vormt deze bunker de meest noordelijke bunker van de Hollandstellung. Onder meer de afwerking van de binnenmuren, evenals bijkomende opschriften en een tekening verwijzen naar het Duitse hergebruik van de bunker tijdens de Tweede Wereldoorlog: dit maakt de bunker bijzonder zeldzaam. Net zoals elders langs de kust was ook hier, in de omgeving van de koninklijke villa namelijk een steunpunt van de Atlantikwall ingericht, met heel wat militaire infrastructuur. Zo zijn er restanten van een loopgraaf tegen de bunker bewaard. Vooral de afbeelding van een Duitse landsknecht met piek in de bunker is een opmerkelijke getuige van de bezetting van de bunker tijdens de Tweede Wereldoorlog.

architecturale waarde

Als zijnde een bunker met een zeldzaam ontwerp, dat voor zover gekend, alleen in 'Stützpunkt Bayern Schanze' werd toegepast. Het ontwerp werd tweemaal, zij het in spiegelbeeld, gebruikt in dit steunpunt. Slechts één exemplaar is bewaard. De bewaarde bunker heeft een rechthoekig grondplan op een insprong aan westelijke hoek na, bestaande uit een L-vormige gang en een rechthoekige ruimte.

technische waarde

Als betonnen constructie, die specifiek voor militaire doeleinden werd opgetrokken. Deze betonnen constructie met haar bouwtechnische kenmerken van zowel bovengrondse als ondergrondse aard, getuigt van het belang en de evolutie van de betonbouw in de stellingenoorlog, die de Eerste Wereldoorlog geworden was. Nooit eerder werden zo massaal betonnen verdedigingsconstructies opgetrokken als tijdens de Eerste Wereldoorlog. Daar waar er in de eerste oorlogsjaren werd geïmproviseerd en geëxperimenteerd met allerlei typologieën en toegepaste technieken in de betonbouw, evolueerde men geleidelijk naar zo sterk en efficiënt mogelijk uitgedokterde standaardontwerpen, die in sommige gevallen voor meerdere doelen konden gebruikt worden. Tijdens het interbellum en de Tweede Wereldoorlog zou dit leiden tot de massale uitbouw van heuse bunkerstellingen, met bunkers die tot in het kleinste detail waren gestandaardiseerd.

culturele waarde

Als materiële getuige van de Grooten Oorlog, die Vlaanderen jarenlang in zijn greep had en het leven van ontelbaar veel mensen ingrijpend tekende of volledig verwoestte. De Eerste Wereldoorlog was een internationale gebeurtenis bij uitstek, waarbij het gros van Vlaanderen door een vijandelijke mogendheid werd bezet. De herinnering aan de Eerste Wereldoorlog kent nog steeds een breed maatschappelijk en internationaal draagvlak.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.