Kasteeldomein van Schelderode

Beschermd monument van 10-02-2000 tot heden

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Merelbeke
Deelgemeente Schelderode
Straat Schelderodeplein
Locatie Schelderodeplein 8, Schelderodeplein 9 (Merelbeke)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/44043/115.1
  • OO002429

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Kasteeldomein van Schelderode

Schelderodeplein 7-9, 8, Merelbeke (Oost-Vlaanderen)

Het deels ommuurde kasteeldomein, met aanhorigheden in park met vijver, bevindt zich tussen de Gaversesteenweg en de Scheldemeersen, ten noordwesten van de kerk.

Is de omvattende bescherming van

Boerenarbeiderswoningen

Gaversesteenweg 478, Merelbeke (Oost-Vlaanderen)

De noordoosthoek van het kasteelpark en kasteeldomein wordt aan de Gaversesteenweg duidelijk visueel afgebakend door een pittoresk ensemble van landelijke huisjes met bijgebouwen waarvan bepaalde bouwkenmerken duidelijke overeenkomsten vertonen met de personeelswoning Schelderodeplein 8 binnen het kasteelpark.

Beschrijving

De bescherming als monument omvat het kasteel van Schelderode, het kasteelpark, de aanhorigheden, de kasteelmuren en de toegangspoort. Ook één van de boerenarbeiderswoningen, die ook nog eens apart als monument beschermd zijn, is opgenomen in de afbakening.

Waarden

Kasteel van Schelderode, kasteelpark en aanhorigheden met inbegrip van kasteelmuren en toegangspoort zijn beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

artistieke waarde: Het kasteel van Schelderode is een bijzonder fraaie, pittoreske en kwalitatief hoogstaande uiting van Bethuniaanse neogotische bouwkunst, geconstrueerd omstreeks 1864-1865 door en als eigen woning van de kunstenaar Florimond Van de Poele. De architecturale creatie en de interieurafwerking resulteerde, in de kunstambachtelijke geest van de Gentse Sint-Lucasneogotiek, uit het samenwerkingsverband van twee artistiek vooraanstaande vertegenwoordigers van deze stijlstroming namelijk van Florimond Van de Poele zelf en van Jean Bethune. De stilistische homogeniteit, de smaakvolle verhoudingen van bouwvolumes en gevelbehandeling met een kunstzinnige detailuitwerking verlenen dit architecturaal kunstwerk een zeer uitzonderlijk karakter.

historische waarde: Het domein bij het neogotische kasteel gebouwd omstreeks 1864-1865 voor en door oudheidkundige en architect Florimond Van de Poele, gaat terug op het vroeger foncier van de heren van Rode, het "Hof ten Daele" waarvan het kasteel in de 17de eeuw verdwenen was. Als feodaal centrum van de sinds de 13de eeuw aanzienlijk grote heerlijkheid het "Land van Rode" heeft deze site bijgedragen tot de ontwikkeling van de dorpskern van Schelderode. Door de middeleeuws geïnspireerde bouwtrant van het kasteel van Schelderode en zijn opvallende aanwezigheid achter de deels neogotische parochiekerk, wordt de initiële historische context van de kasteelsite en dorpskerk thans nog sterk gevisualiseerd. Het kasteeldomein vormt typologisch en visueel een entiteit van cultuurlandschappelijke en bouwkundige bestanddelen met een conceptuele samenhang. Volgende elementen zijn als inherente delen van een representatief en goed bewaard kasteeldomein, typerend voor de tweede helft van de 19de eeuw, essentieel:
- het middeleeuws geïnspireerde kasteel met zijn ommuurde binnenplaats en voorgebouw met inrijpoort
- de gedeeltelijke ommuring van het kasteelpark met gekanteelde grote toegangspoort en kleine poortjes, de personeelswoning met afhangen, de ommuurde moestuin met serre en tuinpaviljoentjes
- het kasteelpark begrensd door de Melsenbeek en met serpentinevijver beneden aan de steilrand, aangelegd in "landschapsstijl" op het Scheldetalud met brede vista' s vanuit het kasteel op de aanpalende Scheldemeersen.
Architectuurhistorisch is het kasteel van Schelderode, opgericht omstreeks 1864-1865 als eigen woning voor en door oudheidkundige en architect Florimond Van de Poele, een zeldzame en gaaf bewaarde creatie op het vlak van neogotische burgerlijke bouwkunst behorend tot zijn architecturaal oeuvre. Als resultaat van het samenwerkingsverband tussen Florimond Van de Poele en Jean Bethune is het kasteel een representatieve vertegenwoordiger van de Gentse Sint-Lucasneogotiek uit de tweede helft van de 19de eeuw en een merkwaardig voorbeeld van Bethuniaanse baksteenarchitectuur.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.